Nghiên cứu sinh trưởng cây Hồi (Illicium verum Hook) giai đoạn 3-5 tuổi tại huyện Bình Gia, Lạng Sơn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------- NÔNG VĂN TUẤN NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG CÂY HỒI (Illicium verum Hook) GIAI ĐOẠN TỪ 3-5 TUỔI TẠI HUYỆN BÌNH GIA, TỈNH LẠNG SƠN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên nghành: Quản lý tài nguyên rừng Khoa : Lâm nghiệp Khóa học : 2012 - 2016 THÁI NGUYÊN, 2016 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------- NÔNG VĂN TUẤN NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG CÂY HỒI (Illicium verum Hook) GIAI ĐOẠN TỪ 3-5 TUỔI TẠI HUYỆN BÌNH GIA, TỈNH LẠNG SƠN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên nghành: Quản lý tài nguyên rừng Khoa : Lâm nghiệp Lớp : K44 - QLTNR Khóa học : 2012 - 2016 Giảng viên hƣớng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Tiến THÁI NGUYÊN, 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của bản thân tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu là quá trình điều tra trên thực địa hoàn toàn trung thực, chưa công bố trên các tài liệu, nếu có gì sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm! Thái Nguyên, ngày 5 tháng 6 năm 2016 XÁC NHẬN CỦA GVCN NGƢỜI VIẾT CAM ĐOAN Đồng ý cho bảo vệ kết quả trước hội đồng khoa học! TS. Nguyễn Thanh Tiến Nông Văn Tuấn XÁC NHẬN CỦA GV CHẤM PHÂN BIỆN Giáo viên chấm phân biện xác nhận sinh viên đã sửa chữa sai sót sau khi Hội đồng yêu cầu ! (Ký, họ và tên) ii LỜI CẢM ƠN Trong thời thực tập và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp đại học, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi còn nhận được sự quan tâm giúp đỡ của các cá nhân trong và ngoài trường.

Sau thời gian nghiên cứu và thực tập tốt nghiệp,đến nay tôi đã hoànthành đề tài tốt nghiệp cua mình. Qua đây tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới toàn thể các thầy cô giáo trong Khoa Lâm nghiệp cùng các thầy cô trong trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã dìu dắt, dạy dỗ tôi trong quá trình học tập tại trường. Tôi bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo - TS.Nguyễn Thanh Tiến, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của cán bác ,các cô,các chú các anh các chị đang công tac hạt kiểm lâm huyện Bình Gia đã tận tình giúp đỡ tôi trong việc hướng dẫn, cung cấp các thông tin ,tài liệu và tạo điều kiện cho tôi thực hiện đề tài của mình trong thời gian qua.

Cuối cùng tôi xin gủi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè đã quan tâm động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 5 tháng 06 năm 2016 Sinh viên NÔNG VĂN TUẤN iii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 2. Hàm lượng của trans-anethol trong tinh dầu Hồi. Phân chia điều kiện thoát nước của Trectov.

Tiêu chuẩn phân chia dạng địa thế. Tiêu chuẩn phân chia trạng thái. Đặc trưng dạng lập địa. Cơ cấu sử dụng đất tại Bình Gia.

Liệt số phân bố N/D lâm phần rừng Hồi tuổi 3. Liệt số phân bố N/D lâm phần rừng Hồi tuổi 5. Bảng tổng hợp các phương trình tương quan Hvn và D1. Bảng tổng hợp các phương trình tương quan Hvn và D1.

Bảng tổng hợp các phương trình tương quan Dt và D1. Bảng tổng hợp các phương trình tương quan Dt và D1. Các chỉ số điều tra lâm phần Hồi tuổi 3. Các chỉ số điều tra lâm phần Hồi tuổi 5 .9 so sánh sinh trưởng lâm phần rừng Hồi tuổi 3&5.

Các thông tin trong ô tiêu chuẩn. 44 iv DANH MỤC HÌNH Trang Hình 4. Một số biểu đồ mô phỏng phân bố N/D rừng Hồi tuổi 3. Một số biểu đồ phân bố N/D rừng Hồi tuổi 5.

36 v DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT D1.3 Đường kính ngang ngực TT Thứ tự Ha Hecta Hvn Chiều cao vút ngọn N Số cây Dt Đường kính tán G/ha Tổng tiết diện ngang lâm phần OTC Ô tiêu chuẩn T Tốt TB Trung bình X Xấu UBND Uỷ ban nhân dân vi MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC BẢNG. iii DANH MỤC HÌNH. iv DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT.

vi Phần 1: MỞ ĐẦU. Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa nghiên cứu. 3 Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.

Cơ sở khoa học. Phân loại khoa học cây Hồi. Đặc điểm hình thái. Đặc điểm sinh thái.

Phân bố địa lý. Giá trị kinh tế, khoa học và bảo tồn. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu mô hình sinh trưởng.

Về sinh trưởng. Những nghiên cứu ở Việt Nam. Nghiên cứu về cấu trúc rừng. Những nghiên cứu về sinh trưởng.

Về lập địa và kỹ thuật trồng. Nghiên cứu về sinh khối rừng. Tổng quan khu vực nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu.

Điều kiện dân sinh - kinh tế. Nhận xét chung. 26 Phần 3: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu, xử lý và tính toán. 27 Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Khái quát về đặc điểm rừng Hồi tại Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn. Kết quả nghiên cứu quy luật phân bố số cây theo đường kính (N/D). Kết quả nghiên cứu tương quan Hvn và D1.

Kết quả nghiên cứu tương quan Dt và D1. Kết quả nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng và tăng trưởng của cây Hồi tại Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn. Đặc điểm các nhân tố điều tra lâm phần rừng Hồi tuổi 3. Đặc điểm các nhân tố điều tra lâm phần rừng Hồi tuổi 5.

So sánh sinh trưởng lâm phần rừng Hồi tuổi 3&5. Nghiên cứu ảnh hưởng của địa hình đến sinh trưởng của cây Hồi tại huyện Bình Gia. Đề xuất giải pháp kỹ thuật nâng cao sức sinh trưởng nhằm tăng sản lượng của cây Hồi tại Bình Gia. 45 Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .1 Nghiên cứu quy luật tương quan lâm phần 3 tuổi.2 Nghiên cứu quy luật tương quan lâm phần 5 tuổi.

Những tồn tại và đề nghị. Những tồn tại. 48 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 Phần 1 MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Ở Việt Nam ngành lâm nghiệp hiện nay đang phát triển rất nhanh chóng đồng nghĩa với sự nhanh chóng đó tài nguyên rừng ngày càng mất đi.

Chúng ta cần giải quyết các vấn đề vừa đáp ứng được sự phát triển của nghành lâm nghiệp chế biến mà không làm ảnh hưởng tới phát triển môi trường rừng. Đặt ra câu hỏi tìm kiếm một loại cây trồng mới vừa phát triển nhanh đem lại hiệu quả kinh tế, có phẩm chất gỗ tốt đáp ứng được ngành công nghiệp đồ gia dụng cũng như bảo vệ được tài nguyên rừng. Hồi (Illicium verum hook) là cây đặc sản có giá trị kinh tế cao, cây đa mục đích. Tinh dầu Hồi là sản phẩm được trưng cất từ lá, quả và hạt, nhưng chủ yếu là từ quả, là nguyên liệu quý trong công nghiệp dược phẩm và thực phẩm.

Trong công nghiệp dược phẩm tinh dầu Hồi được sử dụng để chế biến các loại thuốc xoa bóp, nội tiết, tiêu hóa và chống nôn mửa. Trong công nghiệp thực phẩm quả Hồi được dùng làm gia vị để chế biến thức ăn. Ngoài ra, tinh dầu Hồi còn được dùng làm hương liệu để chế biến các đồ mĩ phẩm cao cấp. Sau khi ép lấy tinh dầu, bã còn lại được dùng làm thuốc trừ sâu, làm men, than hoạt tính, phân bón …Hơn nữa, Hồi là cây đặc hữu chỉ có ở một số quốc qia trên thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippin và Việt Nam.

Tinh dầu Hồi là mặt hàng xuất khẩu có giá trị kinh tế lớn, giá trị tinh dầu mà thị trường trên thế giới đã tiêu thụ khoảng 750 USD/1kg. Hằng năm các nước trên thế giới đã tiêu thụ khoảng 25.000 tấn tinh dầu, trong đó có các nước châu Á tiêu thụ 28%, các nước châu Mĩ tiêu thụ 26%, các nước nam Mĩ tiêu thụ 14%, các nước châu Âu tiêu thụ 20%, còn lại ở các nước khác. Như vậy, nhu cầu sử dụng tinh dầu Hồi trên thế giới là rất lớn, lượng tinh dầu được trưng cất từ quả Hồi không đáp ứng được nhu cầu sử dụng, bằng con đường nhân tạo người ta đã tổng hợp được 2 chất Anethol, nhưng sản phẩm nhân tạo này có hàm lượng độc tố cao nên bị cấm hoặc sử dụng rất hạn chế. Ở khu vực châu Á, Hồi phân bố chủ yếu ở vùng núi phía Nam Trung Quốc kéo dài xuống vùng núi phía Bắc của Việt Nam.

Ở Việt Nam, Hồi có phân bố nhiều ở các tỉnh biên giới Việt – Trung như Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Ninh. Nhưng lập địa thích hợp nhất để phát triển cây Hồi chỉ thấy ở một số huyện của tỉnh Lạng Sơn như Văn Quan, Bình Gia, Văn Lãng, Cao Lộc và Tràng Định. Bình Gia là một trong những huyện nghèo của tỉnh Lạng Sơn, đời sống người dân còn gặp rất nhiều khó khăn, phụ thuộc rất nhiều vào tài nguyên rừng. Phát triển cây trồng có giá trị kinh tế cao, địa phương có thế mạnh, có kinh nghiệm lâu đời trong sản xuất và chế biến là một trong những lợi thế để góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Hồi là cây đặc hữu chỉ phù hợp ở một số vùng địa lí nhất định. Tại Bình Gia, Hồi cũng được trồng với diện tích khá lớn, trải đều khắp địa bàn các xã. Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển của cây Hồi giúp chúng ta hiểu được quá trình thích nghi của cây với môi trường sống khác nhau. Từ các biện pháp kĩ thuật như chọn giống, chăm sóc, bón phân, vệ sinh rừng …, tới các nhân tố tự nhiên như loại đất, độ dốc, độ cao.

Nắm được ảnh hưởng của các nhân tố này sẽ giúp cho chúng ta đưa ra các biện pháp tác động phù hợp nhằm điều chỉnh theo hướng có lợi cho cây Hồi, giúp tăng năng suất, sản lượng Hồi góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương bền vững. Với yêu cầu và tính cấp thiết như vậy, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu sinh trƣởng cây Hồi (Illicium verum Hook) giai đoạn 3-5 tuổi tại huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn”.