Nghiên cứu sinh trưởng các loài cây bản địa: Long não, Giổi, Sao đen, Ngọc am, Gù hương

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ HIỀN NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG CỦA MỘT SỐ LOÀI CÂY BẢN ĐỊA: (LONG NÃO, GIỔI, SAO ĐEN, NGỌC AM, GÙ HƯƠNG) TẠI MÔ HÌNH KHOA LÂM NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Lâm Nghiệp Khoa : Lâm Nghiệp Khóa : 2014 – 2018 Thái Nguyên - 2018 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ HIỀN NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG CỦA MỘT SỐ LOÀI CÂY BẢN ĐỊA: (LONG NÃO, GIỔI, SAO ĐEN, NGỌC AM, GÙ HƯƠNG) TẠI MÔ HÌNH KHOA LÂM NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Lâm Nghiệp Lớp : K46 - LN Khoa : Lâm Nghiệp Khóa : 2014 – 2018 Giáo viên hướng dẫn : PGS. Trần Quốc Hưng Thái Nguyên - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa sử dụng cho bảo vệ một học vị nào. Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, ngày … tháng … năm2018 Xác nhận của GVHD Người viết cam đoan PGS.

TRẦN QUỐC HƯNG NGUYỄN THỊ HIỀN XÁC NHẬN CỦA GV CHẤM PHẢN BIỆN Xác nhận đã sửa chữa sai sót sau khi Hội đồng đánh giá chấm (Ký, họ và tên) ii LỜI CẢM ƠN Thực hiện tốt nghiệp là một giai đoạn cần thiết và hết sức quan trọng của mỗi sinh viên, đó là thời gian để sinh viên tiếp cận với thực tế, nhằm củng cố và vận dụng kiến thức mà mình đã học được trong nhà trường. Được sự nhất trí của nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Lâm Nghiệp và sự hướng dẫn trực tiếp của thầy PGS. Trần Quốc Hưng, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu sinh trưởng của một số loài cây bản địa: (Long não, Giổi, Sao đen, Ngọc am, Gù hương) tại mô hình khoa Lâm Nghiệp trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên”. Nhân dịp này em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo trong khoa Lâm nghiệp, gia đình, bạn bè đặc biệt là thầy giáo PGS.TS Trần Quốc Hưng đã giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này.

Trong suốt quá trình thực tập, mặc dù đã rất cố gắng để hoàn thành tốt bản khóa luận, nhưng do thời gian và kiến thức bản thân còn hạn chế vì vậy bản khóa luận này không tránh khỏi những thiếu sót. Vậy em rất mong được sự giúp đỡ, góp ý chân thành của thầy cô giáo và toàn thể các bạn để khóa luận tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày tháng năm 2018 Sinh viên Nguyễn Thị Hiền iii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Tổng hợp tỷ lệ cây sống và cây chết .2: Tổng hợp số liệu đường kính gốc (D00) của 5 loài cây bản địa .3: Tổng hợp số liệu chiều cao (Hvn) của 5 loài cây bản địa, .4: Kết quả dao động số lá của 4 loài cây bản địa. 46 iv DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 4.1: Mô hình trồng cây bản địa .4: Cây Sao đen .5: Cây Ngọc am .6: Cây Gù hương .7: Đo đường kính gốc cây .8: Biểu đồ sự phát triển D00 của 5 loài cây bản địa .9: Đo chiều cao vút ngọn cây .10: Biểu đồ phát triển (Hvn) của 5 loài cây bản địa.

44 v DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT STT Viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 D00 Đường kính gốc 2 Hvn Chiều cao vút ngọn 3 S Sai tiêu chuẩn 4 S% Hệ số biến động 5 TB Trung bình 6 Ca Long não 7 Mi Giổi 8 Ho Sao đen 9 Cu Ngọc am 10 Ba Gù hương vi MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iii DANH MỤC CÁC HÌNH. iv DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT.

Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa trong học tập. Ý nghĩa thực tiễn sản xuất.

TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Tổng quan khu vực nghiên cứu. Đặc điểm khí hậu, thời tiết. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Khái quát về bước phân lô và mã hóa cây nghiên cứu. Đánh giá sinh trưởng của 5 cây bản địa. Đánh giá chung về mô hình trồng cây bản địa.

Đề xuất một số biện pháp trồng, chăm sóc và bảo vệ cây bản địa 31 3. Phương pháp nghiên cứu. Khái quát về bước phân lô trồng. Nghiên cứu sinh trưởng.

Xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Khái quát về bước phân lô và mã hóa cây nghiên cứu. Đánh giá sinh trưởng của 5 loài cây bản địa.

Tỷ lệ sống của 5 loài cây bản địa trong vườn thực vật tại mô hình khoa Lâm nghiệp. Kết quả sinh trưởng đường kính của 5 loài cây bản địa trong vườn thực vật tại mô hình khoa Lâm nghiệp. Kết quả sinh trưởng chiều cao của (Hvn) của 5 loài cây bản địa trong vườn thực vật tại mô hình khoa Lâm nghiệp. Kết quả dao động về số lá của cây bản địa.

Đánh giá tình hình sâu bệnh hại. Đánh giá chung về mô hình trồng cây bản địa. Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh cho cây bản địa. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

Tồn tại và đề nghị. 50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 51 PHỤ LỤC 1 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Rừng là tài nguyên quý giá, là một bộ phận quan trọng của môi trường sống, luôn gắn liền với đời sống của đồng bào các dân tộc miền núi.

Rừng không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn có ý nghĩa rất lớn trong nghiên cứu khoa học, bảo tồn nguồn gen, bảo tồn đa dạng sinh học, điều hoà khí hậu, phòng hộ đầu nguồn, hạn chế thiên tai, ngăn chặn sự hoang mạc hoá, chống sói mòn, sạt lở đất, ngăn ngừa lũ lụt, đảm bảo an ninh quốc phòng, đồng thời rừng cũng tạo cảnh quan phục vụ cho du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Ngoài ra nó còn có giá trị trong việc bảo tồn nguồn gen, cung cấp cho lĩnh vực dược học. Cho đến nay Việt Nam vẫn được đánh giá là nước có nguồn tài nguyên sinh vật đa dạng và phong phú, trong đó có tài nguyên cây bản địa. Trong sự phát triển của xã hội loài người, rừng được coi là một nguồn tài nguyên có vai trò vô cùng quan trọng bởi những ảnh hưởng mang tính toàn cầu của nó.

Rừng không chỉ cung cấp gỗ và lâm sản ngoài gỗ mà còn có nhiều ý nghĩa lớn hơn ở trong nhiều lĩnh vực như: Bảo vệ môi trường sinh thái, du lịch cảnh quan, nghiên cứu khoa học, các giá trị nhân văn, .Tuy nhiên, sự tàn phá rừng trong những năm gần đây đã ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống con người, mất rừng gây nên sự biến đổi theo hướng tiêu cực của khí hậu toàn cầu, đất đai bị rửa trôi xói mòn nặng nề, các lòng sông lòng hồ bị bồi lấp, an ninh lương thực bị đe doạ, các sản phẩm từ rừng đang dần bị cạn kiệt trong khi nhu cầu của xã hội luôn tăng theo thời gian,.Đứng trước tình hình đó, trên toàn thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng, việc khôi phục lại lớp thảm thực vật đã bị mất đi đang được coi là một yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ 2 hết với một yêu cầu bắt buộc là lớp thảm thực vật gây trồng được phải đảm bảo chức năng bền vững lâu dài. Trong những năm gần đây, chính phủ đã có nhiều chương trình xúc tiến đẩy mạnh quá trình trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc và trồng rừng kinh tế với hiệu quả ban đầu tương đối khả quan. Xong do chạy theo xu thế phát triển kinh tế, vốn đầu tư còn hạn chế nên các chương trình trồng rừng ở nước ta mới chỉ tập trung vào các loài cây mọc nhanh như: Keo, Bạch đàn, Bồ đề,.những loài cây này mới chỉ đáp ứng được mục tiêu kinh tế chứ đáp ứng được các yêu cầu bảo vệ môi trường sinh thái, tính bền vững chưa cao. Trong chiến lược phát triển Lâm nghiệp, ngành Lâm nghiệp đã chú trọng đến việc bảo tồn và phát triển các loài cây bản địa đang ngày càng bị thu hẹp lại về cả diện tích cũng như số loài do những hiểu biết về chúng ngày càng được hé mở.

Ngày nay, người ta đã biết được những lợi ích to lớn mà các loài cây bản địa mang lại, không chỉ đơn thuần là cung cấp lâm đặc sản mà chúng còn là những loài cây "của tự nhiên", có sự phát sinh và tiến hoá trong thời gian dài nên có khả năng thích nghi cao với điều kiện nơi mọc và có tính bền vững cao, "thân thiện với môi trường sinh thái". Ngoài ra, chúng mang những ý nghĩa nhân văn to lớn trong đời sống của các cộng đồng dân cư sống gần rừng, gắn liền với kiến thức bản địa và phong tục tập quán của họ, do vậy việc đem gây trồng chúng cũng sẽ có nhiều phần lợi hơn. Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã tiến hành gây trồng mô hình trồng một số loài cây bản địa, theo đánh giá ban đầu, các mô hình này đã đạt được những thành công nhất định. Nhưng cho đến nay, vẫn chưa có một nghiên cứu định lượng cụ thể nào nhằm đánh giá tình hình sinh trưởng của các loài cây bản địa này mà mới chỉ có điều tra sơ bộ để đánh giá và chọn ra một số loài có triển vọng tại khu rừng trồng trước những thực trạng trên, để bảo vệ hợp lý tài nguyên 3 rừng nói chung và một số loài cây bản địa nói riêng, để nâng cao hiệu quả bảo tồn một số loài cây bản địa tại mô hình trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, việc thực hiện đề tài: “Nghiên cứu sinh trưởng của một số loài cây bản địa tại mô hình khoa Lâm Nghiệp trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên” là thực sự cần thiết để đưa ra những đánh giá, giải pháp phù hợp trong việc phát triển, bảo vệ các loài cây bản địa hiệu quả.