Nghiên cứu sinh sản cá nheo Mỹ (Ictalurus punctatus) tại Phú Thọ - Nguyễn Ngọc Sơn

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN NGỌC SƠN NGHIÊN CỨU SINH SẢN CÁ NHEO MỸ Ictalurus punctatus (Rafinesque, 1818) TẠI PHÚ THỌ Chuyên ngành: Nuô i trong thủ y sản Mã số: 8620301 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Thị Nắng Thu NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Ngọc Sơn i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Trần Thị Nắng Thu đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Nuôi trồng thủy sản - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức, người lao động Chi cục Thủy sản tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Ngọc Sơn ii MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục các bảng. vi Danh mục các hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesıs abstract.

Mục tiêu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Tổng quan tàı lıệu. Đặc điểm sinh học ở cá nheo Mỹ.

Hệ thống phân loại. Đặc điểm hình thái. Đặc điểm sinh trưởng. Đặc điểm dinh dưỡng.

Đặc điểm sinh sản. Một số nghiên cứu trong và ngoài nước. Một số nghiên cứu quốc tế. Nghiên cứu trong nước.

Vật lıệu và phương pháp nghıên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu nuôi vỗ cá nheo Mỹ bằng các loại thức ăn khác nhau. Nghiên cứu kỹ thuật kích thích sinh sản cá nheo Mỹ. Phương pháp xử lý số liệu.

Kết quả và thảo luận. Kết quả các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ. Kết quả nghiên cứu nuôi vỗ cá nheo Mỹ bằng các loại thức ăn khác nhau. Kết quả nghiên cứu kích thích sinh sản nhân tạo cá nheo Mỹ.

Kết quả tuyển chọn cá bố mẹ. Kết quả sử dụng kích dục tố kích thích sinh sản nhân tạo. Kết quả sinh sản nhân tạo cá nheo Mỹ. Kết quả ấp nở và theo dõi sự phát triển của phôi.

Kết luận và kıến nghị. 28 Tàı lıệu tham khảo. 32 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CT Công thức DO Hàm lượng oxy hòa tan DOM Domperidone HCG Human Chorionic Gonadotropin KDT Kích dục tố LRHa Lutenizing hormone Releasing Rormone analog T0 Nhiệt độ TA Thức ăn TG Thời gian TL Tỷ lệ v DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4. Các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ.

Nuôi vỗ cá bố mẹ bằng các loại thức ăn khác nhau. Kết quả tuyển chọn cá bố mẹ cho đẻ năm 2019. Kết quả sử dụng kích dục tố với liều lượng khác nhau. Kết quả tỷ lệ cá đẻ sau khi tiêm kích dục tố.

Kết quả kích thích sinh sản nhân tạo cá nheo Mỹ. Sự phát triển của phôi ở nhiệt độ 25- 280C. 26 vi DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Cá nheo Mỹ Ictalurus punctatus (Rafinesque, 1818).

Phân biệt giới tính bằng hình thái ngoài của cá (Morris, 1993). Kiểm tra các yếu tố môi trường ao nuôi vỗ. Nuôi vỗ cá nheo Mỹ bằng thức ăn cá tạp. Tiêm KDT xác định các chỉ tiêu sinh sản cá nheo Mỹ.

Ấp trứng trong bình Weis và theo dõi phát triển phôi. 25 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Ngọc Sơn Tên Luận văn: Nghiên cứu sinh sản cá nheo Mỹ tại Phú Thọ Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8620301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Hiện nay, cá nheo Mỹ đã được nuôi khá phổ biến tại các tỉnh phía Bắc đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên con giống đưa vào nuôi vẫn chủ yếu được nhập từ Trung Quốc; việc chủ động sản xuất nguồn con giống phục vụ hoạt động nuôi trồng thủy sản còn rất hạn chế. Tỉnh Phú Thọ có hệ thống sông, hồ thuận lợi cho phát triển đối tượng cá nheo Mỹ.

Đề tài được triển khai với mục đích chủ động sản xuất được con giống cá nheo Mỹ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ góp phần giúp bà con nông dân giảm chi phí, nâng cao được hiệu quả kinh tế, đưa đối tượng nuôi mới vào cơ cấu giống nuôi góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất thủy sản trên địa bàn tỉnh. Trong nghiên cứu này chúng tôi tập trung nghiên cứu nuôi vỗ cá nheo Mỹ bằng các loại thức ăn khác nhau; Nghiên cứu kỹ thuật kích thích sinh sản cá nheo Mỹ bằng các loại kích dục tố với liều lượng khác nhau và theo dõi các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ cá nheo Mỹ gồm: nhiệt độ, pH, DO. Để triển khai các nội dung nghiên cứu chúng tôi sử dụng: Đánh giá, so sánh tỷ lệ thành thục của cá nheo Mỹ trong quá trình nuôi vỗ trong ao bằng các loại thức ăn khác nhau là cá tạp (cá mè) và thức ăn công nghiệp viên nổi có hàm lượng protein 35% (hãng cám Cargill) tại 02 ao mỗi ao có diện tích 200m2, mật độ thả cá bố mẹ 0,75con/m2; Sau khi tuyển chọn được đàn cá bố mẹ đủ điều kiện tham gia sinh sản, chúng tôi tiến hành các thí nghiệm sử dụng kích dục tố với các liều lượng khác nhau để kích thích sinh sản, kích dục tố sử dụng cho việc kích thích sinh sản cá nheo Mỹ gồm: LRHa, DOM, HCG. Bốn công thức sử dụng kích dục tố được nghiên cứu, mỗi công thức thí nghiệm được lặp lại 3 lần, cụ thể như sau: CT1: 130 µg LH-RHa + 5 mg DOM/kg cácái; CT2: 140 µg LH-RHa + 5 mg DOM/kg cácái; CT3: 150µg LH-RHa + 5 mg DOM/kg cácái; CT4: 2000 IU HCG + 6 mg DOM/kg cácái.

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thức ăn công nghiệp viên nổi có hàm lượng protein 35% của hãng cám Cargill để nuôi vỗ cá nheo Mỹ đạt kết quả tốt và việc lựa chọn thức ăn công nghiệp viên nổi với hàm lượng độ đạm cao (35% Protein) để nuôi vỗ đàn cá bố mẹ có thể tiết kiệm nhân công nuôi vỗ, đảm bảo an toàn dịch bệnh cho hiệu quả cao hơn so với việc sử dụng nguồn thức ăn là cá tạp tận dụng tại chỗ đối với các cơ sở; Sử dụng kích dục tố với liều lượng 150 g LRHa + 5mg DOM/kg cá cái đạt hiệu quả cao nhất khi cho cá nheo Mỹ tham gia sinh sản nhân tạo. viii THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyễn Ngọc Sơn Thesis title: Study on the reproduction of catfish in PhuTho province Major: Aquaculture Code: 8620301 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Currently, Channel catfish has been cultured popularly in the Northern provinces, bringing high economic efficiency. However, the seed of fish still mainly imported from China; The initiative in producing seed sources for aquaculture is still very limited. Phu Tho province has a system of rivers and lakes which are favorable conditions for the development of Channel catfish.

The project was implemented with the aims toproduce proactively Channel catfish in Phu Tho province, assisting farmers reduce costs, improve economic efficiency and bring this fish into the Breeding structure contributes to improve the efficiency of aquaculture production in this province. In this study, we focused on feeding forChannel catfish with different feeds; Studying on techniques to stimulate reproduction of Channel catfish with different types of hormones and doses, accompany with manage environmental parameter (temperature, pH, DO) in the process of raising Channel catfish To implement the research contents we used the evaluate and comparison the maturity rate of Channel catfish in pond culture process with different kinds of feeds including trash fish (silver carp) and feed floating pellet with 35% protein content (Cargill) at 02 ponds, each pond with an area of 200m2, brood stocking density of 0.75 fish / m2; After selecting the parents to be able to reproduce, we conducted experiments using hormones with different doses to stimulate reproduction, sex hormones used for stimulation Channel catfish breeding includes: LRHa, DOM, HCG. Four formulas using hormones were studied, each experimental formula was repeated 3 times, namely as follows: CT1: 130 µg LH-RHa + 5 mg DOM / kg of female; CT2: 140 µg LH-RHa + 5 mg DOM / kg female; CT3: 150µg LH-RHa + 5 mg DOM / kg female; CT4: 2000 IU HCG + 6 mg DOM / kg female. The results of study showed that the use of floating pellet feed with 35% protein content of Cargill to feed Chennal catfish resulted highest efficarcy and the selection of floating pellet feed with high protein content ( 35% Protein) for broodstock rearing can reduced labor cost and the risk of diseases compared to that of using trash fish feed on site for muscle facility; Using sex hormone at a dose of 150 g LRHa + 5mg DOM / kg of female fish is most effective in artificial reproduction for Channel catfish ix PHẦN 1.

ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay bên cạnh việc đầu tư về công nghệ phát triển những đối tượng cá bản địa thì cũng cần nhập nội những đối tượng cá mới để phát triển nuôi trồng thủy sản. Vì vậy, một số loài cá được di nhập, thuần hóa để thúc đẩy tăng trưởng về sản phẩm trong nước. Những đối tượng nhập nội thường là những đối tượng có giá kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu về thực phẩm thủy sản trên thị trường như: cá tầm, cá hồi…và gần đây đối tượng được người nuôi rất quan tâm đó là cá nheo Mỹ Ictalurus punctatus (Rafinesque, 1818). Đây là loài có giá trị dinh dưỡng cao, tỷ lệ protein cao, mỡ và cholesterol thấp, thành phần khoáng và vitamin phong phú (Nettleton et al.