Nghiên cứu nhân giống và khảo nghiệm dòng keo lai bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào tại Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM PHAM VAN HAI NGHIEN CUU NHAN GIONG VA KHAO NGHIEM MOT SO DONG KEO LAI BANG PHUONG PHAP NUOI CAY MO TE BAO TAI VIEN NGHIEN CỨU CAY NGUYEN LIEU GIAY Chuyén nganh: Lam hoc Mã số: 60 62 02 01 LUAN VAN THAC SY LAM HOC Người hướng dẫn khoa học: TS. Dương Văn Thảo Thái Nguyên - 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng tôi, các số liệu trong công trình này là hoàn toàn trung thực, chính xác. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về những kết quả này. Tác giả Phạm Văn Hải il LOI CAM ON Để có được kết quả này, tôi xin bày tỏ lòng biết on sâu sắc, chân thành đến thầy giáo - TS Dương Văn Thảo đã tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn các cán bộ, kỹ thuật viên phòng nghiên cứu và thực nghiệm sản xuất giống cây lâm nghiệp — Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các thầy cô giáo khoa Lâm nghiệp và khoa Sau đại học trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của gia đình và các bạn bè đồng nghiệp. Mặc dù có nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những sai sót.

Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến, chỉ bảo của các quý thầy cô và các bạn. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014 Tác giả Phạm Văn Hải 1H MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 5< <2 E4 EHHH HH EEHTgpTrkdtorrdrrnprsrseoorrsee 1 1.Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu của để tài.

Mục tiêu của đề tài.--- ch HT HE HH E111 11 1111 c1 Tri 2 2. Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học .-- -- -- + +E2E2EE£EEEEEEEEEEEE2EEEE 131tr 3 3.

Ý nghĩa thực tiễn. SE E1 E1 3TR TH 1111111111111 1x tre 3 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài.---- -- SE eExerserseree 4 Chương 1: TÔNG QUAN TÀI LIỆU .Những nét chung về các dòng keo lai. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam Chương 2 : NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nội dung nghiÊn Cứu. Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất khử trùng và thời gian khử trùng đến tỷ lệ nây chồi , hệ số nhân chdi và tỷ lệ nảy chồi hữu hiệu của mẫu thí nghiệm.-- 2© 2S E+2EEE+EEEE£E#EEEEEEE E2 rrrrrrk 18 2.

Nghiên cứu xác định môi trường tái sinh chỗi và tạo nguồn vật liệu ban đầu. Bước đầu đánh giá tình hình sinh trưởng của 3 dòng keo lai KL2, KLTA3 và KL20 nghiên cứu.2 Phương pháp nghiên cỨu:. Vật liệu nghiên cứu IV 2.2 Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất khử trùng và thời gian khử trùng đến tỷ lệ nấy chỗi , hệ số nhân chdi va ty 16 nay chéi hữu hiệu của mẫu thí nghiệm .3 Phương pháp nghiên cứu xác định môi trường tái sinh chỗi và tạo nguôn vật liệu ban đầu.--- -- c- ke Sse S333 E111 crrrrer 21 2. Bước đầu đánh giá tình hình sinh trưởng của 3 dòng keo lai KL2, KLTA3 và KL20 nghiên CỨu.

--- ¿5 Si, 24 Chương 3 : KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất khử trùng và thời gian khử trùng đến tỷ lệ nây chỗi , hệ số nhân chi và tỷ lệ nây chỗồi hữu hiệu của mẫu thí nghiệm .-- 2 %2 SE+SE SE + EE£E2E9219712E11E2111 151. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng keo lai KL2.-- --©se xeccke+xseEsesreeres 30 3.2 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng KL20. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng KLTA3.

Nghiên cứu xác định môi trường tái sinh chỗi và tạo nguồn vật liệu 3.Kết quả nghiên cứu xác định môi trường tái sinh chỗi và tạo nguồn vật liệu ban đầu đối với dòng KL2. Kết quả nghiên cứu xác định môi trường tái sinh chỗi và tạo nguồn vật liệu ban đầu đối với dòng keo lai KL20. Kết quả nghiên cứu xác định môi trường tai sinh chdi và tạo nguồn vật liệu ban đầu đối với dòng keo lai KLTA3. So sánh về hệ số nhân chdi và tỷ lệ chồi hữu hiệu giữa các dòng H209 8N.

Bước đầu đánh giá tình hình sinh trưởng của 3 dòng keo lai KL2, KLTA3 và KL20 nghiên cứu. - --- 55+ 5+ SE eesve 47 KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ. s2 s°2se©xeeetvseerrxseerrseersee 53 ca. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO.---------©©£22vEvvvvevvsrsscecee 55 VI DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT DC DDSH GPA MS SH TNDTTV WPM : Đối chứng.

: Đa dạng sinh học. : Global Plant of Action. : Tài nguyên di truyền thực vật. : McCOWN’s Woody Plant.

vil DANH MUC CAC BANG Bang 2. Cong thire khit tring MAU. Thành phần các môi trường cơ bản đề tài đã thử nghiệm. Công thức thí nghiệm xác định môi trường tái sinh chdi.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng keo lai KL2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng KL20. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất khử trùng và thời gian khử trùng đối với dòng KLTA3. Ảnh hưởng của môi trường cơ bản đến hiệu quả nhân chỗồi Ong KL2.

Ảnh hưởng của môi trường cơ bản đến hiệu quả nhân chỗồi dòng keo lai KL/2(. Ảnh hưởng của môi trường cơ bản đến hiệu quả nhân chỗi dòng keo lai KLTA3 .7: Sơ đồ trồng thí nghiệm .8: Tỷ lệ sống và chất lượng 3 dòng keo lai KL2, KLTA3 và KL20 nghiên cứu và 11 dòng keo lai đối chứng thời điểm 6 7/00 49 Bang 3. Tình hình sinh trưởng 3 dòng keo lai KL2, KUTA3 và KL20 nghiên cứu và 11 dòng keo lai đối chứng thời điểm 6 117107 50 Vill DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Hinh ảnh khử trùng mẫu dòng keo lai KL2.2: Hình ảnh khử trùng mẫu dòng keo lai KL20.3: Hình ảnh khử trùng mẫu dòng keo lai KUTA3.4: Một số hình ảnh kết quả thử nghiệm môi trường cơ bản.5: Hình ảnh vườn thí nghiệm các dòng keo lai 4 tháng tuổi.6: Hình ảnh vườn thí nghiệm các dòng keo lai 6 tháng tuổi.Tính cấp thiết của đề tài: Hiện nay, gỗ là nguồn nguyên liệu chính phục vụ cho sản xuất của Tổng công ty giấy Việt Nam. Nhu cầu nguyên liệu hàng năm của Tổng công ty là khoảng 500.000mỶ, trong khi đó các công ty lâm nghiệp mới chỉ cung cấp được khoảng 60% nhu cầu trên.

Thêm vào đó diện tích đất trồng các loài cây nguyên liệu giấy ngày càng bị thu hẹp do nhu cầu trồng các loài cây công nghiệp và nông nghiệp khác. Vì vậy việc nghiên cứu nâng cao năng suất và chất lượng rừng ngày càng cấp thiết. Trong khi đó nhiều diện tích rừng trồng trong Tổng công ty giấy còn thấp và không đạt yêu cầu, một trong những nguyên nhân chính là giống đưa vào trồng rừng sản xuất có chất lượng không cao. Do đó việc tăng năng suất rừng trồng bằng sử dụng nguồn giống có chất lượng là việc làm cần thiết.

Phú Thọ là tỉnh miền núi, trung du, tông diện tích tự nhiên của Phú Thọ là 3.519,56 kmỸ, đất đai của Phú Thọ được chia theo các nhóm sau: đất feralít đỏ vàng phát triển trên phiến thạch sét, diện tích 116.266,27 ha chiếm tới 66,79% (diện tích điều tra). Đất thường có độ cao trên 100 m, độ dốc lớn, tầng đất khá dày, thành phần cơ giới nặng, mùn khá. Loại đất này thường sử dụng trồng rừng, một số nơi độ dốc dưới 25° có thể sử dụng trồng cây công nghiệp. Hiện nay, Phú Thọ mới sử dụng được khoảng 54,8% tiềm năng đất nông — lâm nghiệp; đất chưa sử dụng còn 81,2 nghìn ha, trong đó đổi núi có 57,86 nghìn ha.

Diện tích rừng hiện nay của Phú Thọ có độ che phủ rừng lớn (42% diện tích tự nhiên). Với diện tích rừng hiện có 144.547 ha rừng tự nhiên, 74.704 ha rừng trồng, cung cấp hàng vạn tấn gỗ cho công nghiệp chế biến hàng năm. Các loại cây chủ yếu như bạch đàn, mỡ, keo, bồ đề và một số loài cây bản địa đang trong phát triển (đáng chú ý nhất vẫn là những cây phục vụ cho ngành công nghiệp sản xuất giấy).Tỉnh phú Thọ là tỉnh có tiềm năng phát triển ngành công nghiệp sản xuất giấy. Đóng trên địa bàn tỉnh gồm có Tổng Công ty giấy Việt nam, 5 công ty lâm nghiệp, 2 nhà máy giấy và bột giấy, I Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy.

Trong những năm gần đây, bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn đã công nhận ba giống keo lai KL2, KL20 và KLTA3 do tập thể cán bộ Trung tâm nghiên cứu cứu cây nguyên liệu giấy nay là Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy chọn tạo là giống tiến bộ kỹ thuật. Đây là những giống rất thích hợp cho trồng rừng vùng Trung tâm Bắc Bộ và các vùng có điều kiện sinh thái tương tự. Thực tế cho thấy rừng trồng các dòng keo lai nêu trên tại vùng Trung tâm Bắc Bộ cho năng suất cao, chất lượng rừng đồng đều và ổn định hơn tương đối nhiều so với các loài khác. Khi đã có giống năng suất cao thì việc nhân nhanh và đưa các giống đã được chọn lọc và trồng rừng sản xuất là vô cùng quan trọng.

Trong các kỹ thuật nhân giống hiện nay ở nước ta thì nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô cho hiệu qua cao nhất, đặc biệt là chất lượng di truyền của cây giống được đảm bảo và khả năng cung cấp số lượng lớn cây giống ở quy mô công nghiệp. Tuy nhiên, ba giống keo lai nêu trên chưa được tiến hành nghiên cứu bằng kỹ thuật nuôi cấy mô. Xuất phát từ những đặc điểm nêu trên, để góp phần nâng cao năng suất và duy trì tính ổn định của rừng trồng thì việc làm chủ công nghệ nuôi cấy mô ba dòng keo lai KL2, KL20 và KLTA3 là cần thiết. Do vậy thực hiện đề tài: “Nghiên cứu nhân giống và khảo nghiệm một số dòng keo bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào tại Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy” là cần thiết.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2. Mục tiêu của đề tài Ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô invitro để nhân nhanh và tạo thành cong cay mam mô 3 dòng keo lai KL2, KL20 và KLTA3 góp phần bảo tồn và phát triển nguồn gen cây nguyên liệu giấy.