Luận án: Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và nồng độ NT-proBNP ở bệnh nhân rung nhĩ mạn tính

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y =======***======= ĐẶNG TRANG HUYÊN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ NỒNG ĐỘ NT-proBNP Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ MẠN TÍNH KHÔNG DO BỆNH VAN TIM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y =======***======= ĐẶNG TRANG HUYÊN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ NỒNG ĐỘ NT-proBNP Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ MẠN TÍNH KHÔNG DO BỆNH VAN TIM Chuyên ngành: NỘI TIM MẠCH Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Oanh Oanh 2. Phạm Thái Giang HÀ NỘI - 2021 LỜI CẢM ƠN Để có được luận án như ngày hôm nay, tôi xin chân thành cảm ơn tới:  Đảng ủy, Ban giám đốc, Bộ môn Trung tâm Tim mạch, Phòng Sau đại học Học viện Quân y đã tạo điều kiện cho tôi được học tập, nghiên cứu.  Lãnh đạo, chỉ huy Bệnh viện Quân y 268, Bệnh viện Quân y 4 là nơi tôi công tác - đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện và hoàn thành nghiên cứu.

Nguyễn Oanh Oanh, PGS. Phạm Thái Giang - những người thầy, cô đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.  Lãnh đạo, chỉ huy cùng toàn thể cán bộ, nhân viênKhoa Nội Tim mạch - Viện Tim mạch - Bệnh viện TƯ QĐ 108 là nơi tôi thu thập số liệu phục vụ nghiên cứu - đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được thực hiện nghiên cứu. Đỗ Văn Chiến - Khoa Nội Tim mạch - Viện Tim mạch - Bệnh viện TƯ QĐ 108 đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình thu thập số liệu.

 Tôi cũng xin cảm ơn những bệnh nhân yêu quí, những người đã đồng ý tham gia nghiên cứu, giúp tôi hoàn thành luận án.  Xin bày tỏ sự biết ơn đến ba mẹ, những người đã sinh thành và dưỡng dục. Xin cảm ơn anh, chị, em, vợ và các con của tôi, những người đã động viên, hỗ trợ và hy sinh thầm lặng để tôi có được ngày hôm nay. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 BS.

Đặng Trang Huyên LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiêu cứu có nguồn gốc rõ ràng và trung thực do chính tôi thực hiện, thu thập và xử lý và chưa được công bố trong bất cứ công trình nào. Nếu có sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án BS.

Đặng Trang Huyên MỤC LỤC TRANG BÌA PHỤ LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC ĐỒ THỊ ĐẶT VẤN ĐỀ.1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Phân loại rung nhĩ. Các yếu tố nguy cơ và các bệnh lý tim mạch đồng thời. Cơ chế bệnh sinh rung nhĩ.

CẬN LÂM SÀNG TRONG ĐÁNH GIÁ HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG TIM Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ. Siêu âm tim ở bệnh nhân rung nhĩ. NT-proBNP Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ. Cấu trúc của BNP và NT-proBNP.

Tổng hợp, chuyển hóa, thanh thải của BNP và NT-proBNP. Cơ chế tác động của BNP và NT-ProBNP. BNP và NT-proBNP huyết tương những yếu tố ảnh hưởng. Giá trị trung bình của NT-proBNP.

NT-ProBNPở bệnh nhân rung nhĩ. CÁC NGHIÊN CỨU NT-proBNP VÀ HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG NHĨ TRÁI, CHỨC NĂNG TÂM TRƯƠNG THẤT TRÁI Ở BỆNH NHÂN RUNG NHĨ MẠN TÍNH KHÔNG DO BỆNH VAN TIM31 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài. Các nghiên cứu ở trong nước.34 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩn nhóm bệnh. Tiêu chuẩn nhóm chứng. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương tiện nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu.

CÁC TIÊU CHUẨN SỬ DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU. XỬ LÝ SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU. ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU.53 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ NỒNG ĐỘ NT-proBNP CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU. Đặc điểm lâm sàng của nhóm bệnh. Đặc điểm siêu âm tim ở nhóm nghiên cứu. Đặc điểm nồng độ NT-proBNP của nhóm bệnh.

LIÊN QUAN GIỮANT-proBNP VỚI MỘT SỐ CHỈ SỐ SIÊU ÂM TIM, NGUY CƠ ĐỘT QUỴ NÃO, HUYẾT KHỐI TIỂU NHĨ TRÁI Ở NHÓM BỆNH. Liên quan giữa NT-proBNP với âm cuộn tiểu nhĩ trái của nhóm bệnh. Liên quan giữa NT-proBNP với hình thái, chức năng nhĩ trái của nhóm bệnh. Liên quan giữa NT-proBNP với hình thái, chức năng thất trái của nhóm bệnh.

Liên quan giữa NT-proBNP với nguy cơ đột quỵ não, huyết khối tiểu nhĩ trái. Giá trị dự báo đột quỵ não và/hoặc huyết khối tiểu nhĩ trái của NT-proBNP ở nhóm bệnh. Liên quan giữa các chỉ số chức năng tâm trương thất trái với nguy cơ huyết khối tiểu nhĩ trái, đột quỵ não. Giá trị dự báo huyết khối tiểu nhĩ trái, đột quỵ não của các chỉ số chức năng tâm trương thất trái trên siêu âm ở nhóm bệnh.

79 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. ĐẶC ĐIỂM CHUNG. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ NỒNG ĐỘ NT-proBNP. Đặc điểm lâm sàng của nhóm bệnh.

Đặc điểm siêu âm tim ở nhóm nghiên cứu. Đặc điểm nồng độ NT-proBNP của nhóm bệnh. LIÊN QUAN GIỮA NT-proBNP VỚI MỘT SỐ CHỈ SỐ SIÊU ÂM TIM, NGUY CƠ ĐỘT QUỴ NÃO, HUYẾT KHỐI TIỂU NHĨ TRÁI CỦA NHÓM BỆNH. Liên quan giữa NT-proBNP với độ âm cuộn tiểu nhĩ trái của nhóm bệnh.

Liên quan giữa NT-proBNP với hình thái, chức năng nhĩ trái trên siêu âm của nhóm bệnh. Liên quan giữa NT-proBNP với hình thái, chức năng thất trái trên siêu âm của nhóm bệnh. Liên quan giữa NT- proBNP với đột quỵ não, huyết khối tiểu nhĩ trái của nhóm bệnh. Giá trị dự báo đột quỵ não, huyết khối tiểu nhĩ trái của nồng độ NT-proBNP ở nhóm bệnh.

Liên quan các chỉ số chức năng tâm trương thất trái với huyết khối tiểu nhĩ trái và/hoặc đột quỵ não. Giá trị dự báo huyết khối tiểu nhĩ trái, đột quỵ não của các chỉ số chức năng tâm trương thất trái trên siêu âm ở nhóm bệnh.119 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN.120 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIÊU THAM KHẢO MẪU BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU DANH SÁCH BỆNH NHÂN DANH MỤC VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 2D : 2 Dimensional (Hai chiều) ACC : American College of Cardiology (Trưởng môn Tim mạch học Hoa Kỳ) AHA : American Heart Association (Hội Tim mạch Hoa Kỳ) ANP : Atrial Natriuretic Peptides (Peptide lợi niệu nhĩ) ASE : American Society of Echocardiography (Hội siêu âm Hoa Kỳ) BNP : Brain Natriuretic Peptide (Peptide lợi niệu) BMI : Body mass index (Chỉ số khối lượng cơ thể) BSA : Body surface area (Diện tích da) AUC : Area under the curve (Diện tích dưới đường cong ROC) CHA2DS2-VASc : Cardiac failure, hypertension, age (doubled), diabetes, stroke (doubled)-vascular disease, age, sex category (Thang điểm nguy cơ đột quỵ CHA2DS2-VASc) CHADS2 : Cardiac failure, hypertension, age, diabetes, stroke (doubled) (Thang điểm nguy cơ đột quỵ CHADS2) CI : Confidence interva (Khoảng tin cậy) CT-Scanner : Computed Tomography Scan (Chụp cắt lớp vi tính) ECG : Electrocardiogram (Điện tâm đồ) ESC : European Society of Cardiology (Hội Tim mạch Châu Âu) EF : Ejection fraction (Phân số tống máu thất trái) LAd : Left atrial diameter (Đường kính nhĩ trái) LAEF : Left atrialejection fraction (Phân số làm rỗng nhĩ trái) LAV max : Max left atrial volume (Thể tích nhĩ trái lớn nhất) LAV min : Min left atrial volume (Thể tích nhĩ trái nhỏ nhất) LASp : Positive Left Atrial Strain peak (Đỉnh dương sức căng nhĩ trái) Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ LASRc : Negative left atrial strain rate peak (Đỉnh âm tốc độ căng nhĩ trái) LASRr : Positive left atrial strain rate peak (Đỉnh dương tốc độ căng nhĩ trái) LAV : Left atrial volume (Thể tích nhĩ trái) LAVI : Left atrial volume index (Chỉ số thể tích nhĩ trái) LAS 2c : Left atrial area at two-chamber view (Diện tích nhĩ trái ở mặt cắt 2 buồng) LAS 4c : Left atrial area at four-chamber view (Diện tích nhĩ trái ở mặt cắt 4 buồng) HA : Huyết áp HRS : Heart Rhythm Society (Hội nhịp học Thế giới) MRI : Magnetic resonance imaging (Cộng hưởng từ) NT-proBNP : N-terminal BNP prohormone OR : Odds ratio (Tỉ suất chênh) proBNP : BNP prohormone (Tiền peptide lợi niệu type B) RAAS : Renin-angiotensin-aldosterone system (Hệ thống renin - angiotensin - aldosterone) RN : Rung nhĩ RNKVT : Rung nhĩ mạn tính không do bệnh van tim ROC : Receiver operating characteristic (Đường cong ROC) SR : Strain rate (Vận tốc căng) STE : Speckle tracking echocardiography (Siêu âm đánh dấu mô) TDI : Tissue Doppler Imaging (Siêu âm Doppler mô) VNHA : Vietnam National Heart Association (Hội Tim mạch học Việt Nam) ε : Strain (Sức căng) DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Các bệnh lý làm thay đổi nồng độ BNP và NT-proBNP trong huyết thanh29 2. Các triệu chứng và dấu hiệu của suy tim.

Phân độ tăng huyết áp. Thang điểm nguy cơ đột quỵ CHA2DS2-VASc. Đặc điểm về tuổi, giới và các chỉ số nhân trắc của nhóm nghiên cứu55 3. Đặc điểm về tần số tim và huyết áp của nhóm nghiên cứu.

Đặc điểm xét nghiệm máu của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm các triệu chứng khi nhập viện của nhóm bệnh. Đặc điểm các yếu tố phân tầng nguy cơ đột quỵ não của nhóm bệnh57 3. Đặc điểm thời gian phát hiện các yếu tố nguy cơ mắc phải của nhóm bệnh.

Đặc điểm hình thái, chức năng nhĩ trái của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm hình thái, chức năng nhĩ trái của nhóm bệnh theo phân suất tống máu thất trái. Đặc điểm hình thái, chức năng nhĩ trái của nhóm bệnh có đột quỵ não 61 3. Đặc điểm hình thái, chức năng nhĩ trái của nhóm bệnh có huyết khối tiểu nhĩ trái.

Đặc điểm siêu âm tim đánh dấu mô nhĩ trái của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm siêu âm tim đánh dấu mô nhĩ trái của nhóm bệnh theo phân suất tống máu thất trái. Đặc điểm siêu âm tim đánh dấu mô nhĩ trái của nhóm bệnh có đột quỵ não. Đặc điểm siêu âm tim đánh dấu mô nhĩ trái của nhóm bệnh có huyết khối tiểu nhĩ trái.

Đặc điểm hình thái, chức năng tâm thu thất trái của nhóm nghiên cứu.64 Bảng Tên bảng Trang 3. Đặc điểm hình thái, chức năng tâm thu thất trái của nhóm bệnh có đột quỵ não. Đặc điểm hình thái, chức năng tâm thu thất trái của nhóm bệnh có huyết khối tiểu nhĩ trái. Đặc điểm chức năng tâm trương thất trái của nhóm nghiên cứu.

Đặc điểm chức năng tâm trương thất trái của nhóm bệnh theo phân suất tống máu thất trái. Đặc điểm chức năng tâm trương thất trái của nhóm bệnh có đột quỵ não67 3.