Năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở quân

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ CAO VĂN TRUNG N¡NG LùC ThùC TIÔN CñA SÜ QUAN CHØ HUY Kü THUËT PHßNG KH¤NG CÊP PH¢N §éi ë qu©n chñng phßng kh«ng - kh«ng qu©n HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 922 90 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TS Nguyễn Thanh Hải 2. PGS, TS Phan Trọng Hào HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đúng quy định.

Tác giả luận án Cao Văn Trung MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án 10 1. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 27 Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC THỰC TIỄN CỦA SĨ QUAN CHỈ HUY KỸ THUẬT PHÒNG KHÔNG CẤP PHÂN ĐỘI Ở QUÂN CHỦNG PHÒNG KHÔNG - KHÔNG QUÂN 35 2. Quan niệm năng lực thực tiễn và năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân 35 2.

Nhân tố cơ bản quy định năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân 61 Chương 3 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC THỰC TIỄN CỦA SĨ QUAN CHỈ HUY KỸ THUẬT PHÒNG KHÔNG CẤP PHÂN ĐỘI Ở QUÂN CHỦNG PHÒNG KHÔNG - KHÔNG QUÂN HIỆN NAY VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 87 3. Thực trạng năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay 87 3. Vấn đề đặt ra từ thực trạng năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng 114 không - Không quân hiện nay Chương 4 GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO NĂNG LỰC THỰC TIỄN CỦA SĨ QUAN CHỈ HUY KỸ THUẬT PHÒNG KHÔNG CẤP PHÂN ĐỘI Ở QUÂN CHỦNG PHÒNG KHÔNG - KHÔNG QUÂN HIỆN NAY 128 4. Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng, rèn luyện năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay 128 4.

Xây dựng môi trường thuận lợi và tổ chức tốt hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu để nâng cao năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay 139 4. Phát huy nhân tố chủ quan của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân trong tự nâng cao năng lực thực tiễn hiện nay 155 KẾT LUẬN 169 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 171 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 172 PHỤ LỤC 189 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Quá trình tồn tại, phát triển, nhận thức và thực tiễn là hai hoạt động cơ bản để con người giải thích, cải tạo thế giới, muốn thực hiện hiệu quả, họ cần có năng lực tương ứng là năng lực nhận thức và năng lực thực tiễn. Trong đó, năng lực thực tiễn phản ánh và thể hiện đặc điểm năng lực của con người trong sử dụng công cụ, phương tiện vật chất vào cải biến thế giới theo mục đích xác định.

Trong đời sống xã hội cũng như hoạt động quân sự, với đặc điểm của mình, năng lực thực tiễn có vai trò rất quan trọng để chuyển hóa khả năng thành hiện thực, đưa các mục tiêu thành kết quả cụ thể, giúp chủ thể hoàn thành nhiệm vụ được giao. Quân chủng Phòng không - Không quân là lực lượng nòng cốt trong quản lý vùng trời, tác chiến đất đối không, tác chiến tiến công chi viện từ trên không; để hoàn thành tốt nhiệm vụ đó thì hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, hoạt động quân sự cơ bản ở các sư đoàn phòng không phải được thực hiện với chất lượng, hiệu quả cao. Đồng thời, phẩm chất, năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội, chủ thể chủ yếu huấn luyện, tham gia tác chiến đất đối không cũng cần có sự tương ứng. Bởi vì, chức trách, nhiệm vụ, phẩm chất, năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội được hiện thực hóa chủ yếu trong hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu ở các sư đoàn phòng không.

Thời gian qua, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, nhà trường, sư đoàn phòng không ở Quân chủng Phòng không - Không quân đã quan tâm, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội; đồng thời, bản thân sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội đã tích cực, chủ động tự bồi dưỡng, tự rèn luyện năng lực thực tiễn. Do vậy, năng lực thực tiễn của đa số chủ thể này đã được hình thành, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của các đơn vị. Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu trong tình hình mới, năng lực thực tiễn của một số sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội còn có hạn chế nhất định, được biểu hiện trên nhiều mặt. Trong đó, trình độ tri thức khoa học quân sự chưa được nâng lên tương ứng; tính tích cực, chủ động và trách nhiệm, ý chí 6 quyết tâm thực hiện nhiệm vụ chưa cao; “Trình độ chỉ huy, chỉ đạo huấn luyện của người chỉ huy cấp phân đội có thời điểm còn hạn chế, thụ động.

Trình độ xử lý tình huống của một số kíp chiến đấu tại sở chỉ huy các cấp, nhất là cấp phân đội có lúc còn lúng túng [46, tr. Đây là những “lực cản”, ảnh hưởng không tốt tới chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị và bản thân họ. Trước yêu cầu cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, Quân chủng Phòng không - Không quân được Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng xác định tiến lên hiện đại. Trong khi đó, với những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong chiến tranh tương lai, đối phương sẽ sử dụng ngày càng phổ biến vũ khí thông minh, tự động hóa.

Thực tiễn trên đòi hỏi năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội phải được nâng lên tương ứng. Do vậy, nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng năng lực thực tiễn, làm cơ sở xây dựng giải pháp nâng cao năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay là nội dung rất quan trọng; góp phần đẩy mạnh xây dựng Quân chủng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, có sức mạnh, khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, thực hiện thắng lợi mục tiêu quản lý chặt chẽ và bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, không để Tổ quốc bị bất ngờ vì các tình huống trên không. Xuất phát những lý do nêu trên, việc lựa chọn vấn đề “Năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay” làm đề tài nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Luận giải một số vấn đề lý luận và thực tiễn năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân; từ đó, đề xuất giải pháp cơ bản nâng cao năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay.

7 Nhiệm vụ nghiên cứu Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Luận giải một số vấn đề lý luận về năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân. Đánh giá thực trạng năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay và xác định những vấn đề đặt ra. Đề xuất giải pháp cơ bản nâng cao năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân hiện nay.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về năng lực thực tiễn của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật phòng không cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không - Không quân, chủ yếu trong hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu ở các sư đoàn phòng không. Về không gian: Tập trung nghiên cứu, khảo sát tại các sư đoàn phòng không (Sư đoàn 361, Sư đoàn 363, Sư đoàn 365, Sư đoàn 367 và Sư đoàn 375) trong Quân chủng Phòng không - Không quân. Về thời gian: Các tư liệu, số liệu phục vụ nghiên cứu từ năm 2016 đến nay (Thời điểm bắt đầu tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân chủng Phòng không - Không quân lần thứ IX).

Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận Luận án dựa trên hệ thống lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhận thức và thực tiễn, về phẩm chất và năng lực con người, sức 8 mạnh chiến đấu của quân đội; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đào tạo, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực người cán bộ cách mạng và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam. Cơ sở thực tiễn Luận án tham khảo các tư liệu, số liệu, đánh giá trong các nghị quyết, chỉ thị, báo cáo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, Bộ Tổng Tham mưu về xây dựng cán bộ quân đội, công tác giáo dục, đào tạo, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu; kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan.