Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho cán bộ lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa hiện nay

Lý do chọn đề tài Thực tiễn là hoạt động có mục đích của con người, mọi kết quả của nó đều gắn liền với năng lực hoạt động tư duy và đặc biệt là năng lực tư duy ở trình độ lý luận nhằm xác định rõ, xác định đúng mục tiêu hoạt động. Ở trình độ tư duy lý luận, chủ thể nhận thức có khả năng hiểu biết về bản chất và quy luật của các sự vật, hiện tượng, nó giúp nâng cao kết quả hoạt động thực tiễn của con người. Thực tế, con người không thể hình dung hết được các kết quả của hoạt động thực tiễn nếu không hiểu biết được bản chất và quy luật của các đối tượng mà con người hướng tới cải tạo. Do đó, nâng cao trình độ tư duy lý luận để nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội của con người luôn được quan tâm nghiên cứu.

Ở nước ta hiện nay, nhằm tiếp tục sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong điều kiện hội nhập quốc tế và sự phát triển của nền kinh tế tri thức đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa trình độ tư duy lý luận cho cán bộ lãnh đạo, quản lý, đặc biệt là đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh. Đây là yêu cầu bức thiết, là yếu tố quyết định chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh. Đạt tới trình độ tư duy lý luận, cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh mới có đủ phẩm chất trí tuệ, có khả năng đáp ứng được yêu cầu nhận thức chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; họ mới có khả năng triển khai và vận dụng tri thức lý luận, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn. Ở trình độ tư duy lý luận, người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh mới có thể khái quát được những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn của địa phương tỉnh mình phụ trách và qua đó, họ sẽ đóng góp cho sự phát triển lý luận, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

2 Hơn nữa, trong thời đại phát triển của nền văn minh trí tuệ, không một quốc gia và không một địa phương nào ở mỗi quốc gia muốn phát triển lại không hội nhập vào dòng chảy lịch sử đó. Vì vậy, cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có trình độ tư duy lý luận để có khả năng tiếp nhận các thành tựu khoa học- công nghệ mới và giải quyết được những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn địa phương mình. Trình độ tư duy lý luận không chỉ khắc phục những hạn chế của tư duy kinh nghiệm thụ động, ít sáng tạo mà nó còn có khả năng phân tích và phân biệt đúng – sai, thật – giả, có khả năng phê phán, phản biện và nắm bắt cơ hội, cũng như giải quyết được những tình huống, những mâu thuẫn nảy sinh trong tiến trình phát triển. Khánh Hoà là tỉnh thuộc khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, được thiên nhiên ưu đãi về vị trí, cảnh quan, khí hậu, sản phẩm tự nhiên cùng với nền tảng về lịch sử nhân văn của mình; kể từ khi đất nước đổi mới, Khánh Hoà còn được biết đến với vị trí là một trong những trung tâm du lịch nổi tiếng của Việt Nam và thế giới (xem thêm mục 3.

Trước tiềm năng, lợi thế sẵn có của địa phương và yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế đòi hỏi tỉnh Khánh Hòa phải xử lý những trở ngại, mâu thuẫn, những thách thức tất yếu nảy sinh trong tiến trình phát triển của riêng địa phương với tầm nhìn xa, phát triển bền vững gắn kết với phát triển chung của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và đất nước. Trách nhiệm này trước hết đặt vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp mà tuyến đầu phải là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh, và trách nhiệm này cũng chỉ chuyển biến thành nhiệm vụ, thành kết quả thực tế chỉ khi đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh có được trình độ tư duy lý luận ngang tầm. Thực tiễn gần 30 năm đổi mới cho thấy, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nói chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh Khánh Hòa nói riêng đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ về cơ cấu, trình độ, ngày càng được trẻ hoá, năng động và hoạt động ngày càng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, tình trạng suy nghĩ và làm việc theo thói quen, kinh nghiệm chủ nghĩa và lối suy nghĩ giáo điều, trực quan, cảm tính vẫn đang là lực 3 cản trong bản thân đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh Khánh Hòa.

Thực tế này chứng tỏ, bên cạnh các nguyên nhân khác, có nguyên nhân rất quan trọng, (thậm chí được xem là nguyên nhân gốc) là trình độ tư duy lý luận của một bộ phận đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh Khánh Hòa hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn đổi mới. Đây là vấn đề cấp thiết đối với nhiệm vụ chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của tư duy lý luận đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh, với mong muốn nghiên cứu, đánh giá một cách hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến thực trạng trình độ tư duy lý luận của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh ở Khánh Hòa, tác giả chọn đề tài “Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Khánh Hòa hiện nay” nhằm góp phần giải quyết một trong những vấn đề cấp bách trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay. Mục đích, nhiệm vụ của luận án 2.

Mục đích: Đánh giá thực trạng và luận giải nguyên nhân thực trạng trình độ tư duy lý luận (TDLL) của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý (CB LĐ, QL) cấp tỉnh ở Khánh Hòa, từ đó, đề xuất những giải pháp nâng cao trình độ TDLL cho đội ngũ cán bộ này nhằm đáp ứng đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương. Nhiệm vụ: Để đạt được mục đích trên, luận án có những nhiệm vụ cơ bản sau: - Phân tích vai trò của trình độ TDLL đối với sự phát triển của tỉnh Khánh Hòa trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, từ đó thấy được sự cần thiết phải nâng cao trình độ TDLL cho đội ngũ CB LĐ, QL cấp tỉnh ở Khánh Hòa. - Phân tích thực trạng và nguyên nhân thực trạng về trình độ TDLL của đội ngũ CB LĐ, QL cấp tỉnh ở Khánh Hòa. 4 - Đề xuất một số phương hướng giải pháp chủ yếu để góp phần nâng cao trình độ TDLL cho đội ngũ CB LĐ, QL cấp tỉnh ở Khánh Hòa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng Luận án tập trung nghiên cứu trình độ TDLL của CB LĐ, QL cấp tỉnh.2 Phạm vi nghiên cứu CB LĐ, QL ở Khánh Hòa được tác giả nghiên cứu, bao gồm: Bí thư, Phó Bí thư tỉnh ủy; chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh; chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, giám đốc, phó giám đốc sở, ban, ngành thuộc cấp tỉnh và tương đương trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa từ năm 2010 đến 2015. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài 4. Cơ sở lý luận Cơ sở lý luận luận của Luận án được xác định bởi: - Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; - Tư tưởng Hồ Chí Minh; - Một số quan điểm đường lối của Đảng trong các lĩnh vực của thời kỳ đổi mới; - “Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn qua 20 năm đổi mới 1986 - 2006” của Ban chỉ đạo tổng kết lý luận trực thuộc Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; - “Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn qua 30 năm đổi mới 1986 - 2016” của Ban chỉ đạo tổng kết lý luận trực thuộc Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; - Các công trình khoa học trong và ngoài nước đã được công bố về: + tư duy, tư duy lý luận; + vai trò của tư duy lý luận; + cán bộ lãnh đạo, quản lý. 5 - Thực trạng trình độ TDLL của đội ngũ CB LĐ, QL tỉnh Khánh Hòa từ 2010 đến 2015 qua các đánh giá tổng kết của Đảng bộ, chính quyền Khánh Hòa.

Phương pháp nghiên cứu Luận án chủ yếu sử dụng các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy lịch lịch sử như: Phân tích và tổng hợp, lịch sử và lôgíc, qui nạp và diễn dịch. Ngoài ra, luận án còn sử dụng một số phương pháp khác như: Điều tra xã hội học, thống kê, so sánh với tư cách là những phương pháp bổ trợ. Cái mới của luận án - Luận án bước đầu nghiên cứu làm rõ nội hàm với cấu trúc và đặc điểm chủ yếu của trình độ tư duy lý luận cũng như vai trò của trình độ TDLL tác động đến sự hình thành những phẩm chất cần phải có của CB LĐ, QL cấp tỉnh giai đoạn mới hiện nay. - Luận án chỉ ra được thực trạng trình độ TDLL của CB LĐ, QL cấp tỉnh ở Khánh Hòa, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm từng bước phát huy và nâng cao trình độ TDLL cho đội ngũ cán bộ này trong điều kiện hiện thực khách quan đã có những thay đổi về hình thức, qui mô, phạm vi, tốc độ.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận và thực tiễn nâng cao trình độ TDLL của CB LĐ, QL cấp tỉnh. Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo, phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, học tập ở các trường Chính trị tỉnh, các học viện Chính trị; được sử dụng cho công tác nghiên cứu, xây dựng, hoạch định chiến lược, chính sách và quy hoạch, phát triển đội ngũ CB LĐ, QL cấp tỉnh ở các địa phương khác và ở tỉnh Khánh Hòa thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH), hội nhập quốc tế. Kết cấu của đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận chung và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài luận án gồm 4 chương, 10 tiết.