Luận án: Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông Việt Nam

i LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan rằng: Luận án tiến sỹ “Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông Việt Nam” là công trình nghiên cứu ñộc lập, do chính tôi hoàn thành. Các tài liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam ñoan trên! Hà nội, ngày tháng 8 năm 2013 Nghiên cứu sinh Nguyễn Mạnh Hùng Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 ii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ðOAN i MỤC LỤC ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT v DANH MỤC BẢNG BIỂU vii DANH MỤC BIỂU ðỒ ix MỞ ðẦU 1 1. Sự cần thiết của nghiên cứu 1 2.

Mục ñích nghiên cứu 3 3. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu 4 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của ñề tài 5 5. Kết cấu luận án 5 CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC 6 LIÊN QUAN ðẾN ðỀ TÀI 1. Các công trình nghiên cứu liên quan mật thiết ñến ñề tài luận án. Mục tiêu của luận án 19 1. Phương pháp nghiên cứu 19 Tổng kết chương 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH 24 TRANH NGÀNH VIỄN THÔNG 2. Khái niệm về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh cấp ngành 24 2. Vận dụng vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh ngành viễn thông 28 Việt Nam Tổng kết chương 2 43 Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 iii CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH 44 CỦA NGÀNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM 3.

Quá trình ra ñời và cạnh tranh trong ngành viễn thông Việt Nam 44 3. Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông Việt 45 Nam 3. Những nhân tố ảnh hưởng ñến năng lực cạnh tranh của ngành viễn 73 thông Việt Nam 3. Tổng hợp những ưu ñiểm, nhược ñiểm và yêu cầu ñặt ra về nâng 102 cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông Tổng kết chương 3 105 CHƯƠNG 4.

PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH 106 VIỄN THÔNG VIỆT NAM 4. Cơ hội và thách thức nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn 106 thông Việt Nam 4. Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông 116 Việt Nam 4. Giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành 117 viễn thông Việt Nam.

Kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành viễn thông 129 Việt Nam. Tổng kết chương 4 131 KẾT LUẬN 132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ðà CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ 133 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 134 PHỤ LỤC 140 Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BCVT Bưu chính viễn thông BEELINE Mạng di ñộng của Công ty viễn thông toàn cầu Gtel CDMA Code Division Multiple Access, ða truy nhập phân chia theo mã. CNTT Công nghệ thông tin EVN Tập ñoàn ñiện lực EVN Telecom Công ty viễn thông ñiện lực FDI ðầu tư trực tiếp nước ngoài FPT Công ty cổ phần FPT GDP Tổng sản phẩm quốc nội Global System for Mobile Communication GSM Hệ thống thông tin di ñộng toàn cầu GPRS Dịch vụ vô tuyến chuyển mạch gói MOBIFONE Mạng di ñộng của Công ty thông tin VMS NLCT Năng lực cạnh tranh International Telecommunications Union, Tổ chức viễn thông quốc ITU tế ODA Viện trợ phát triển chính thức VNPT Tập ñoàn bưu chính viễn thông Việt Nam VIETTEL Tập ñoàn viễn thông quân ñội Viettel VIETNAM Mạng di ñộng của Công ty Hà Nội Telecom MOBILE VINAPHONE Mạng di ñộng của Công ty dịch vụ viễn thông Vinaphone VMS Công ty thông tin di ñộng Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 v Voice over Internet Protocol VoIP ðiện thoại truyền qua giao thức Internet SPT Công ty dịch vụ bưu chính viễn thông Sài Gòn WB Ngân hàng thế giới WTO Tổ chức thương mại thế giới Wideband Code Division Multiple Access, Truy nhập ghép kênh WCDMA theo mã băng rộng. WIFI Công nghệ truy cập vô tuyến Wifi Worldwide Interoperability for Microwave Access, Truy nhập viba WIMAX tương tác toàn cầu 2G Công nghệ truyền thông thế hệ công nghệ thứ hai 3G Công nghệ truyền thông thế hệ công nghệ thứ ba 4G Công nghệ truyền thông thế hệ công nghệ thứ tư Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 vi DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH Bảng biểu Trang Hình 1.

Khung nghiên cứu luận án 21 Hình 2. Mô hình viên kim cương mở rộng 33 Hình 2. Mô hình viên kim cương áp dụng luận án 35 Bảng 1. Biểu mẫu các tiêu chí viễn thông của ITU 10 Bảng 1.

Bảng mẫu xếp hạng môi trường kinh doanh viễn thông 13 Bảng 2. Tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh ngành viễn thông 37 Bảng 2. Các cuộc cổ phần hóa ở Châu Á trong những năm 1990 41 Bảng 3. Bảng thị phần và số thuê bao ñiện thoại cố ñịnh các doanh nghiệp 49 Bảng 3.

Thị phần và số thuê bao ñiện thoại di ñộng các doanh nghiệp 53 Bảng 3. Số người sử dụng internet Việt Nam 2006 - 2011. Tỷ lệ sử dụng internet của Việt so với các nước trong khu vực Châu á 56 Thái Bình Dương Bảng 3. Thị phần các doanh nghiệp cung cấp Internet năm 2011 58 Bảng 3.

Năng suất lao ñộng Viettel giai ñoạn 2006 - 2010. ICT – OI Việt Nam so với thế giới 70 Bảng 3. ICT – OI Việt Nam so với các nước khu vực Châu Á Thái Bình 70 Dương Bảng 3. Quy mô và cấu trúc dân số 74 Bảng 3.

Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi ñang làm việc trong tổng dân số 74 Bảng 3. Tỷ lệ lao ñộng từ 15 tuổi trở lên ñang làm việc trong nền kinh tế 75 ñã qua ñào tạo phân theo giới tính, thành thị, nông thôn. Tỷ lệ lực lượng lao ñộng ñã qua ñào tạo chia theo trình ñộ chuyên 76 môn kỹ thuật, thành thị/nông thôn năm 2011 Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail. Tỷ lệ lao ñộng có bằng cao ñẳng trở lên trung bình trong các 76 doanh nghiệp viễn thông Bảng 3.

Tổng vốn ñầu tư giai ñoạn 2007 - 2010 77 Bảng 3. Tốc ñộ tăng trưởng GDP thời kỳ 2006 - 2011 81 Bảng 3. Cơ cấu GDP chia theo ngành kinh tế 82 Bảng 3. GDP bình quân ñầu người giai ñoạn 2006 - 2010 82 Bảng 3.

Thu nhập bình quân 1 nhân khẩu 1 tháng 83 Bảng 3. Chi tiêu bình quân 1 nhân khẩu 1 tháng 84 Bảng 3. Chi tiêu bình quân 1 nhân khẩu 1 tháng cho ñi lại và bưu ñiện 84 Bảng 3. Tốc ñộ tăng doanh thu của Tập ñoàn Viettel giai ñoạn 2006-2011 86 Bảng 3.

Số lượng máy tính vi tính 2008 - 2011 90 Bảng 3. Doanh thu công nghiệp phần cứng, mềm và nội dung số 2008 - 90 2011 Bảng 3. Bảng xếp hạng môi trường kinh doanh khu vực châu Á - Thái 96 Bình Dương quý I/2011 Bảng 3. ðầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam theo ngành 97 Bảng 3.

Tổng hợp ñầu tư Việt Nam ra nước ngoài theo ngành 98 Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ðỒ Biểu ñồ Trang Biểu ñồ 3. Thuê bao ñiện thoại cố ñịnh giai ñoạn 2006 - 2011 46 Biều ñồ 3. Biểu ñồ tỷ lệ thuê bao cố ñịnh/100 dân giai ñoạn 2006-2011 47 Biều ñồ 3. Biểu ñồ tỷ lệ thuê bao cố ñịnh/100 dân giai ñoạn 2006-2011 47 Biểu ñồ 3.

Thuê bao ñiện thoại cố ñịnh/100 dân Việt Nam so với thế giới 48 Biều ñồ 3. Tỷ lệ thị phần thuê bao cố ñịnh các doanh nghiệp 2011 50 Biểu ñồ 3. Số thuê bao ñiện thoại di ñộng giai ñoạn 2006 - 2011 51 Biểu ñồ 3. Tỷ lệ thuê bao ñiện thoại di ñộng/100 dân 51 Biểu ñồ 3.

Thuê bao ñiện thoại di ñộng/100 dân Việt Nam so với thế giới 52 Biểu ñồ 3. Tỷ lệ thị phần thuê bao ñiện thoại di ñộng các doanh nghiệp năm 54 2011 Biểu ñồ 3. Tỷ lệ % số người sử dụng internet Việt Nam so với thế giới 55 Biểu ñồ 3. Số thuê bao internet băng rộng cố ñịnh Việt Nam 2006 - 2011 57 Biểu ñồ 3.

Tỷ lệ sử dụng internet băng rộng cố ñịnh/100 dân 2006 - 2011 58 Biểu ñồ 3. Doanh thu toàn ngành viễn thông giai ñoạn 2006-2011 60 Biểu ñồ 3. Doanh thu các dịch vụ giai ñoạn 2006 – 2011 61 Biểu ñồ 3. Cơ cấu doanh thu dịch vụ di ñộng, cố ñịnh và internet giai ñoạn 62 2006 - 2011 Biểu ñồ 3.

Doanh thu bình quân/thuê bao viễn thông di ñộng Việt Nam 63 2006 - 2011 Biểu ñồ 3. Doanh thu Tập ñoàn Viettel giai ñoạn 2006 - 2011 64 Biểu ñồ 3. Năng suất lao ñộng ngành viễn thông 68 Biểu ñồ 3. Chỉ số ICT-OI Việt Nam và thế giới 69 Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sỉ - Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 1 PHẦN MỞ ðẦU 1.

Sự cần thiết của nghiên cứu Ngành viễn thông là một trong những ngành có vị trí ñặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của ñất nước, ñược coi là ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn, ñi tắt ñón ñầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện ñại hoá của ñất nước. Ngày 18/10/2001 Thủ tướng Chính phủ ñã ký quyết ñịnh số 158/2001/Qð-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển Bưu chính - Viễn thông Việt Nam ñến năm 2010 và ñịnh hướng ñến năm 2020, trong ñó ñã khẳng ñịnh quan ñiểm “Bưu chính, viễn thông Việt Nam trong mối liên kết với tin học, truyền thông tạo thành cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia, phải là một ngành mũi nhọn, phát triển mạnh hơn nữa, cập nhật thường xuyên công nghệ và kỹ thuật hiện ñại. Phát triển ñi ñôi với quản lý và khai thác có hiệu quả, nhằm tạo ñiều kiện ứng dụng và thúc ñẩy phát triển công nghệ thông tin trong mọi lĩnh vực của toàn xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ñất nước và nâng cao dân trí”. Chính phủ ñã khẳng ñịnh và coi ngành viễn thông là trọng yếu góp phần quan trọng hình thành cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia.

Chính phủ ñã chỉ rõ việc xây dựng ngành viễn thông cùng với xu thế hội tụ của công nghệ tiên tiến và hiện ñại tạo thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn ñóng góp quan trọng ñối với sự phát triển kinh tế xã hội của ñất nước “Xây dựng bưu chính, viễn thông trong xu thế hội tụ công nghệ thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn hoạt ñộng hiệu quả, ñóng góp ngày càng cao vào tăng trưởng GDP của cả nước, tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội”.