Luận án tiến sĩ: Nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong quân đội nhân dân Việt Nam - Khúc Văn Hưởng

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tác giả. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Khúc Văn Hưởng MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 5 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Các công trình khoa học ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 10 1.

Các công trình khoa học ở trong nước liên quan đến đề tài luận án 17 1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề luận án tập trung giải quyết 29 Chương 2: NHỮNG VẦN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN Ở CÁC BINH ĐOÀN CHỦ LỰC TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM 33 2. Đội ngũ báo cáo viên và chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam 33 2. Quan niệm, những vấn đề có tính nguyên tắc và tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam 58 Chương 3: THỰC TRẠNG VÀ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN Ở CÁC BINH ĐOÀN CHỦ LỰC TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM 77 3.

Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam 77 3. Nguyên nhân và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam 102 Chương 4: YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN Ở CÁC BINH ĐOÀN CHỦ LỰC TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY 116 4. Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay 116 4. Những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay 125 KẾT LUẬN 156 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 158 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 160 PHỤ LỤC 175 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1.

Ban Chấp hành Trung ương BCHTW 3. Binh đoàn chủ lực BĐCL 4. Chính trị viên CTV 5. Chủ nghĩa xã hội CNXH 6.

Công tác đảng, công tác chính trị CTĐ, CTCT 7. Công tác tư tưởng CTTT 8. Đảng Cộng sản ĐCS 9. Quân đội nhân dân Việt Nam QĐNDVN 10.

Trong sạch vững mạnh TSVM 11. Tuyên truyền cổ động TTCĐ 12. Tuyên truyền miệng TTM 13. Vững mạnh toàn diện VMTD 14.

Xã hội chủ nghĩa XHCN 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Từ khi thành lập đến nay, ĐCS Việt Nam luôn coi trọng vị trí, vai trò của công tác TTM và đội ngũ BCV trong sự nghiệp cách mạng. Tuyên truyền miệng là một hình thức tuyên truyền được tiến hành thông qua sự giao tiếp bằng lời nói trực tiếp giữa người nói (nhà tuyên truyền) với người nghe (đối tượng tuyên truyền), là kênh thông tin quan trọng, là vũ khí sắc bén đấu tranh trên mặt trận tư tưởng lý luận, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng. Đảng ta xác định BCV là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, “là lực lượng nòng cốt, chủ lực thực hiện công tác tuyên truyền miệng của Đảng” [33], là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, góp phần to lớn vào những thắng lợi chung của cách mạng Việt Nam.

Các BĐCL trong QĐNDVN là lực lượng chủ lực, cơ động chiến lược của Bộ Quốc phòng, có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Đội ngũ BCV ở các BĐCL là một bộ phận của đội ngũ BCV của Đảng, do cấp có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc giao nhiệm vụ, thuộc biên chế của các BĐCL; là lực lượng nòng cốt tiến hành công tác TTM trong cán bộ, chiến sĩ ở các đơn vị BĐCL và nhân dân trên địa bàn đóng quân; góp phần tuyên truyền sâu rộng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội và đơn vị, củng cố niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXH, sức mạnh chiến đấu của quân đội và bản chất, truyền thống tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”; đấu tranh phòng chống chiến lược “diễn biến hòa bình”, âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; xây dựng các BĐCL vững mạnh về chính trị, là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. 6 Những năm qua, quán triệt và triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhất là Chỉ thị 17-CT/TW, ngày 15-10-2007 của Ban Bí thư “về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới”, đội ngũ BCV ở các BĐCL cơ bản được kiện toàn đủ về số lượng và có bước chuyển biến quan trọng về chất lượng, thực sự góp phần đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác TTM, xây dựng tổ chức đảng TSVM, các BĐCL VMTD. Tuy nhiên, phần lớn đội ngũ BCV chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, chưa tập trung đầu tư thời gian, trí tuệ, công sức cho hoạt động TTM tại đơn vị; chưa được quy hoạch, đào tạo bài bản về nghiệp vụ TTM; chính sách đãi ngộ BCV chậm được cải tiến, chưa tạo được động lực thúc đẩy họ trong thực hiện nhiệm vụ.

Chính vì thế, đội ngũ BCV ở các BĐCL “đông nhưng chưa mạnh” [33], chất lượng đội ngũ BCV chưa đồng đều, chất lượng đội ngũ BCV kiêm nhiệm và bán chuyên trách còn những hạn chế nhất định; hoạt động của đội ngũ BCV trong các cơ quan, bệnh viện, nhà trường, đơn vị độc lập chưa hiệu quả. Một bộ phận BCV chưa nhiệt tình với công tác TTM; thiếu sắc sảo, nhạy bén trong đánh giá các vấn đề thời sự; kiến thức chính trị - xã hội chưa phong phú; trải nghiệm thực tiễn chưa nhiều; kỹ năng thuyết trình thiếu tính chuyên nghiệp; kỹ năng đối thoại còn lúng túng… Trên thực tế, việc tiến hành các hình thức TTM ở đơn vị chưa có sức thu hút, thuyết phục cao; việc đấu tranh với các quan điểm sai trái thù địch chưa kịp thời, thiếu tính sắc bén. Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực có những diễn biến mau lẹ, phức tạp; cuộc cách mạng khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão nhất là công nghệ thông tin tạo ra sự bùng nổ thông tin và đa dạng hóa các loại hình truyền thông, đặt ra yêu cầu đổi mới công tác TTM. Đất nước ta đang đứng trước những vận hội và thách thức mới của thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tuy nhiên, các thế lực thù địch vẫn ráo riết thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình", âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn tinh 7 vi, thâm độc, hòng làm suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta, làm suy yếu tinh thần, tư tưởng của bộ đội. Trước sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ, vị trí, vai trò của công tác TTM và đội ngũ BCV càng tăng lên, thực sự là vũ khí sắc bén, mũi nhọn xung kích của cuộc đấu tranh tư tưởng, nhằm cung cấp thông tin, định hướng tư tưởng, cổ vũ hành động cho cán bộ, chiến sĩ một cách thiết thực, hiệu quả mà các hình thức khác không thể làm được. Trong giai đoạn cách mạng mới, để thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN, xây dựng quân đội và các BĐCL cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác TTM và chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL. Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên ở các binh đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” để làm luận án tiến sĩ chính trị học.

Đây là vấn đề vừa cơ bản, vừa mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án và xác định những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết. Làm rõ những vấn đề cơ bản về chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN.

Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN. 8 Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN hiện nay. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN. Phạm vi nghiên cứu Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ bản liên quan trực tiếp đến chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ BCV ở các BĐCL trong QĐNDVN.

Phạm vi khảo sát thực tế ở 04 BĐCL: Binh đoàn Quyết thắng (Quân đoàn 1), Binh đoàn Hương Giang (Quân đoàn 2), Binh đoàn Tây Nguyên (Quân đoàn 3), Binh đoàn Cửu Long (Quân đoàn 4). Các tư liệu và số liệu được sử dụng trong luận án chủ yếu từ năm 2010 đến nay. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chủ trương của ĐCS Việt Nam về công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; về CTTT, công tác TTCĐ; về công tác cán bộ nói chung và xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội nói riêng.