Nghiên cứu một số đặc tính của virus gây bệnh marek ở gà nuôi công nghiệp tại ph

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HÀ VĂN QUYẾT NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH CỦA VIRUS GÂY BỆNH MAREK Ở GÀ NUÔI CÔNG NGHIỆP TẠI PHÍA BẮC VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU LỰC VẮC XIN PHÒNG BỆNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÚ Y THÁI NGUYÊN - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HÀ VĂN QUYẾT NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH CỦA VIRUS GÂY BỆNH MAREK Ở GÀ NUÔI CÔNG NGHIỆP TẠI PHÍA BẮC VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU LỰC VẮC XIN PHÒNG BỆNH Ngành: Ký sinh trùng và Vi sinh vật học thú y Mã số: 62.04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÚ Y Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Quang Tuyên 2. Phạm Công Hoạt THÁI NGUYÊN - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án này là trung thực và nguyên gốc, không trùng lặp với những kết quả đã được công bố.

Tôi xin cam đoan rằng: Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận án này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả luận án Hà Văn Quyết ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được nhiều sự quan tâm giúp đỡ của các thầy, các cô, các bạn đồng nghiệp, cơ quan công tác và gia đình. Tôi xin trân trọng cảm ơn: Khoa Chăn nuôi - Thú y, trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên; Khoa Công nghệ sinh học, Viện Đại học mở Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài. Hoàn hành luận án khoa học này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình, đầy trách nhiệm và hết lòng vì khoa học của thầy giáo: GS.

Nguyễn Quang Tuyên, PGS. Phạm Công Hoạt, PGS.TS Nguyễn Viết Không và PGS. Phạm Thị Tâm. Tôi xin trân thành cảm ơn: sự giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi về thời gian học tập, nghiên cứu của Huyện ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc; sự giúp đỡ nhiệt tình của Chi cục Thú y các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Nội và khoa Công nghệ sinh học - Viện Đại học mở Hà Nội đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thí nghiệm và thực hiện luận án này.

Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: các thầy, các cô, các bạn đồng nghiệp và đặc biệt là gia đình đã luôn giúp đỡ, động viên, hỗ trợ tôi trong suốt thời gian qua. Thái Nguyên, ngày 06 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận án Hà Văn Quyết iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU .vii DANH MỤC CÁC HÌNH.

viii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Những đóng góp mới của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tình hình lưu hành bệnh Marek ở trong nước và trên thế giới. Tình hình lưu hành bệnh Marek ở Việt Nam.

Tình thình lưu hành bệnh Marek trên thế giới. Cơ sở khoa học của đề tài. Đặc tính sinh học cơ bản của virus gây bệnh Marek. Triệu chứng lâm sàng bệnh Marek.

Bệnh tích của bệnh Marek. Chẩn đoán bệnh Marek. Dịch tễ học bệnh Marek. Miễn dịch chống lại MDV.

Vắc xin với việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh Marek. Các giải pháp phòng và trị bệnh Marek. NỘI DUNG, ĐỐI TƢỢNG, NGUYÊN LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nội dung nghiên cứu.

Phân lập virus gây bệnh Marek ở gà nuôi công nghiệp tại một số tỉnh phía Bắc Việt Nam. Nghiên cứu xác định độc lực và gây bệnh thực nghiệm virus Marek phân lập được trên các giống và lứa tuổi gà. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý đặc trưng do virus Marek phân lập được đối với gà thí nghiệm. Nghiên cứu thử nghiệm phối hợp chất bổ trợ với vắc xin để tăng cường hiệu quả miễn dịch của vắc xin phòng bệnh Marek.

Đối tượng, nguyên liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Hóa chất, sinh phẩm và môi trường nuôi cấy. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập và xử lý mẫu.

Phương pháp phân lập MDV và nhuộm Plaque. Phương pháp hóa mô. Phương pháp xác định độc lực của virus trên phôi trứng gà. Phương pháp PCR và xác định trình tự gen Meq.

Phương pháp Real-Time PCR định lượng số copy genome của virus MDV. Bố trí thí nghiệm xác định khả năng gây bệnh của MDV trên các giống gà và lứa tuổi gà. Bố trí thí nghiệm đánh giá ảnh hưởng của các chất tăng cường miễn dịch đến hiệu quả của vắc xin HVT/Rispens. Phương pháp xử lý số liệu.

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Kết quả phân lập virus Marek. Kết quả mổ khám gà nghi mắc bệnh Marek ở một số địa phương. Phản ứng PCR xác định gen đặc hiệu của virus Marek.

Nuôi cấy phân lập virus Marek. Kết quả xác định trình tự gen Meq. Khả năng gây bệnh của chủng MDV phân lập được. Khả năng gây bệnh của MDV 6.13 trên các giống gà thí nghiệm.

Khả năng gây bệnh của MDV phân lập được trên các giống gà thí nghiệm ở các độ tuổi khác nhau. Nghiên cứu sự bài thải của virus từ gà thí nghiệm gây nhiễm virus gây bệnh MDV. Biểu hiện bệnh tích ở gà thí nghiệm do chủng MDV phân lập được gây nên. Biểu hiện tổn thương đại thể ở các tổ chức của gà thí nghiệm.

Biểu hiện tổn thương vi thể ở các tổ chức của gà thí nghiệm. Kết quả xác định khả năng gây bệnh trên phôi gà của MDV phân lập. Kết quả xác định khả năng gây bệnh trên tế bào xơ phôi vịt một lớp của MDV phân lập. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các chất tăng cường miễn dịch đến hiệu quả bảo hộ của vắc xin phòng bệnh Marek.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch sự hình thành đáp ứng miễn dịch của gà thí nghiệm với vắc xin phòng bệnh Marek. 73 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Error! Bookmark not defined.

vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. ADC Antibody Dependent Cellmediated 2. ADN Acide Deoxyribo Nucleotic 3. APC Antigen Presenting Cell 4.

CAM Chorioat Antoid Membran 5. CEF Chicken Embryo Fibroblast 6. CKC Chicken Kidney Cell 7. CMGF Chicken Myelomonocytic Growth Factor 8.

CPE Cytopathogenic Effect 9. CPG-ODN Cytosine Phosphate Guanosine-Olygo Deoxy Nucleotide 10. Poly I:C Chuỗi các mạch ARN đôi gồm Polyriboinosinic và Polyribocytidylic 11. DEF Duck Embryo Fibroblast 12.

DHBV Duck Hepatitis B Virus 13. ELISA Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay 14. GDP Gross Domestic Product 15. HVT Herpesvirus of Turkey 16.

MDV Marek Disease Virus 19. MHC Major Histocompatibility Complex 20. NKC Nature Killer Cell 21. PCR Polymerase Chain Reaction 22.

PFU Plaque Forming Unit 23. RIF Resistance Inducing Factor 24. TLR Toll Like Receptor vii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1. Tình hình dịch bệnh Marek tại các tỉnh phía Nam năm 2007.

Kết quả mổ khám gà nghi mắc bệnh Marek ở một số địa phương .2: Mức độ gây bệnh của chủng MDV phân lập trên các giống gà thí nghiệm .3: Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng bệnh Marek. 48 qua từng tháng theo dõi .4: Mức độ gây bệnh của chủng MDV phân lập được trên các giống gà ở các độ tuổi .5: Số lượng bản copy của gen Meq bình quân trên 1 cá thể gà bài thải trong 1 ngày (log10) .6: Biểu hiện bệnh tích do MDV gây cho gà thí nghiệm.7: Tần suất xuất hiện các tổn thương vi thể trong các tổ chức của gà thí nghiệm .8: Biểu hiện bệnh tích do MDV trên phôi gà 11 ngày tuổi .9: Biểu hiện bệnh tích do MDV 6.13 trên tế bào xơ phôi vịt .10: Ảnh hưởng các yếu tố tăng cường miễn dịch đến hiệu quả. 71 bảo hộ của vắc xin phòng bệnh Marek .11: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự hình thành kháng thể bảo hộ của vắc xin phòng bệnh Marek .12: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự tổng hợp  - IFN .13: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự tổng hợp các β - IFN80 Bảng 3.14: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự tổng hợp α-IFN.15: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự tổng hợp IL-4.16: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch. 87 đến sự tổng hợp IL-12p40 .17: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự tổng hợp IL-10.18: Ảnh hưởng của các yếu tố tăng cường miễn dịch đến sự hình thành khối u ở gà sau công cường độc (Tỷ lệ % gà có khối u) .19: Mức độ giảm số bản copy của gen Meq trong lách gà thí nghiệm công cường độc sau khi sử dụng vắc xin và các chất tăng cường miễn dịch.20: Mức độ giảm các bản copy của gen Meq trong túi Fabricius của gà thí nghiệm công cường độc sau khi sử dụng vắc xin và các chất tăng cường miễn dịch .21: Mức độ giảm số bản copy của gen Meq trong tuyến ức của gà thí nghiệm công cường độc sau khi sử dụng vắc xin và các chất tăng cường miễn dịch .100 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Hình ảnh điện di sản phẩm PCR phát hiện gen Meq .2: Hình ảnh nuôi cấy phân lập MDV trên tế bào xơ phôi vịt .3: Hình ảnh Plaque do MDV gây trên tế bào xơ phôi vịt sau 5 ngày gây nhiễm .4: Kết quả khuếch đại gen Meq của chủng MDV 6.5: Kết quả tách plasmid từ khuẩn lạc trắng .6: Bảng tổng hợp các trình tự tương đồng của Gene bank với gen Meq của chủng MDV 6.7: Mức độ gây bệnh và gây chết của chủng MDV 6.13 ở gà thí nghiệm .8: Các biểu hiện tổn thương thần kinh của gà gây nhiễm với MDV 6.9: Tỷ lệ gà mắc bệnh và chết do chủng virus MDV 6.13 trên các giống gà thí nghiệm ở các độ tuổi .10: Gà 6 tuần tuổi bại liệt sau khi gây nhiễm bằng chủng MDV 6.11: Tỷ lệ xuất hiện các biểu hiện tổn thương thần kinh do chủng virus MDV 6.13 trên các giống gà thí nghiệm ở các độ tuổi .12: Mức độ bài thải virus MDV 6.13 của các giống gà thí nghiệm ở các độ tuổi.