Luận án TS: Quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM ---------------------------------------------------------------------- Phạm Phƣơng Oanh QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BIỂU DIỄN NGHỆ THUẬT TẠI CÁC ĐOÀN VĂN CÔNG QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HOÁ Hà Nội – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM ---------------------------------------------------------------------- Phạm Phƣơng Oanh QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BIỂU DIỄN NGHỆ THUẬT TẠI CÁC ĐOÀN VĂN CÔNG QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ngành: Quản lý văn hóa Mã số: 9229042 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HOÁ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học PGS.TS Văn Đức Thanh Hà Nội – 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực và chƣa có công bố trong công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình. Tác giả luận án Phạm Phƣơng Oanh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.i DANH MỤC C C CH VI T TẮT .iv DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KH I QU T VỀ C C ĐOÀN VĂN CÔNG QUÂN ĐỘI. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Những công trình nghiên cứu về quản lý văn hoá nghệ thuật, quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Những công trình nghiên cứu về hoạt động nghệ thuật trong Quân đội.

Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu. Một số khái niệm liên quan đến đề tài. Lý thuyết nghiên cứu. Khung phân tích của đề tài.

Khái quát về hoạt động các Đoàn Văn công Quân đội. Khái quát chung. Khái quát các đơn vị khảo sát. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BIỂU DIỄN NGHỆ THUẬT CỦA C C ĐOÀN VĂN CÔNG QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Chủ thể quản lý và cơ chế quản lý. Chủ thể quản lý. Cơ chế quản lý và phối hợp. Công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật của các Đoàn Văn công Quân đội.

Triển khai thực hiện các văn bản pháp lý có liên quan đến hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch biểu diễn. Quản lý chất lƣợng hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Quản lý nguồn nhân lực hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

Quản lý về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Thanh tra, kiểm tra, giám sát và thi đua khen thƣởng. Đánh giá công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội. Những yếu tố tác động đến công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PH P QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHỆ THUẬT CỦA C C ĐOÀN VĂN CÔNG QUÂN ĐỘI. Định hƣớng của Đảng, Nhà nƣớc, Quân đội về văn hóa văn nghệ và hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Định hƣớng chung của Đảng và Nhà nƣớc về văn hoá nghệ thuật. Định hƣớng cụ thể quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội.

Vai trò của hoạt động văn hoá nghệ thuật trong Quân đội. Giải pháp nâng cao chất lƣợng công tác quản lý hoạt động nghệ thuật của các Đoàn Văn công Quân đội. Về công tác tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức. Đổi mới nội dung, hình thức, phƣơng thức hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

Đào tạo nguồn nhân lực. Đầu tƣ cơ sở vật chất. Tăng cƣờng cơ chế phối hợp, các hoạt động giao lƣu, hợp tác. Tiếp cận hoạt động Marketing trong quảng bá hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách .161 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA T C GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ .164 TÀI LIỆU THAM KHẢO .180 iv DANH MỤC CÁC CH VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCH Ban Chấp hành BQP Bộ Quốc phòng CCT Cục Chính trị CLB Câu lạc bộ CTH Cục Tuyên huấn CTQG Chính trị quốc gia GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GS Giáo sƣ HĐBDNT Hoạt động biểu diễn nghệ thuật LSVH Lịch sử, văn hóa Nxb Nhà xuất bản NQ Nghị quyết NTBD Nghệ thuật biểu diễn PGS Phó giáo sƣ PL Phụ lục QĐND Quân đội nhân dân QK Quân khu PKKQ Phòng không - Không quân TCCT Tổng cục Chính trị THVN Truyền hình Việt Nam TNCS Thanh niên cộng sản TW Trung ƣơng tr. Trang TS Tiến sĩ UBND Ủy ban Nhân dân VCQĐ Văn công quân đội VHTT Văn hóa thông tin VHTTDL Văn hóa, Thể thao và Du lịch v DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng 1. Cơ chế quản lý các đơn vị nghệ thuật công lập và lực lƣợng vũ trang. 57 Bảng 2: Số lƣợng buổi biểu diễn hàng năm của các đơn vị.

69 Bảng 3: Chất lƣợng hoạt động biểu diễn nghệ thuật của các Đoàn Văn công Quân đội hiện nay (đơn vị %). Trình độ học vấn đội ngũ hoạt động biểu diễn nghệ thuật của các đơn vị (bao gồm cả đối tƣợng LĐHĐ). 77 Bảng 5: Thống kê nguồn nhân lực hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các đơn vị. 79 Bảng 6: Đánh giá về chất lƣợng đội ngũ biểu diễn của các Đoàn Văn công Quân đội (đơn vị %).

84 Bảng 7: Cơ cấu theo độ tuổi của đội ngũ hoạt động nghệ thuật tại các đơn vị. 86 Bảng 8: Tƣơng quan giữa tuổi với lý do quan tâm đến các Đoàn Văn công Quân đội (đơn vị %). Số lƣợng Nghệ sĩ nhân dân - Nghệ sĩ ƣu tú của các đơn vị. 90 Bảng 10: Xe trang bị cho các đoàn Văn công Quân đội.

94 Bảng 11: Mức độ yêu thích về loại hình biểu diễn (đơn vị %). 106 Bảng 12: Mức độ yêu thích về loại hình nghệ thuật (đơn vị %). 106 Bảng 13: Mức độ yêu thích về chƣơng trình nghệ thuật (đơn vị %). 108 Bảng 14: Tƣơng quan giữa tuổi với đề xuất việc cần làm để đổi mới nâng cao chất lƣợng hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội (đơn vị %).

110 Biểu đồ 1: Cán bộ, chiến sĩ thƣởng thức nghệ thuật của các Đoàn Văn công Quân đội. 72 Biểu đồ 2: Mức độ cán bộ, chiến sĩ thƣởng thức nghệ thuật của các Đoàn Văn công Quân đội. 73 Biểu đồ 3: Lý do cán bộ, chiến sĩ quan tâm đến các Đoàn Văn công Quân đội. 89 Biểu đồ 4: Việc cần làm để đổi mới nâng cao chất lƣợng hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội.

Lý do chọn đề tài Chủ trƣơng của Đảng ta kh ng định, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực, vừa là mục tiêu phát triển kinh tế xã hội. Việc xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình phát triển đi lên chủ nghĩa xã hội, hƣớng tới sự phát triển nhanh và bền vững đất nƣớc. Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đó, cần phải kể đến tác động to lớn của văn hóa nghệ thuật (VHNT) đến sự phát triển văn hóa, con ngƣời, trong đó có những đóng góp không nhỏ của hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên phạm vi cả nƣớc, mà tiêu biểu là hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các Đoàn Văn công Quân đội. Thực hiện Chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đƣợc thành lập đánh dấu sự ra đời của một sự kiện chính trị - lịch sử rất đặc thù - “quân đội có trƣớc chính quyền”.

Bản chất, chức năng, nhiệm vụ của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân xuất phát từ tƣ tƣởng Hồ Chí Minh: sự phát triển của cách mạng Việt Nam phải đi từ đấu tranh chính trị tiến lên kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa với chiến tranh cách mạng. Ra đời và hoạt động với phƣơng châm “tuyên truyền trọng hơn tác chiến”, “chính trị trọng hơn quân sự”. Sự ra đời của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân là tất yếu lịch sử, đáp ứng yêu cầu phát triển của cách mạng Việt Nam, đánh dấu bƣớc ngoặt trên con đƣờng đấu tranh cách mạng của dân tộc ta dƣới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong đó, nguyên tắc nhất quán về xây dựng đội quân chủ lực đầu tiên là phải “ngƣời trƣớc, súng sau”, “chính trị trọng hơn quân sự” và mọi hoạt động quân sự phải lấy “chính trị làm gốc” [153].

Trong đó công tác văn hóa, văn nghệ Quân đội là nội hàm của công tác Đảng công tác Chính trị trong Quân đội. Các đơn vị nghệ thuật Quân đội nói chung, 2 Đoàn Văn công Quân đội (VCQĐ) nói riêng đƣợc thành lập cũng chính để đảm nhiệm chức năng này của Quân đội dù trong thời chiến hay thời bình. Văn hóa, nghệ thuật là một mặt hoạt động của công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội, góp phần xây dựng, phát triển nhân cách con ngƣời, xây dựng môi trƣờng văn hóa quân sự tốt đẹp, lành mạnh, góp phần trực tiếp và có hiệu quả nhất củng cố vững chắc trận địa tƣ tƣởng của Đảng trong Quân đội nh m nâng cao lập trƣờng quan điểm, trình độ và bản lĩnh chính trị, trách nhiệm và ý thức chiến đấu, tạo cho đƣợc ổn định vững vàng trƣớc mọi diễn biến phức tạp của tình hình, s n sàng chiến đấu bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa. Để làm đƣợc điều đó, việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động văn hoá, nghệ thuật trong các đoàn Văn công quân đội là rất cần thiết.

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ X, Quân ủy Trung ƣơng đã ban hành Chỉ thị số 355-CT/QUTW ngày 20-4-2017 Về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác văn hóa, VHNT trong Quân đội giai đoạn hiện nay. Quân ủy Trung ƣơng yêu cầu cấp ủy, chính ủy, chính trị viên và chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân phải nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ, trƣớc hết là cấp ủy, cán bộ chủ trì, cán bộ chính trị các cấp về vai trò, tầm quan trọng của văn hóa, VHNT trong giai đoạn hiện nay; VHNT không chỉ góp phần xây dựng QĐND Việt Nam vững mạnh về chính trị, lan tỏa hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong thời đại mới, mà còn góp phần tạo ra nhiều giá trị văn hóa mới cho xã hội, làm giàu đời sống văn hóa tinh thần cho quân đội và đất nƣớc.