Luận án tiến sĩ: Quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Việt Nam - Trần Xuân Tùng

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRẦN XUÂN TÙNG TRẦN XUÂN TÙNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢQUNẢLÝNLÝCCỦỦA CHỦỦSỞSỞHỮUHỮUNHÀNHÀƢỚC NƢỚCĐỐIVỚI DOANHĐỐIVỚI NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% VỐN ĐIỀU LỆ Ở VIỆT DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% NAM VỐN ĐIỀU LỆ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành : Quản lý kinh tế Mã số: :62340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa họ c: PGS.TS Ngô Quang Minh CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2019 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRẦN XUÂN TÙNG TRẦN XUÂN TÙNG QUẢN LÝ CỦA CHỦ SỞ HỮU NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% LUẬN ÁN TIẾN SĨ VỐN ĐIỀU LỆ Ở VIỆT NAM QUẢN LÝ CỦA CHỦ SỞ HỮU NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% VỐN ĐIỀU LỆ Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ Chuyên ngành : Quản lý kinh tế Mã số: 62 34 04 10 Mã số: :62340101 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ngô Quang Minh Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ QUANG MINH HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình khoa học được nghiên cứu độc lập. Nguồn gốc số liệu rõ ràng và kết quả điều tra của tác giả phản ánh trung thực. Tác giả hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình khoa học này. Ngƣời cam đoan TRẦN XUÂN TÙNG MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Những nghiên cứu ngoài nước có liên quan. Những nghiên cứu trong nước có liên quan. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ CỦA CHỦ SỞ HỮU NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% VỐN ĐIỀU LỆ. Cơ sở lý luận về doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Lý luận về quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Nội dung quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Phương pháp và tiêu chí đánh giá quản lý của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Kinh nghiệm quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở một số quốc gia và bài học cho Việt Nam. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA CHỦ SỞ HỮU NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% VỐN ĐIỀU LỆ Ở VIỆT NAM.

Khái quát thực trạng hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Việt Nam. Thực trạng quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Việt Nam. Đánh giá quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA CHỦ SỞ HỮU NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP DO NHÀ NƢỚC NẮM GIỮ 100% VỐN ĐIỀU LỆ.

Đánh giá bối cảnh thời gian tới ảnh hưởng đến việc hoàn thiện quản lý của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Việt Nam. Quan điểm và phương hướng hoàn thiện quản lý của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Giải pháp hoàn thiện quản lý của chủ sở hữu Nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. 170 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

172 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. DANH MỤC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT ĐƢỢC BAN HÀNH THỰC HIỆN NGHỊ ĐỊNH SỐ 99/2012/NĐ-CP. MẪU PHIẾU ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT PHỤC VỤ NGHIÊN CỨU LUẬN ÁN. DANH SÁCH PHỎNG VẤN, XIN Ý KIẾN CHUYÊN GIA.207 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CCTT : Cơ chế thị trường CMSC : Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp CP : Chính phủ CPH : Cổ phần hóa CSH : Chủ sở hữu DN : Doanh nghiệp DN100% VNN : Doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ DNNN : Doanh nghiệp nhà nước DNTN : Doanh nghiệp tư nhân ĐHCĐ : Đại hội cổ đông HĐQT : Hội đồng quản trị HĐTV : Hội đồng thành viên KHHTT : Kế hoạch hóa tập trung KSV : Kiểm soát viên KTTT : Kinh tế thị trường KT-XH : Kinh tế xã hội MTV : Một thành viên QLNN : Quản lý nhà nước SASAC : Ủy ban quản lý và giám sát tài sản Nhà nước Trung Quốc SCIC : Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SHNN : Sở hữu Nhà nước SXKD : Sản xuất kinh doanh TĐ : Tập đoàn TCT : Tổng công ty TCTNN : Tổng công ty nhà nước TĐKTNN : Tập đoàn kinh tế nhà nước TGĐ : Tổng giám đốc TNHH : Trách nhiệm hữu hạn UBND : Ủy ban nhân dân VĐL : Vốn điều lệ XHCN : Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.

Phân biệt chức năng quản lý hành chính nhà nước và chức năng quản lý của CSH nhà nước đối với DN nhà nước nắm giữ 100% VĐL. Tiêu chí đánh giá kết quả công việc đối với Hội đồng quản trị. Số lượng DN nhà nước nắm giữ 100% VĐL giai đoạn 2012 - 2018. Tổng tài sản của các DN do Nhà nước nắm giữ 100% VĐL.

Vốn CSH của DN do nhà nước nắm giữ 100% VĐL. Doanh thu của các DN Nhà nước nắm giữ 100% VĐL (tỷ đồng). Lợi nhuận trước thuế của DN 100% vốn nhà nước (tỷ đồng). Tỷ suất lợi nhuận của DN đang hoạt động có kết quả kinh doanh phân theo loại hình DN (%).

Thu nộp ngân sách Nhà nước của các DN 100% vốn Nhà nước. Trả lời của cán bộ quản lý cơ quan CSH, DNNN về mức độ phù hợp của mô hình thực hiện chức năng đại diện CSH nhà nước tại các DNNN. Mức độ phù hợp của việc phân công, phân cấp thực hiện chức năng đại diện CSH đối với DNNN. Số lượng DN do Nhà nước nắm giữ 100% VĐL 2012-2017.

Danh sách các TĐKT, TCTNN đã được Chính phủ phê duyệt, ban hành Điều lệ. Đánh giá của cán bộ quản lý về chiến lược, kế hoạch SXKD, kế hoạch đầu tư phát triển của DNNN. Hệ số mức lương của người quản lý Công ty chuyên trách. Mức tiền lương cơ bản đề xác định Quỹ tiền lương của người quản lý công ty chuyên trách.117 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HỘP Trang Sơ đồ 2.

Phương pháp đánh giá theo thẻ điểm cân bằng. Mô hình thực hiện chức năng CSH Nhà nước ở Trung Quốc. Mô hình thực hiện chức năng CSH tại các DNNN ở Hàn Quốc. Sơ đồ tổ chức của Bộ DNNN Indonesia.

Mô hình thực hiện chức năng CSH nhà nước theo Nghị định 99/2012/NĐ-CP. Mô hình thực hiện chức năng đại diện CSH nhà nước khi thành lập Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận của các DN theo sở hữu từ 2010 – 2017. Tỷ suất lợi nhuận của các DN có vốn nhà nước từ 2010 - 2017.

Công tác thẩm định bổ sung VĐL, phát hành trái phiếu, thoái vốn và giám sát tài chính đối với các TĐKT ở Bộ Công Thương. Thực trạng giám sát tài chính tại TĐ Dệt may.126 1 MỞ ĐẦU 1T ấ ủ Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu: “Quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở Việt Nam” được thể hiện ở một số nội dung sau: Thứ nhất, vấn đề này đã được nhiều nghiên cứu trong nước và nước ngoài đề cập đến. Tuy nhiên, các nghiên cứu lý thuyết và kinh nghiệm từ nước ngoài theo nhiều trường phái, quan điểm và hoàn cảnh thực tiễn khác nhau nên áp dụng vào trong nước có nhiều bất cập. Các nghiên cứu trong nước sát với tình hình hơn nhưng vẫn còn khoảng cách nhất định giữa lý luận với thực tiễn phức tạp ở Việt Nam.

Do vậy, những vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn đề này cần được hệ thống hóa có chọn lọc, bổ sung, từ đó xây dựng cơ sở khoa học về quản lý của chủ sở hữu (CSH) Nhà nước đối với doanh nghiệp (DN) do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (VĐL) ở Việt Nam trong tình hình mới. Thứ hai, trong những năm qua khu vực kinh tế nhà nước đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), phát huy được vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. Tuy nhiên, thời gian qua cho thấy khu vực này còn nhiều bất cập cần giải quyết như: quy mô còn lớn, lĩnh vực hoạt động rộng, cạnh tranh chưa bình đẳng, quản lý thiếu chuyên nghiệp, hiệu quả thấp, tình trạng tham nhũng, thất thoát vốn nhà nước nghiêm trọng, … Những vấn đề trên đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ khu vực kinh tế nhà nước trong thời gian tới. Thứ ba, đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN) cũng là một trong những trọng tâm chỉ đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước.

Tại Hội nghị Trung ương 3 Khóa XI (2011), BCH Trung ương Đảng đã xác định một trong ba trụ cột của tái cơ cấu nền kinh tế là tái cơ cấu DNNN, trong đó trọng tâm là tái cơ cấu các tập đoàn (TĐ), tổng công ty (TCT) Nhà nước. Theo đó, ngày 17/07/2012 Thủ tướng Chính phủ ra quyết định số 929/QĐ-TTg phê duyệt Đề án: “Tái cơ cấu DN nhà nước, trọng tâm là tập đoàn kinh tế (TĐKT), tổng công ty nhà nước (TCTNN) giai đoạn 2011-2015”. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII (2016) tiếp tục khẳng định một trong các nhiệm vụ trọng tâm là chú trọng giải quyết tốt vấn đề cơ cấu lại DNNN [20].