Luận án tiến sỹ trách nhiệm sản phẩm của nhà sản xuất ở việt nam hiện nay

MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến pháp luật về trách nhiệm sản phẩm.Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu. Các c u h i nghiên cứu v giả thuyết nghiên cứu.

22 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 28 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ TRÁCH NHIỆM SẢN PHẨM CỦA NHÀ SẢN XUẤT. Lịch sử hình th nh chế định về trách nhiệm sản phẩm trên thế gi i. Khái quát về trách nhiệm sản phẩm.

Ph n biệt trách nhiệm sản phẩm v i các trách nhiệm khác của nh sản xuất. Vai trò của chế định trách nhiệm sản phẩm của nhà sản xuất. Cơ chế thực thi trách nhiệm sản phẩm. Kinh nghiệm qu c tế về trách nhiệm sản phẩm v b i học kinh nghiệm cho Việt Nam.

70 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 87 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG TRÁCH NHIỆM SẢN PHẨM CỦA NHÀ SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Thực trạng quy định pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất ở Việt Nam hiện nay. Thực tiễn thi h nh pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất ở Việt Nam hiện nay.

Nguyên nhân dẫn đến nhiều bất cập trong thi hành pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất ở Việt Nam. 134 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 139 Chƣơng 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM SẢN PHẨM CỦA NHÀ SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Định hư ng ho n thiện pháp luật về TNSP của nh sản xuất.

Giải pháp ho n thiện pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất. Giải pháp n ng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm sản phẩm ở Việt Nam. 156 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4.166 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 168 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

169 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLDS Bộ luật D n sự BTTH Bồi thường thiệt hại BTTHNHĐ Bồi thường thiệt hại ngo i hợp đồng BVNTD Bảo vệ người tiêu dùng BVQLNTD Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng CLSPHH Chất lượng sản phẩm h ng hóa CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa NTD Người tiêu dùng TNBTTH Trách nhiệm bồi thường thiệt hại TNNN Trách nhiệm nghiêm ngặt TNSP Trách nhiệm sản phẩm TP.HCM Th nh ph Hồ Chí Minh XHCN Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài Trên thế gi i, trong quá trình ho n thiện các công cụ pháp lý bảo vệ NTD, chế định TNSP đã ra đời như một sự tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ NTD một cách đầy đủ v hữu hiệu hơn. Chế định pháp luật n y được áp dụng đầu tiên ở Hoa Kỳ, sau đó được tiếp nhận bởi các qu c gia ở Ch u Âu (ở cấp độ Liên minh Ch u Âu v qu c gia trong Liên minh), ở Ch u Á (Nhật Bản, H n Qu c, Trung Qu c, các qu c gia Đông Nam Á – ASEAN). Tuy nhiên, nhiều qu c gia ASEAN chỉ m i chú ý đến chế định TNSP trong thời gian gần đ y. Tiêu biểu như Luật về trách nhiệm đ i v i sản phẩm không an toàn được Thái Lan ban h nh v o năm 2008.

Chế định pháp luật TNSP, ngay cả ở qu c gia khai sinh ra nó l Hoa Kỳ, vẫn luôn l vấn đề g y nhiều tranh cãi. Mặc dù bản th n chế định n y được coi như l một hiện tượng pháp lý phổ biến nhưng tùy theo từng điều kiện, ho n cảnh v hệ th ng pháp luật của từng nư c m quan niệm về phạm vi, về căn cứ xác định trách nhiệm có những điểm khác biệt nhất định. Có thể nói, TNSP chính l sự thể hiện một cách rõ rệt nhất m i quan hệ giữa lợi ích của doanh nghiệp, yêu cầu phát triển kinh tế v i lợi ích của công đồng, của NTD. Trong m i quan hệ giữa NTD v i nh sản xuất, kinh doanh, NTD luôn ở vị trí yếu thế hơn bởi những hạn chế trong ký kết hợp đồng; khả năng kiểm tra, thẩm định chất lượng của sản phẩm; mức độ hiểu biết các thông tin về sản phẩm, đặc biệt l những thông tin về đặc tính kỹ thuật, tính năng sử dụng, nguồn g c xuất xứ, khuyết tật của sản phẩm; các nguy cơ tiềm ẩn trong quá trình sử dụng sản phẩm…thường không được nh sản xuất cung cấp đầy đủ.

Bên cạnh đó, thời gian qua, cùng v i sự phát triển của nền kinh tế tri thức v sự tác động sự mạnh mẽ, s u rộng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã l m cho quá trình sản xuất, ph n ph i mỗi một sản phẩm ngày c ng phức tạp…, đặt NTD trư c nhiều rủi ro l n. Thực tế hiện nay cho thấy, ở Việt Nam, thị trường xuất hiện rất nhiều sản phẩm được sản xuất không đảm bảo an to n, không đúng chất lượng, g y nguy hại cho NTD về cả t i sản, sức kh e v tính mạng. Quyền của NTD dù đã được quan t m nhưng chưa được phát huy hiệu quả, quyền NTD ngày càng bị xâm phạm, rất nhiều vụ việc ng y c ng nghiêm trọng v lan rộng, g y bức xúc trong xã hội. 1 Việt Nam, TNSP chưa được x y dựng th nh một đạo luật riêng m được đề cập trong quy định của Luật BVQLNTD, BLDS, Luật Tiêu chuẩn v Quy chuẩn kỹ thuật, Luật CLSPHH, Luật An to n thực phẩm… Điều n y bư c đầu đã tạo ra một khung pháp lý đa dạng, điều chỉnh cơ bản các quan hệ xã hội phát sinh trong m i quan hệ về TNSP giữa nh sản xuất, kinh doanh v i NTD ở Việt Nam.

Sự phát triển về kinh tế khiến cho đời s ng người d n được n ng cao, trình độ n trí tăng, kéo theo đó l nhu cầu của con người cũng tăng lên, yêu cầu cao trong việc tiêu dùng để đảm bảo an to n cho sức kh e của bản th n v gia đình. Vì thế đòi h i quy định pháp luật về bảo vệ NTD phải được chú trọng hơn. Tuy nhiên thực tế cho thấy, hiện nay quy định pháp luật về TNSP vẫn chưa chặt chẽ, hiệu quả thực thi pháp luật chưa cao, tính nghiêm minh của pháp luật chưa được mạnh mẽ nên nhiều doanh nghiệp chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng cũng như tôn trọng các quy định n y. Do đó quyền lợi của NTD cũng chưa được bảo đảm.

NTD chưa chủ động trong việc bảo vệ quyền v lợi ích của mình. Các quy định pháp luật hiện h nh đã bư c đầu tạo được h nh lang pháp lý cho việc bảo vệ NTD v có tác dụng răn đe đ i v i doanh nghiệp. Nhưng do nhiều nguyên nh n m các quy định trên đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cả về nội dung quy định, cơ chế bảo đảm thực thi v hiệu lực thực tế. Để n ng cao hơn nữa TNSP của nh sản xuất, đảm bảo t t hơn quyền lợi NTD v hạn chế đến mức thấp nhất các lỗi về sản phẩm do nh sản xuất g y ra, buộc các nh sản xuất phải c n bằng giữa lợi nhuận kinh doanh v trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi có thiệt hại xảy ra, việc nghiên cứu các khía cạnh lý luận v thực tiễn của chế định TNSP của nh sản xuất ở Việt Nam hiện nay v đề xuất các giải pháp ho n thiện pháp luật, n ng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất l cấp thiết.

Thêm v o đó, cần bảo đảm sự tương thích của chế định n y của Việt Nam v i các thông lệ qu c tế. Vì những lý do được nêu trên, đề t i “Trách nhiệm sản phẩm của nhà sản xuất ở Việt Nam hiện nay” được tác giả lựa chọn nhằm l m rõ các khía cạnh lý luận, đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện h nh về TNSP của nh sản xuất (chỉ rõ những ưu điểm v nhược điểm), đánh giá thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật, v đề xuất một s kiến nghị, giải pháp góp phần ho n thiện quy định v n ng cao hiệu quả thực thi pháp luật về TNSP của nh sản xuất ở Việt Nam hiện nay. 2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục ch nghiên cứu Luận án được thực hiện nhằm l m rõ các khía cạnh lý luận, đánh giá các quy định pháp luật về TNSP của nh sản xuất v thực tiễn thực thi l m cơ sở đưa ra các giải pháp góp phần ho n thiện quy định v n ng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của nh sản xuất ở Việt Nam hiện nay.

Luận án cũng nghiên cứu, tham khảo pháp luật về TNSP của nh sản xuất ở một s nư c trên thế gi i để rút ra những i học kinh nghiệm cho Việt Nam, nhằm cải thiện quy định pháp luật về TNSP được đầy đủ v chính xác hơn, phù hợp v i b i cảnh to n cầu hóa v tình hình hội nhập kinh tế hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu luận án Để đạt được mục đích nêu trên, luận án có các nhiệm vụ sau: Thứ nhất, l m rõ những vấn đề lý luận về TNSP của nh sản xuất v pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất bao gồm khái niệm, bản chất, các bộ phận cấu th nh; ph n tích l m rõ lý do tại sao nh sản xuất phải chịu trách nhiệm đ i v i sản phẩm m họ tạo ra; ph n tích vai trò, vị trí, mục đích điều chỉnh, cấu trúc pháp luật về trách nhiệm sản phẩm của nh sản xuất. Thứ hai, phân tích so sánh TNSP v i các loại trách nhiệm khác của nh sản xuất. Thứ ba, ph n tích đánh giá các quy định pháp luật về TNSP của nh sản xuất tại các qu c gia trên thế gi i, từ đó, rút ra b i học kinh nghiệm đ i v i quy định pháp luật về TNSP ở Việt Nam.

Thứ tư, ph n tích ưu, nhược điểm của các quy định pháp luật về TNSP đ i v i nh sản xuất tại Việt Nam (căn cứ, chủ thể, phạm vi trách nhiệm, cơ chế bảo đảm thực thi.) Thứ năm, ph n tích những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện pháp luật về TNSP của nh sản xuất ở Việt Nam, từ đó, đề xuất các định hư ng, giải pháp nhằm ho n thiện các quy định pháp luật về TNSP của nh sản xuất.