Luận án tiến sỹ phát triển nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp trên địa bàn t

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG ************************ LUẬN ÁN TIẾN SỸ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2011-2020 Ngành: Kinh doanh Phạm Thanh Hải Hà Nội - 2016 ii BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG ************************ LUẬN ÁN TIẾN SỸ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2011-2020 Ngành: Kinh doanh Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 62.02 Phạm Thanh Hải Người hướng dẫn khoa học: 1. GS, TS Hoàng Văn Châu 2. PGS, TS Lê Thị Thu Thủy Hà Nội - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án “Phát triển nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011-2020” là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nào. Hà Nội, ngày 24 tháng 09 năm 2016 Tác giả luận án Phạm Thanh Hải ii LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến GS, TS Hoàng Văn Châu; PGS, TS Lê Thị Thu Thủy đã hướng dẫn tận tình, giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình viết để tôi có thể hoàn thành luận án. Bên cạnh đó, tôi xin cảm ơn các thầy cô trong Khoa Sau Đại học đã nhiệt tình hỗ trợ tôi trong quá trình làm nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại trường Đại học Ngoại Thương. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô Khoa Quản trị Kinh doanh đã đưa ra những góp ý, nhận xét vô cùng quý báu để tôi có thể hoàn thiện luận án của mình.

Tôi xin gửi lời cám ơn tới lãnh đạo Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, các anh chị Phòng Quản lý Lao động đã nhiệt tình giúp đỡ, trả lời phỏng vấn, cung cấp tài liệu cho tôi trong quá trình viết Luận án. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn bố mẹ hai bên gia đình đã luôn ủng hộ, động viên và hỗ trợ tôi hết mình. Đặc biệt, tôi xin cảm ơn vợ tôi, người đã luôn giúp đỡ, động viên và khích lệ tôi về tất cả mọi mặt để tôi cố gắng phấn đấu hoàn thành luận án Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh này. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC CÁC BẢNG .vii DANH MỤC CÁC HÌNH. viii LỜI MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nƣớc.

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nƣớc. Khoảng trống nghiên cứu. Đánh giá về những nghiên cứu ngoài nước và trong nước. Khoảng trống cho nghiên cứu.

Nội dung cần nghiên cứu của luận án. 25 CHƢƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGUỒN NHÂN LỰC VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA CÁC KHU CÔNG NGHIỆP. Tổng quan về nguồn nhân lực. Khái niệm về nguồn nhân lực.

Phân loại nguồn nhân lực. Vai trò của nguồn nhân lực trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế. Tổng quan về nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp. Khái niệm về khu công nghiệp.

Đặc điểm của khu công nghiệp. Nguồn nhân lực của các khu công nghiệp. Phát triển nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp. Khái niệm về phát triển nguồn nhân lực.

Nội dung phát triển nguồn nhân lực. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nguồn nhân lực. Nội dung phát triển nguồn nhân lực của các khu công nghiệp. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực của một số nƣớc trên thế giới và học áp dụng cho các khu công nghiệp Bắc Ninh.

Những bài học kinh nghiệm cho các khu công nghiệp Bắc Ninh. 72 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH TRONG KHOẢNG THỜI GIAN 10 NĂM TRỞ LẠI ĐÂY. Khái quát về các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Lịch sử hình thành và phát triển các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh.

Khái quát về tình hình hoạt động tại các khu công nghiệp. Thực trạng nguồn nhân lực tại các khu công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh82 3. Cơ cấu tổ chức và quản lý các khu công nghiệp Bắc Ninh. Quy mô nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh.

Cơ cấu lao động trong các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh. Chất lượng nguồn nhân lực của các khu công nghiệp Bắc Ninh. Thực trạng phát triển nguồn nhân lực của các KCN tỉnh Bắc Ninh trong khoảng thời gian 10 trở lại đây – Phân tích từ kết quả điều tra. Thực trạng về phát triển tổ chức.

Thực trạng về đào tạo và phát triển NNL (con người trong tổ chức). Đánh giá chung. Đánh giá về thực trạng phát triển nguồn nhân lực của các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh. Những bất cập và nguyên nhân của những bất cập trong phát triển nguồn nhân lực của các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh.

1177 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH BẮC NINH ĐẾN NĂM 2020. Mục tiêu và định hƣớng phát triển các KCN tỉnh Bắc Ninh đến năm 2020 .1 Định hướng phát triển các KCN tỉnh Bắc Ninh đến năm 2020. Dự báo nhu cầu lao động đến năm 2020. Mục tiêu phát triển nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp Bắc Ninh v đến năm 2020.

Phương hướng phát triển nguồn nhân lực đến năm 2020. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực của các Khu Công nghiệp tỉnh Bắc Ninh đến năm 2020. Nhóm giải pháp phát triển tổ chức (doanh nghiệp KCN). Nhóm giải pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực (nhân viên/ người lao động).

Một số kiến nghị với Nhà nƣớc và UBND tỉnh Bắc Ninh. Kiến nghị đối với Nhà nước. Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh. 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

160 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt DN Doanh nghiệp ĐT&PTNV Đào tạo và phát triển nhân viên GRDP Gross regional domestic product Tổng sản phẩm trên địa bàn KCN Khu công nghiệp LĐ Lao động NĐ-CP Nghị định Chính phủ NL Nguồn lực NLĐ Người lao động NNL Nguồn nhân lực PCI Provincial Competitiveness Index Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PTTC Phát triển tổ chức TP Thành phố UBND Ủy ban Nhân dân VNĐ Việt Nam đồng vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. So sánh giữa đào tạo và phát triển -------------------------------------------- 47 Bảng 2. Các bước trong các giai đoạn thực hiện đào tạo ---------------------------- 48 Bảng 3. Quy mô nguồn nhân lực trong các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2003-2015------------------------------------------------------------------------------83 Bảng 3.

Chất lượng lao động trong các KCN Bắc Ninh giai đoạn 2003-2015 ---- 90 Bảng 3. Phân bổ lao động ở các KCN Bắc Ninh giai đoạn 2003-2015 ------------ 91 Bảng 3. Phân bổ lao động nữ tại các KCN Bắc Ninh từ 2008 - 2015 -------------- 92 Bảng 3. Kết quả điều tra về thực hiện quy trình phát triển tổ chức của DN trong các KCN Bắc Ninh (Đơn vị %) ------------------------------------------------------------ 94 Bảng 3.

Nhận thức về tầm quan trọng của công tác đào tạo đối với từng nhóm lao động (Đơn vị %) ----------------------------------------------------------------------------- 95 Bảng 3. Nhận thức về mức độ cần thiết của các chỉ tiêu chất lượng nguồn nhân lực đối với doanh nghiệp ------------------------------------------------------------------- 96 Bảng 3. Những khó khăn chủ yếu mà người lao động gặp phải khi mới bắt đầu công việc (Đơn vị %)----------------------------------------------------------------------- 104 Bảng 3. Số giáo viên và số học sinh, sinh viên theo học tại các cơ sở đào tạo tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2006 - 2014 ---------------------------------------------------------- 106 Bảng 3.

Thực hiện các bước trong quy trình đào tạo và phát triển nhân viên -- 110 Bảng 4. Tăng trưởng nhân lực các KCN đến năm 2015 và dự báo 2020---------120 Bảng 4. Trình độ nhân lực của các KCN Bắc Ninh 2009-2015 và dự báo đến năm 2020------------------------------------------------------------------------------------------121 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Mô hình phát triển nguồn nhân lực -----------------------------------------------------39 Hình 2.

Sơ đồ các giai đoạn thực hiện phát triển tổ chức -------------------------------------42 Hình 2. Các giai đoạn đào tạo và phát triển -----------------------------------------------------47 Hình 2. Mô hình hoạch định chiến lược đào tạo ------------------------------------------------49 Hình 2. Mô hình phát triển nguồn nhân lực cho các DN khu công nghiệp -----------------56 Hình 2.

Quy trình thiết kế chương trình đào tạo tại chỗ ---------------------------------------63 Hình 3. Phân bố diện tích quy hoạch của 15 khu công nghiệp đến 2015-------------------82 Hình 3. Cơ cấu lao động theo giới tính và nhóm tuổi ------------------------------------------85 Hình 3. Cơ cấu lao động theo khu vực đầu tư---------------------------------------------------86 Hình 3.

Cơ cấu lao động theo hoạt động xuất khẩu --------------------------------------------87 Hình 3. Cơ cấu lao động theo các ngành sản xuất kinh doanh chủ yếu ---------------------88 Hình 3. Cơ cấu lao động phân theo trình độ lao động -----------------------------------------88 Hình 3. Cơ cấu lao động phân theo chức vụ việc làm -----------------------------------------89 Hình 3.

Mức độ phù hợp của Nhà quản lý, lãnh đạo bậc cao ---------------------------------97 Hình 3. Mức độ phù hợp của nhà chuyên môn bậc cao/ trung, cán bộ kỹ thuật -----------97 Hình 3. Mức độ phù hợp của nhân viên trợ lý văn phòng/ dịch vụ & bán hàng ----------98 Hình 3. Mức độ phù hợp của công nhân (lao động phổ thông) -----------------------------98 Hình 3.

Thời gian trung bình nhà quản lý, lãnh đạo bậc cao làm việc cho doanh nghiệp (Trung bình 7,03 năm) ------------------------------------------------------------------------------ 100 Hình 3. Thời gian trung bình nhà chuyên môn bậc cao/ bậc trung, cán bộ kỹ thuật làm việc cho doanh nghiệp (Trung bình 5,245 năm) ------------------------------------------------ 100 Hình 3. Thời gian trung bình nhân viên trợ lý văn phòng/ dịch vụ và bán hàng làm việc cho doanh nghiệp, (Trung bình 4,12 năm) ------------------------------------------------------- 101 Hình 3. Thời gian trung bình công nhân - lao động phổ thông làm việc cho doanh nghiệp, (Trung bình 3,195 năm)------------------------------------------------------------------- 101 Hình 3.

Thời gian nhà quản lý, lãnh đạo bậc cao thích ứng với công việc -------------- 102 Hình 3. Thời gian nhà chuyên môn bậc cao/ bậc trung, cán bộ kỹ thuật thích ứng với công việc (Trung bình 3,13 tháng) ---------------------------------------------------------------- 102 Hình 3. Thời gian thích ứng với công việc của nhân viên trợ lý văn phòng/ dịch vụ và bán hàng (Trung bình 2,45 tháng) ---------------------------------------------------------------- 103 Hình 3. Thời gian thích ứng với công việc của công nhân - lao động phổ thông ------ 103 ix Hình 3.

Những khó khăn chủ yếu trong tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực (ý kiến của doanh nghiệp khảo sát) ------------------------------------------------------------------------ 105 Hình 3.