Nghiên cứu ứng dụng vạt da cân thượng đòn mở rộng có nối mạch tăng cường điều trị sẹo

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIÊN QUÂN Y TỐNG THANH HẢI NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG VẠT DA CÂN THƢỢNG ĐÕN MỞ RỘNG CÓ NỐI MẠCH TĂNG CƢỜNG BẰNG NHÁNH XUYÊN ĐỘNG MẠCH CÙNG VAI NGỰC TRONG ĐIỀU TRỊ SẸO CO KÉO VÙNG CẰM CỔ LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI ­ 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIÊN QUÂN Y TỐNG THANH HẢI NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG VẠT DA CÂN THƢỢNG ĐÕN MỞ RỘNG CÓ NỐI MẠCH TĂNG CƢỜNG BẰNG NHÁNH XUYÊN ĐỘNG MẠCH CÙNG VAI NGỰC TRONG ĐIỀU TRỊ SẸO CO KÉO VÙNG CẰM CỔ Chuyên ngành: Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo Mã số: 9. 19 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hƣớng dẫn khoa học: 1. Trần Vân Anh HÀ NỘI ­ 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu cảu riêng tôi với sự hƣớng dẫn của tập thể cấn bộ hƣớng dẫn. Các số liệu, kết quả quả trong luận án này là trung thực và đƣợc công bố một phần trong các bài báo cáo khoa học.

Luận án chƣa từng đƣợc công bố. nếu có gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Nghiên cứu sinh Tống Thanh Hải MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU SINH LÝ VÙNG CẰM CỔ. Đặc điểm giải phẫu vùng cằm cổ. Chức năng sinh lý vùng cằm cổ. TỔNG QUAN CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SẸO DI CHỨNG BỎNG VÙNG CẰM CỔ.

Những khó khăn trong điều trị sẹo di chứng bỏng vùng cằm cổ 4 1. Các phƣơng pháp điều trị sẹo di chứng bỏng vùng cằm cổ. Xu thế hiện nay trong phẫu thuật tạo hình sẹo di chứng bỏng vùng cằm cổ. VẠT DA NHÁNH XUYÊN TRONG PHẪU THUẬT TẠO HÌNH VÙNG CẰM CỔ.

Khái niệm và phân loại vạt da nhánh xuyên. Các phƣơng pháp khảo sát mạch máu của vạt da nhánh xuyên. Các phƣơng pháp mở rộng kích thƣớc vạt da nhánh xuyên. Một số vạt da nhánh xuyên thƣờng sử dụng trong tạo hình tổ n khuyết rộng vùng cằm cổ.

TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG VẠT DA CÂN THƢỢNG ĐÒN TRONG PHẪU THUẬT TẠO HÌNH VÙNG CẰM CỔ 31 1. Nghiên cứu giải phẫu mạch máu vạt da cân thƣợng đòn. Về động mạch cùng vai ngực và ứng dụng. Ứng dụng vạt da cân thƣợng đòn trong phẫu thuật tạo hình.

Về mở rộng kích thƣớc vạt da cân thƣợng đòn. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu giải phẫu trên xác. Nghiên cứu giải phẫu trên MDCT.

Nghiên cứu lâm sàng .PHƢƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu giải phẫu. Nghiên cứu hình ảnh chụp MDCT. Nghiên cứu lâm sàng .PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Nghiên cứu giải phẫu. Nghiên cứu chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu dò. Nghiên cứu lâm sàng. XỬ LÝ SỐ LIỆU.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU GIẢI PHẪU. Kết quả khảo sát về động mạch thƣợng đòn. Kết quả khảo sát nhánh xuyên của động mạch cùng vai ngực.

Kết quả chụp mạnh máu chọn lọc xác định vùng cấp máu của động mạch thƣợng đòn. Kết quả chụp mạnh máu chọn lọc xác định vùng cấp máu của nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực. Kết quảchụp mạnh máu chọn lọc xác định sựgiao thoa mạng mạch của động mạch thượng đòn và nhánh xuyên da của động mạch cùng vai ngực. KẾT QUẢ KHẢO SÁT ĐỘNG MẠCH CÙNG VAI NGỰC TRÊN PHIM CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH ĐA DÃY ĐẦU DÒ.

Đặc điểm tuổi, giới của đối tƣợng khảo sát. Vị trí xuất phát của nhánh xuyên. Tƣơng quan vị trí nguyên ủy nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực so với các mốc giải phẫu lân cận. Chiều dài nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực.

Đƣờng kính nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực. Hƣớng đi của nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực trong da. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG VẠT DA CÂN THƢỢNG ĐÒN NỐI MẠCH VI PHẪU TẠI ĐẦU XA. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân.

Kết quả trong và sau phẫu thuật. Đánh giá kết quả. Thất bại và biến chứng. NGHIÊN CỨU GIẢI PHẪU HỆ THỐNG MẠCH MÁU CỦA VẠT DA CÂN THƢỢNG ĐÒN VÀ ĐỘNG MẠCH CÙNG VAI NGỰC.

Nguồn cấp máu cho vạt da cân thƣợng đòn đầu trung tâm là động mạch thƣợng đòn. Nguồn cấp máu cho vạt tại đầu xa­ nhánh xuyên của động mạch cùng vai ngực. Vùng cấp máu và khả năng giao thoa giữa các nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực và động mạch thƣợng đòn. NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG.

Đặc điểm lâm sàng. Lý do chọn vạt. Cơ sở khoa học về độ tin cậy của vạt da cân thƣợng đòn nối mạch vi phẫu tại đầu xa. Thiết kế vạt.

Về giải phóng sẹo vùng cằm cổ và xác định nguồn mạch nhận. Phẫu tích vạt da cân thƣợng đòn và cuống mạch cùng vai ngực. Về xử trí nơi cho vạt. Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật.

Về đánh giá kết quả. Về thất bại và biến chứng .136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH .137 CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. 137 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Tên viết tắt Phiên giải tiếng anh Phiên giải tiếng việt CSA Circumflex scapular artery Động mạch mũ vai MDCT Multi detector­row Chụp cắt lớp vi tính đa dãy computed tomography đầu dò DSA Digital subtraction Chụp mạch số hóa xóa nền angiography TRAM Transverse rectus abdominis Vạt ngang cơ thẳng bụng Musculocutaneous flap SIEA Superficial inferior Động mạch thƣợng vị dƣới epigastric artery ICP Intercostal perforator artery nông Nhánh xuyên động mạch liên sƣờn MRI Magnetic resonance imaging Chụp cộng hƣởng từ hạt nhân PGE1 Prostaglandin E1 SBA Số bệnh án WK Wolf­Krause CTA Computed tomography Chụp cắt lớp vi tính mạch máu angiography DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 2. Các thông số chụp cắt lớp vi tính đa đầu dò khảo sát nhánh xuyên của động mạch cùng vai ngực .Khoảng cách từ nguyên ủy của động mạch cổ ngang tới đầu trong xƣơng đòn .Tƣơng quan của nguyên ủy động mạch thƣợng đòn với xƣơng đòn .Khoảng cách từ nguyên ủy động mạch thƣợng đòn tới đầu trong xƣơng đòn .Chiều dài của động mạch thƣợng đòn .Đƣờng kính ngoài của động mạch thƣợng đòn .Chiều dài của động mạch cùng vai ngực .Đƣờng kính ngoài của động mạch cùng vai ngực tại nguyên ủy .Nguyên ủy của nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực .Chiều dài nhánh xuyên của động mạch cùng vai ngực .Đƣờng kính ngoài của nhánh xuyên tại nguyên ủy .Đặc điểm tuổi, giới của đối tƣợng khảo sát .Vị trí xuất phát nhánh xuyên .Khoảng cách từ nguyên ủy nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực đến mỏm cùng vai .Khoảng cách từ nguyên ủy nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực đến xƣơng đòn .Chiều dài nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực .Đƣờng kính nhánh xuyên tại nguyên ủy .Đƣờng kính nhánh xuyên tại vị trí nhánh xuyên qua cân vào da .Hƣớng đi của nhánh xuyên trong da .Tuổi và giới của ngƣời bệnh.

Phân bố bệnh nhân theo tác nhân chính gây bỏng. Lý do vào viện .79 Bảng Tên bảng Trang 3.Ph ân bố vị trí sẹo vùng cằm cổ.Tín h chất sẹo vùng cằm cổ.Đặ c điểm hình thái sẹo vùng cằm cổ.Mà u sắc sẹo vùng cằm cổ.Đặ c điểm cảm giác sẹo vùng cằm cổ.Th ời gian sẹo bắt đầu co kéo gây hạn chế chức năng vùng cằm cổ.Th ời gian từ khi bỏng đến khi phẫu thuật.Ản h hƣởng của sẹo đến các cơ quan lân cận.Cá c phƣơng pháp phẫu thuật đã đƣợc áp dụng trƣớc.Đặ c điểm vô cảm trong phẫu thuật.Về khâu nối mạch máu trong mổ.Số lƣợng nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực. Vị trí nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực so với bờ trên xƣơng đòn .Cá c thông số của nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực.Kí ch thƣớc vạt da cân thƣợng đòn nối mạch vi phẫu tại đầu xa trong nghiên cứu.Gó c xoay của vạt.Th ời gian phẫu thuật.Tìn h trạng vạt sau khi xoay tạo hình tổn thƣơng vùng cằm cổ.Tìn h trạng nơi cho vạt.Th ời gian liền vết mổ.Đá nh giá kết quả gần.Đá nh giá kết quả gần cải thiện góc α trƣớc và sau phẫu thuật.Đá nh giá kết quả xa.Đá nh giá kết quả xa cải thiện góc α trƣớc và sau phẫu thuật.Nh ận định chủ quan của bệnh nhân về mặt chức năng và thẩm mỹ.Li ên quan của di chứng bỏng với công việc trƣớc khi bị bỏng và sau phẫu thuật.96 DANH MỤC HÌNH Hình Tên hình Trang 1.Ph ân loại nhánh xuyên của Hallock.Cá c vùng cấp máu cho da.Cá c nhánh xuyên da của động mạch mũ vai.Thi ết kế vạt vai ngang và vạt cận bả.Cá c nhánh xuyên của động mạch liên sƣờn.Vù ng cấp máu của các nhánh xuyên động mạch gian sƣờn.Vù ng cấp máu của động mạch chẩm.Cá c dụng cụ vật tƣ phục vụ nghiên cứu.Má y CT SCAN AQ640 của hãng Toshiba.Dụ ng cụ máy móc dùng cho phẫu tích nghiên cứu lâm sàng.Đ ƣờng rạch vùng vai và phẫu tích mạch máu thƣợng đòn.K hoảng cánh từ gốc động mạch cùng vai ngực đến đầu trong xƣơng đòn, bên trái.Vạ t da vùng vai đƣợc bóc rời khỏi xác và chụp X quang.Cá c bƣớc tìm nhánh xuyên.Vị trí, kích thƣớc nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực.Cắ t bỏ tổ chức sẹo vùng cổ, giải phóng co kéo các cơ quan.Cá c bƣớc phẫu tích bó mạch thƣợng đòn và bó mạch xuyên:.Kế t quả gần sau phẫu thuật.Kế t quả xa sau phẫu thuật.Ng uyên ủy, đƣờng đi động mạch thƣợng đòn.Đ ƣờng kính nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực.Số lƣợng nhánh xuyên xuất hiện.71 Hình Tên hình Trang 3.Hình ảnh chụp mạnh máu chọn lọc xác định vùng cấp máu của động mạch thƣợng đòn .Hình ảnh chụp mạnh máu chọn lọc xác định vùng cấp máu của nhánh xuyên động mạch cùng vai .Hình ảnh chụp mạnh máu chọn lọc thấy sự nối thông giữa động mạch thƣợng đòn và nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực. Hình ảnh nhánh xuyên từ nhánh cùng vai của động mạch cùng vai ngực.Khoảng cách từ nguyên ủy nhánh xuyên đến mỏm cùng vai .Chiều dài nhánh xuyên động mạch cùng vai ngực .Hình ảnh mạch xuyên chạy trong da về phía mỏm cùng vai .Di chứng sẹo co kéo vùng cằm cổ .Đo khoảng cách từ điểm vào da của nhánh xuyên đến bờ trên xƣờng đòn , mỏm cùng vai và kích thƣớc của nhánh xuyên .Các thì phẫu thuật: 1.

Phẫu tích ĐM thƣợng đòn, 2. bóc tách nhánh xuyên, 3. Xoay vạt che phủ tổn khuyết. ảnh vạt da sống hoàn toàn, vạt mỏng và màu sắc hoà đồng da lành xung quanh .vùng cho vạt đƣợc ghép da xẻ dôi và liền giai đoạn sau mổ sớm .Kết qủa sau phẫu thuật các góc của vạt da vùng cổ .