Luận án tiến sĩ y học nghiên cứu tổn thương thần kinh đoạn cẳng tay ở đối tượng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐỖ LẬP HIẾU NGHIÊN CỨU TỔN THƢƠNG THẦN KINH ĐOẠN CẲNG TAY Ở ĐỐI TƢỢNG GIÁM ĐỊNH THƢƠNG TÍCH LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐỖ LẬP HIẾU NGHIÊN CỨU TỔN THƢƠNG THẦN KINH ĐOẠN CẲNG TAY Ở ĐỐI TƢỢNG GIÁM ĐỊNH THƢƠNG TÍCH Chuyên ngành: Thần kinh Ngành Nội khoa. Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Trọng Hưng 2. Đào Quốc Tuấn HÀ NỘI – 2022 LỜI CẢM ƠN Với sự nỗ lực của bản thân cùng với sự giúp đỡ của nhiều tập thể và cá nhân, tôi đã hoàn thành luận án này.

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến: Đảng ủy, Hội đồng, Ban Giám hiệu Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi được học tập và làm luận án nghiên cứu. TS Lê Quang Cường, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Thần kinh Trường Đại học Y Hà Nội đã chỉ bảo nhiều ý kiến quý báu và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. TS Nguyễn Văn Liệu, Nguyên Phó chủ nhiệm Bộ môn Thần kinh Trường Đại học Y Hà Nội đã động viên và tạo mọi điều kiện cho tôi thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận án. TS Nguyễn Trọng Hưng, Giảng viên Cao cấp, Bộ môn Thần kinh Trường Đại học Y Hà Nội; Giám đốc Trung tâm Đào tạo - Chỉ Đạo Tuyến, Bệnh viện Lão khoa Trung Ương và TS.

Đào Quốc Tuấn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Giám định Pháp y, Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đã tận tình hướng dẫn từng bước một, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cám ơn tới các Thầy, Cô trong Bộ môn Thần kinh - Trường Đại học Y Hà Nội đã không quản ngại dành thời gian quý báu, tận tình giúp tôi chỉnh sửa để hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Tác giả luận án Đỗ Lập Hiếu LỜI CAM ĐOAN Tôi là Đỗ Lập Hiếu, nghiên cứu sinh khóa 35 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Thần kinh, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.

Nguyễn Trọng Hưng và TS. Đào Quốc Tuấn. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Tác giả luận án Đỗ Lập Hiếu MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Những đặc điểm cơ bản của tổn thương thần kinh ngoại vi.

Lược sử nghiên cứu về tổn thương thần kinh ngoại vi. Đặc điểm giải phẫu thần kinh ngoại vi. Cơ chế bệnh sinh. Nguyên nhân tổn thương dây thần kinh.

Phân loại tổn thương dây thần kinh ngoại vi. Lâm sàng tổn thương thần kinh ngoại vi. Điều trị tổn thương thần kinh ngoại vi. Phương pháp điện sinh lý thần kinh ngoại vi trong chẩn đoán tổn thương thần kinh ngoại vi.

Đo dẫn truyền thần kinh các dây thần kinh trụ, giữa, quay. Ghi điện cơ kim. Tình hình nghiên cứu về tổn thương thần kinh đoạn cẳng tay. Các nghiên cứu nước ngoài.

Các nghiên cứu trong nước. 35 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn.

Tiêu chuẩn loại trừ. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.

Cỡ mẫu và chọn mẫu nghiên cứu. Phương tiện nghiên cứu. Liệt kê và định nghĩa các biến số. Phương pháp thu thập số liệu.

Kỹ thuật phân tích số liệu. Đạo đức nghiên cứu. 54 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.

Đặc điểm lâm sàng tổn thương các dây thần kinh đoạn cẳng tay. Biểu hiện lâm sàng. Triệu chứng lâm sàng của tổn thương từng dây thần kinh. Các mức độ tổn thương của các dây thần kinh đoạn cẳng tay.

Vật gây tổn thương các dây thần kinh đoạn cẳng tay. Kết quả điện sinh lý thần kinh ngoại vi trên đối tượng giám định thương tích có tổn thương thần kinh đoạn cẳng tay. Kết quả điện sinh lý thần kinh ngoại vi tại thời điểm khám giám định. Kết quả điện sinh lý thần kinh ngoại vi tại thời điểm sau khám giám định 6 tháng.

Đánh giá mối liên quan giữa một số đặc điểm lâm sàng và chỉ số điện sinh lý thần kinh ngoại vi của đối tượng nghiên cứu. 79 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm lâm sàng, điện sinh lý thần kinh ngoại vi trên nhóm đối tượng giám định thương tích có tổn thương thần kinh đoạn cẳng tay. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm điện sinh lý thần kinh ngoại vi. Mối liên quan giữa một số đặc điểm lâm sàng và chỉ số điện sinh lý thần kinh ngoại vi của đối tượng nghiên cứu. Mối liên quan giữa một số đặc điểm chung và một số đặc điểm dẫn truyền thần kinh, chỉ số điện cơ kim. Mối liên quan giữa một số đặc điểm lâm sàng và một số đặc điểm dẫn truyền thần kinh, chỉ số điện cơ kim.

121 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CMAP Compound muscle action potential Điện thế hoạt động cơ toàn phần CS Cộng sự DML Distal motor latency (Thời gian tiềm vận động ngoại vi) DSL Distal sensory latency (Thời gian tiềm cảm giác ngoại vi) EMG Electromyography (Điện cơ đồ) FIB Fibrillation (Co giật sợi cơ) m/s mét/giây MCV Motor conduction velocity (Tốc độ dẫn truyền vận động) ms Miligiây MUAP Motor unit action potential Điện thế hoạt động của đơn vị vận động n Số lượng NCV Nerve conduction velocity Tốc độ dẫn truyền của dây thần kinh PSW Positive sharp wave (Sóng nhọn dương) QuickDASH Thang điểm đánh giá giảm chức năng cánh tay, vai và bàn tay rút gọn (Quick Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) SCV Sensory conduction velocity (Tốc độ dẫn truyền cảm giác) SD Standard Deviation (Độ lệch chuẩn) SNAP Sensory nerve action potential Điện thế hoạt động thần kinh cảm giác TB Trung Bình WHO Tổ chức y tế thế giới (World Health Organization) DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Phân loại tổn thương dây thần kinh của Sunderland. Các giá trị bình thường của dẫn truyền thần kinh. Định nghĩa, phân loại và giá trị các biến số trong nghiên cứu.

Phân bố giới, tuổi, nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu. Bệnh sử tổn thương thần kinh đoạn cẳng tay của đối tượng nghiên cứu. Vị trí tổn thương dây thần kinh đoạn cẳng tay. Triệu chứng lâm sàng của nạn nhân tổn thương thần kinh trụ.

Triệu chứng lâm sàng của nạn nhân tổn thương thần kinh giữa. Triệu chứng lâm sàng của nạn nhân tổn thương thần kinh quay. Biểu hiện mất chi phối thần kinh cơ ở các dây thần kinh tổn thương. Đánh giá mức độ nặng lâm sàng theo thang điểm Quick DASH.

Phân mức độ tổn thương lâm sàng của đối tượng nghiên cứu. Mức độ tổn thương lâm sàng theo dây thần kinh bị tổn thương đoạn cẳng tay. Mức độ tổn thương lâm sàng theo chi phối thần kinh cơ. Mức độ tổn thương lâm sàng ở các nhóm điều trị.

Mức độ tổn thương giải phẫu dây thần kinh của đối tượng nghiên cứu. Mức độ tổn thương giải phẫu theo từng dây thần kinh. Mức độ tổn thương giải phẫu dây thần kinh theo chi phối thần kinh cơ. Mức độ tổn thương giải phẫu dây thần kinh ở các nhóm điều trị.

Nhóm vật gây theo dây thần kinh tổn thương. Nhóm vật gây theo chi phối thần kinh cơ. Nhóm vật gây ở các phương pháp điều trị. Mức độ tổn thương giải phẫu dây thần kinh theo nhóm vật gây 70 Bảng 3.

Mức độ tổn thương lâm sàng theo nhóm vật gây. Khảo sát dẫn truyền thần kinh bệnh nhân có tổn thương dây thần kinh đoạn cẳng tay tại thời điểm khám giám định. Khảo sát điện cơ kim bệnh nhân có tổn thương dây thần kinh đoạn cẳng tay tại thời điểm khám giám định. Bất thường trên điện cơ kim theo các nhóm điều trị tại thời điểm khám giám định.

Bất thường về tốc độ dẫn truyền và biên độ theo các nhóm điều trị tại thời điểm khám giám định. Khảo sát dẫn truyền thần kinh trên bệnh nhân có tổn thương dây thần kinh đoạn cẳng tay ở thời điểm sau 6 tháng. Tái chi phối thần kinh cơ của dây thần kinh bị tổn thương. Tái chi phối thần kinh cơ theo nhóm tuổi.

Đánh giá tái chi phối thần kinh 6 tháng sau thời điểm giám định. Tái chi phối thần kinh cơ sau 6 tháng ở các nhóm điều trị. Đặc điểm biến đổi các chỉ số dẫn truyền điện sinh lý thần kinh ngoại vi giữa tay tổn thương và tay lành theo các nhóm điều trị tại thời điểm sau 6 tháng. Đặc điểm biến đổi các chỉ số dẫn truyền điện sinh lý thần kinh ngoại vi giữa thời điểm giám định và thời điểm sau giám định 6 tháng theo các nhóm điều trị.

Mối liên quan giữa một số đặc điểm chung với dẫn truyền dây thần kinh trụ. Mối liên quan giữa một số đặc điểm chung với dẫn truyền dây thần kinh giữa. Mối liên quan giữa một số đặc điểm chung với dẫn truyền dây thần kinh quay. Mối liên quan giữa một số đặc điểm chung với chỉ số điện cơ kim.

Mối liên quan giữa mức độ tổn thương giải phẫu thần kinh với một số chỉ số CLS. Mối liên quan giữa mức độ tổn thương giải phẫu thần kinh với một số chỉ số CLS. Đánh giá sự phục hồi tổn thương sau 6 tháng theo mức độ tổn thương giải phẫu dây thần kinh. Mối liên quan giữa mức độ bệnh theo Quick DASH với một số chỉ số CLS.

Mối liên quan giữa mức độ bệnh theo Quick DASH với một số chỉ số CLS. Mối liên quan giữa mức độ bệnh theo Quick DASH với một số chỉ số CLS. Mức độ tổn thương lâm sàng theo chi phối thần kinh cơ tại thời điểm khám giám định .