Luận án tiến sĩ xây dựng mô hình liên kết giữa trường đại học viện nghiên cứu do

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _______________________________ Phạm Hồng Trang XÂY DỰNG MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA TRƢỜNG ĐẠI HỌC - VIỆN NGHIÊN CỨU – DOANH NGHIỆP DƢỚI TIẾP CẬN HỆ THỐNG ĐỔI MỚI Chuyên ngành đào tạo thí điểm LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đào Thanh Trƣờng Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Bằng các phương pháp nghiên cứu cụ thể, trên cơ sở lý thuyết và khảo sát thực tiễn mà bản thân tiến hành thu thập, tôi xin cam đoan tất cả thành quả nghiên cứu trên là trung thực, là sản phẩm đích thực của bản thân tôi. Nếu sai, tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Nhà trường và Pháp luật. Ngƣời cam đoan NCS.

Phạm Hồng Trang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Đề tài được hoàn thành ngoài những nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy, cô giáo trong Khoa Khoa học Quản lý, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội. Trước hết tôi xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến các thầy cô trong Khoa Khoa học Quản lý, Lãnh đạo Khoa Khoa học Quản lý. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến hai thầy giáo hướng dẫn là TS. Nguyễn Văn Học và PGS.

Đào Thanh Trƣờng đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành Luận án Tiến sỹ. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành tới các đồng chí, đồng nghiệp, nhà khoa học trong Viện Chiến lược và Chính sách Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, Trường Đại học Lao động – Xã hội, Trường Đại học Công nghệ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Trường Đại học Y Hà Nội, Viện Máy và Dụng cụ Công nghiệp, Viện Vật lý Kỹ thuật, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, Viện Nghiên cứu và Phát triển cây trồng đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện Luận án. Tuy đã hết sức cố gắng song do kinh nghiệm, kiến thức còn hạn chế nên Luận án Tiến sỹ này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô và các bạn.

Tôi xin chân thành cảm ơn.! Hà Nội, ngày 12 tháng 4 năm 2018 NCS. Phạm Hồng Trang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do nghiên cứu. Ý nghĩa của Luận án.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu.

Phương pháp chứng minh giả thuyết. Kết cấu của Luận án. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Nhóm công trình nghiên cứu về HTĐM và những vấn đề liên quan.

Nhóm công trình nghiên cứu về liên kết và các mô hình liên kết giữa trƣờng đại học với viện nghiên cứu và doanh nghiệp. 20 Tiểu kết chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA TRƢỜNG ĐẠI HỌC – VIỆN NGHIÊN CỨU – DOANH NGHIỆP THEO TIẾP CẬN HỆ THỐNG ĐỔI MỚI. Hệ khái niệm công cụ.

Hệ thống đổi mới, hệ thống đổi mới quốc gia. Chính sách đổi mới. Liên kết, tam giác liên kết. Mô hình, mô hình liên kết.

Tiến trình phát triển của mô hình liên kết và lý thuyết ba vòng xoắn. Tiến trình phát triển của mô hình liên kết. Lý thuyết ba vòng xoắn trong việc xây dựng mô hình liên kết. 51 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tiếp cận HTĐM trong việc xây dựng mô hình liên kết giữa trƣờng đại học – viện nghiên cứu – doanh nghiệp. Bản chất của tiếp cận HTĐM. Tiến hóa của lý thuyết đổi mới. Chức năng của các phân hê ̣ trong HTĐM quố c gia.

61 Tiểu kết chƣơng 2. THỰC TRẠNG MỐI LIÊN KẾT GIỮA TRƢỜNG ĐẠI HỌC – VIỆN NGHIÊN CỨU – DOANH NGHIỆP. Thực trạng hoạt động liên kết của trƣờng đại học. Các nguồn lực phục vụ cho hoạt động liên kết của trường đại học.

Thực trạng liên kết của trường đại học với viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Thực trạng hoạt động liên kết của viện nghiên cứu. Các nguồn lực phục vụ cho hoạt động liên kết của viện nghiên cứu. Thực trạng liên kết của viện nghiên cứu với trường đại học và doanh nghiệp.

Thực trạng hoạt động liên kết của doanh nghiệp. Các nguồn lực phục vụ cho hoạt động liên kết của doanh nghiệp. Thực trạng liên kết của doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu 112 Tiểu kết chƣơng 3. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA TRƢỜNG ĐẠI HỌC – VIỆN NGHIÊN CỨU – DOANH NGHIỆP.

Cơ sở đề xuất mô hình liên kết giữa trƣờng – viện – doanh nghiệp. Những yếu tố thúc đẩy liên kết trường – viện – doanh nghiệp. Nguyên nhân cản trở mối liên kết. Mô hình liên kết mới và các biện pháp đảm bảo nhằm tăng cƣờng sự liên kết giữa trƣờng đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp.

Đề xuất mô hình liên kết mới. Giải pháp chung để vận hành mô hình mới. Giải pháp cụ thể cho các phân hệ của mô hình mới. 141 Tiểu kết chƣơng 4.

149 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KẾT LUẬN. 150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 152 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 157 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CNSH&CNTP Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm ĐHBKHN Đại học Bách khoa Hà Nội ĐHCN Đại học Công nghệ ĐHLĐXH Đại học Lao động – Xã hội ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội HTĐM Hệ thống đổi mới HTĐMQG Hệ thống đổi mới quốc gia HVNNVN Học viện Nông nghiệp Việt Nam IMI Viện Máy và Dụng cụ công nghiệp KH&CN Khoa học và Công nghệ NCPTCT Viện Nghiên cứu và Phát triển Cây trồng R&D Nghiên cứu và triển khai SHTT Sở hữu trí tuệ VLKT Viện Vật lý Kỹ thuật vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Chi cho R&D theo loại hình hoạt động. Tỷ lệ giảng viên nhận định về mức độ hợp tác giữa trường đại học với các đối tác trong nghiên cứu khoa học. Mức độ hợp tác giữa trường đại học với các đối tác trong phát triển công nghệ. Tỷ lệ giảng viên nhận định về mức độ hợp tác giữa trường đại học với các đối tác trong dịch vụ KH&CN và đào tạo.

Xếp hạng những nguồn thông tin trường đại học thường tham khảo cho hoạt động KH&CN. Số nhân lực KH&CN trung bình theo trình độ học vấn của các viện. Thống kê kết quả tham gia đào tạo giai đoạn 2006 – 2012. Tỷ lệ nhà khoa học nhận định về mức độ liên kết của viện nghiên cứu với các đối tác trong nghiên cứu khoa học.

Tỷ lệ nhà khoa học nhận định về mức độ hợp tác của viện nghiên cứu với các đối tác trong phát triển công nghệ. Tỷ lệ nhà khoa học nhận định về mức độ hợp tác của viện nghiên cứu với các đối tác trong dịch vụ KH&CN và đào tạo. Xếp hạng nguồn thông tin viện nghiên cứu thường tham khảo cho hoạt động KH&CN. Nguồn thông tin doanh nghiệp thu nhận cho hoạt động R&D.

Tỷ lệ các sản phẩm, quy trình mới doanh nghiệp đang triển khai. 115 từ những nguồn khác nhau so với tổng sản phẩm của doanh nghiệp. Số lượng giảng viên của trường đại học nhận định về mức độ nhu cầu liên kết của trường với viện và doanh nghiệp .2: Đánh giá về mức độ quan trọng của các lý do trường liên kết. 121 với đối tác khác .3: Đánh giá về mức độ quan trọng của các lý do viện liên kết.

122 với đối tác khác. Cá nhân đánh giá các lý do doanh nghiệp liên kết với các đối tác. 124 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nguyên nhân cản trở hoạt động liên kết của trường đại học với viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Các nguyên nhân cản trở hoạt động liên kết của viện nghiên cứu với trường đại học và doanh nghiệp. Các nội dung KH&CN của trường ĐHBKHN giai đoạn 2013 - 2014. Nguồn nhân lực của các đơn vị do HVNNVN quản lý. Nguồn nhân lực của các đơn vị do các Khoa quản lý.

Kinh phí thực hiện hoạt động KH&CN giai đoạn 2011 – 2015 của ĐHBKHN. 160 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH Biểu đồ 3. Tỷ lệ nhân lực KH&CN theo trình độ của các trường đại học. Quan điểm của nhân lực KH&CN về các mức độ hợp tác trong hoạt động KH&CN giữa ba khu vực trường đại học – viện nghiên cứu – doanh nghiệp 78 Biểu đồ 3.

Tỷ lệ phần trăm nhân sự theo nhiệm vụ trong hoạt động KH&CN của doanh nghiệp nhỏ, vừa và lớn. Tỷ lệ phần trăm nhân sự theo trình độ chuyên môn và chức danh phân theo quy mô doanh nghiệp. Tỷ lệ phần trăm các hình thức tư vấn mà doanh nghiệp sử dụng. Thứ bậc các mối liên kết trong tam giác liên kết.

Tiến trình phát triển của mô hình liên kết. Xác suất bất định của mô hình 2, 3 vòng xoắn. Mô hình hoạt động đổi mới theo tuyến tính. Mô hình HTĐM theo OECD.

Mô hình liên kết đại học – viện nghiên cứu – doanh nghiệp có sự điều tiết của Chính phủ theo tiếp cận HTĐM. 131 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu Mối quan hệ giữa ba khu vực nghiên cứu - đào tạo và sản xuất là đề tài đã được nhiều tác giả bàn luận từ lâu. Sở dĩ như vậy vì mối liên kết giữa ba khu vực này (trong ngôn ngữ nghiên cứu thường gọi là tam giác liên kết) đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia.

Trong tam giác liên kết, các tổ chức KH&CN (trường đại học, viện nghiên cứu) cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và các bí quyết kỹ thuật (know - how) để các doanh nghiệp, tổ chức sản xuất đáp ứng phương tiện và cơ hội cho việc sử dụng các kết quả nghiên cứu, đưa vào sản xuất, ứng dụng để tạo ra sản phẩm xã hội cần với giá cả hợp lý.