Luận án tiến sĩ vai trò của báo chí ngành giao thông vận tải thời kỳ đẩy mạnh cô

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC icHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHOA BAO c h í VŨ H ồ N G NHUNG VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TÁI THỜI KỲ DẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA-HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT Nước (K hảo sá t Tạp c h í H à n g hải Việt Nam, Tạp c h í G iao th ô n g Vận tải và B áo G iao thông Vận tải từ năm 1997 đền năm 2002) C huyên ngành: B áo chí M ã số: 5.30 LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC • • « N guoi hướng dẫn khoa học: T iến sĩ N g u y ễn T uấn P h on g HÀ NỘI, 2004 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Vũ Hồng Nhung LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẨU 2 Chương I Chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về phát 6 triển kinh tê biển, giao thông vận tải đường biển; về vai trò của báo chí trongviệc phục vụ phát triển kinh tê 1 Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát 6 triển kinh tế, kinh tê biển, giao thông đường biển 1.1 Chủ trương của Đảng, Nhà nước trong phát triển kinh tế 6 1.2 Chủ trương của Đảng, Nhà nước trong phát triển kinh tế 8 biển 1.3 Chủ trương của Đảng, Nhà nước trong phát triển giao 9 thông vận tải đường biển 2 Chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về vai trò 11 của báo chí trong việc phục vụ phát triển kinh tê Chương II Hàng hải Việt Nam trong nền kinh tê đất nước thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa Vai trò của báo chí đồi với sự phát triển ngành hàng hải 1 Một sỗ nét khái quát về ngành Hàng hải thê giới và 17 Việt Nam 1.1 Hàng hải thế giới 17 1.2 Hàng hải Việt Nam 20 2 Hàng hải Việt Nam trong sự nghiệp phát triển kinh tê 24 đất nước thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa 3 Vai trò của báo chí đối với sự vận động, phát triển của 26 ngành Hàng hải 3.1 Vai trò của báo chí ngành GTVT: báo GTVT, Tạp chí 26 GTVT (khảo sát từ năm 1997 đến năm 2002) 3.1 Báo Giao thông vận tải 26 3.2 Tạp chí Giao thông vận tải 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Vai trò của Tạp chí Hàng hải Việt Nam (khảo sát từ năm 29 1991 đến 2003) Chương III: tạp chí hàng hải Việt Nam với sự phát triển của ngành 31 Hàng hải 1. Tạp chí Hàng hải Việt Nam 31 1.1 Sự cần thiết của Tạp chí đối với Ngành 31 1.2 Về nhân sự, bộ máy tổ chức, cơ chế vận hành 34 1.3 Về nội dung, hình thức của tạp chí 35 1.4 Về hoạt động quảng cáo, phát hành, tài chính, bạn đọc, 35 hiệu quả.

2 Tạp chí Hàng hải Việt Nam trong hê thống báo chí 36 nganh GTVT 2.1 So sánh với báo chí ngành GTVT 36 2.2 So sánh với một số tạp chí chuyên ngành 37 2.2 Nhược điểm: 38 3 Một số kinh nghiệm 40 Chương IV: Một số Giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng tạp chí 42 Hàng hải Việt Nam 1 Xác định tôn chỉ mục đích, chức năng, nhiệm vụ, mục 42 tiêu 1.1 Xác định chức năng, nhiệm vụ 42 1.2 Xác định mục tiêu 44 2 Xác định đối tượng phục vụ 46 3 Đổi mới công tác nhân sự, tổ chức, cơ chê vận hành, 48 phương thức hoạt động 3.1 Đổi mới về nhân sự, tổ chức 48 3.2 Đổi mới chất lượng nội dung, hình thức 56 3.3 Đổi mới trong lĩnh vực đào tạo, tuyển dụng và phát triển 61 cộng tác viên 3.4 Phát huy hơn nữa vai trò của các văn phòng đại diện Tạp 63 chí LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Đổi mới về hoạt động tài chính 64 3.6 Hoàn thiện công tác phát hành 65 PHẦN KẾT LUẬN 68 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 73 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com M i i ậ t t iM tti t i m e ằ ij - (O à i trá t ủ a hủú e ítí n ụ à tt it /« » « // t h ú i L ỳ itiiij tn a t iii í Ã t i t Ị í U Ị Í i i ẽ p iiíĩếí h iê n đ a i ỉt o á đ à i tm'ti'e PHẦN MỞ ĐẦU Với hơn 3200km bờ biển, có nhiều cửa sông và vũng vịnh, Việt Nam là một quốc gia có nhiều tiềm năng để phát triển ngành kinh tế biển. Trải qua 37 năm xây dựng và trưởng thành (05/5/1965 - 05/5/2002), ngành Hàng hải Việt Nam đã có nhiều đổi thay. Những bước chuyển mình của Ngành đều được phản ánh kịp thời, sinh động qua báo chí và báo chí lại có tác động tích cực đến sự phát triển của Ngành. Báo GTVT, Tạp chí GTVT đã giành một thời lượng không nhỏ để tuyên truyền phản ánh cho ngành hàng hải.

Tuy nhiên do là 2 tờ báo và tạp chí của cả ngành GTVT, có nhiệm vụ tuyên truyền phản ánh về tất cả các lĩnh vực của ngành GTVT như đường sắt, đường bộ, hàng không. cho nên không thể chỉ tập trung cho việc tuyên truyền riêng cho ngành Hàng hải. Sự ra đời, tổn tại của Tạp chí Hàng hải Việt Nam với vai trò là cơ quan ngôn luận ngành Hàng hải Việt Nam đã khẳng định sự cần thiết phải có một tờ tạp chí chuyên ngành để theo sát phản ánh từng bước đi của một ngành kinh tế được coi là mũi nhọn của nền kinh tế nước nhà. Tạp chí Hàng hải Việt Nam, được Bộ Văn hóa - Thông tin - Thể thao - Du lịch cấp giấy phép xuất bản số 1270/BC-GPXB ngày 08/11/1990 (được Bộ Văn hóa Thông tin cấp lại giấy phép số 205/GP-BVHTT ngày 07/5/2001), là cơ quan ngôn luận Ngành Hàng hải Việt Nam, xuất bản 1 tháng/kỳ.

Tạp chí đã xuất bản số đầu tiên vào tháng 1 năm 1991. Tuy nhiên trong thời kỳ đất nước đang thực hiện hiện đại hóa, công nghiệp hóa, từng bước hội nhập kinh tê quốc tế, ngành Hàng hải cũng đang có những bước chuyến mình lớn lao. Để thực sự xứng đáng với tầm vóc của một cơ quan ngôn luận, Tạp chí Hàng hải Việt Nam cũng cần có những thay đổi cho phù hợp. Là người đang trực tiếp tham gia vào hoại động của tờ tạp chí, chúng 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mli ti*t tỉìin tim e J // — rO a i trò c ủ a hán í'/ii' ttế/ìiti/t troniỊ ẾỈềòì Uìj ĩtắiỊ Itiạtiii eồntậ iií/ ỉiiỊ p /tri á ểtiệit íTại h o ít đ ấ t m/óe tôi mong muốn được đóng góp một vài ý kiến để xây dựng tờ tạp chí ngày một vững mạnh hơn.

Tính cấp thiết của để tài: Thực tế cho thấy: Trong sự phát triển của ngành Hàng hải nói riêng và sự phát triển của nền kinh tế nói chung, ta có thể thấy rằng vai trò của báo chí nói chung và báo chí ngành GTVT nói riêng trong việc tuyên truyền phản ánh mọi hoạt động của ngành Hàng hải là hết sức quan trọng cần được quan tâm. Đặc biệt sự tồn tại, phát triển và nâng cao chất lượng hiệu quả của tờ tạp chí Hàng hải Việt Nam - tờ tạp chí chuyên ngành Hàng hải là việc làm cấp thiết. Việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, hoạch định chiến lược phát triển của tạp chí góp phần nâng cao chất lượng và số lượng đề tài tạp chí có hiệu quả thiết thực, cụ thể đối với Ngành là việc làm có ý nghĩa cấp bách, thiết thực hiện nay đối với Tạp chí. Tình hình nghiên cứu đề tài: Đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về việc nâng cao chất lượng hiệu quả của tờ tạp chí Hàng hải Việt Nam.

Việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về tạp chí này theo chúng tôi là việc làm cần thiết có ý nghĩa thiết thực phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, phóng viên trong tạp chí. M ục đích và nhiệm vụ của đề tài: Thông qua việc nghiên cứu, khảo sát tình hình tuyên truyền, phản ánh của Báo GTVT, Tạp chí GTVT, Tạp chí Hàng hải Việt Nam, đặc biệt tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của Tạp chí Hàng hải Việt Nam qua 13 năm đặt trong bối cảnh phát triển của ngành Hàng hải thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, chúng tôi xác định mục đích trọng tâm của luận văn là khẳng định vai trò cần thiết của báo chí đặc biệt là tờ Tạp chí Hang hai Việt Nam đối với ngành Hàng hải. Qua nghiên cứu có 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com »L u ậ n tũ u t t íiạ e J// — ('O a ì i r Ầ cái a h á n ( ' ỉií t iijt t u ft c7 trrttn / i ỉ t à i i ù j ĩt íU Ị tttọ ế tít Of) tị (Ị t t iỊ Ỉ ù ẽ p iit y á í ù ê n đ ạ i ế ỉ t ìá đ ã i t iiíắ ế ' thể đặt ra những vấn đề cần điều chỉnh, bổ sung về tồn chỉ mục đích, nội dung, hình thức và tổ chức hoạt động, đối tượng bạn đọc nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả của tờ Tạp chí Hàng hải Việt Nam trong thời gian tới. Trong quá trình nghiên cứu, khảo sát làm luận văn chúng tôi cố gắng trình bày những ưu, nhược điểm của tờ tạp chí Hàng hải Việt Nam, để từ đó đề xuất được những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả của Tạp chí HHVN.

Nhiệm vụ của đề tài: - Nêu khái quát về ngành Hàng hải trong thời kỳ đẩy mạnh cồng nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. - Phân tích, đánh giá vai trò của báo chí nói chung, báo GTVT, Tạp chí GTVT và Tạp chí Hàng hải Việt Nam nói riêng đối với sự phát triển GỈia ngành Hàng hải - Trên cơ sở các phân tích đánh giá trên, áp dụng những cơ sở lý luận về báo chí để đưa ra những biện pháp, những thay đổi cần thiết để xây dựng tạp chí Hàng hải có nội dung, hình thức đạt chất lượng cao. - Nghiên cứu những cơ sở lý luận về báo chí, tham khảo cơ cấu hoạt động của những tờ tạp chí chuyên ngành khác. Đề tài cố gắng đưa ra một số đề xuất kiến nghị đối với các nhà quản lý trong quá trình điều hành tờ tạp chí.