Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b

Phạm Thanh Tùng

Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis bacon trong tác phẩm

Luận án: Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis bacon trong tác phẩm công cụ mới. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Trường ĐH

Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Chủ nghĩa Duy vật Biện chứng & Chủ nghĩa Duy vật Lịch sử

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

2015

Số trang

167

Thời gian đọc

26 phút

Lượt xem

1

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:: Bối cảnh ra đời tư tưởng khoa học Francis Bacon
Số trang:: 167 trang
Trường:: Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành:: Chủ nghĩa Duy vật Biện chứng & Chủ nghĩa Duy vật Lịch sử
Tác giả:: Phạm Thanh Tùng
Năm:: 2015

Tóm tắt nội dung luận án

I.Bối cảnh ra đời tư tưởng khoa học Francis Bacon

Tư tưởng triết học về khoa học của Francis Bacon không xuất hiện ngẫu nhiên. Nó là sản phẩm của những biến động lớn trong xã hội Tây Âu. Thế kỷ XVI-XVII chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các lực lượng kinh tế mới. Giai cấp tư sản đang dần định hình. Nhu cầu phát triển sản xuất tăng cao. Điều này đòi hỏi những kiến thức thực tiễn, có khả năng ứng dụng. Khoa học không còn là hoạt động thuần túy lý thuyết. Nó trở thành công cụ để kiểm soát tự nhiên, phục vụ đời sống con người. Văn hóa Phục hưng cũng đóng vai trò quan trọng. Nó đánh dấu sự chuyển dịch từ tư duy thần học sang tư duy nhân bản. Con người trở thành trung tâm của sự quan tâm. Khát vọng khám phá thế giới tự nhiên bùng nổ. Những phát minh vĩ đại trong thiên văn học, vật lý học đã phá vỡ thế giới quan cũ. Công trình của Copernicus, Galileo đã đặt nền móng cho cách mạng khoa học. Đây là bối cảnh chín muồi cho một triết gia như Bacon đề xuất một phương pháp khoa học mới. Phương pháp này nhấn mạnh vai trò của khoa học thực nghiệm.

1.1. Điều kiện kinh tế xã hội và văn hóa

Châu Âu trải qua những thay đổi sâu sắc. Cuộc cách mạng công nghiệp sơ khai bắt đầu. Thương mại phát triển mạnh mẽ. Nhu cầu về công nghệ và kiến thức ứng dụng gia tăng. Xã hội cần khoa học để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Khoa học không chỉ để hiểu, mà còn để cải tạo thế giới. Phong trào Phục hưng làm sống lại tinh thần nhân văn. Nó thúc đẩy sự tự do tư tưởng. Giáo hội không còn là trung tâm tuyệt đối của tri thức. Con người bắt đầu tin vào khả năng lý trí của mình. Họ muốn khám phá bí ẩn của tự nhiên. Những cuộc thám hiểm địa lý mở ra những chân trời mới. Các công cụ khoa học đơn giản xuất hiện. Kính thiên văn, kính hiển vi thay đổi cách con người quan sát. Tư tưởng về khoa học của Bacon phản ánh trực tiếp những nhu cầu này. Nó là sự đáp ứng cho một thời đại đang khao khát tri thức mới, có ích cho đời sống.

1.2. Tiền đề lý luận triết học Bacon

Francis Bacon kế thừa và phản biện nhiều dòng triết học trước đó. Logic học của Aristotle là tiền đề quan trọng. Tuy nhiên, Bacon chỉ trích tính chất suy diễn của nó. Ông cho rằng nó không đủ để tạo ra kiến thức mới. Triết học kinh viện hậu kỳ cũng bị Bacon phê phán gay gắt. Nó quá tập trung vào các khái niệm trừu tượng. Nó xa rời thực tiễn. Các cuộc tranh luận chỉ xoay quanh lời nói, không phải sự thật. Triết học Phục hưng với tinh thần chống giáo điều là một nguồn cảm hứng. Nó khuyến khích sự độc lập tư duy. Nhưng Bacon muốn đi xa hơn. Ông muốn xây dựng một hệ thống lý luận nhận thức hoàn chỉnh. Nó phải dựa trên chủ nghĩa kinh nghiệm. Mục tiêu là giải phóng khoa học khỏi những ràng buộc cũ. Bacon muốn thiết lập một con đường mới cho chân lý. Con đường này phải thông qua quy nạp khoa học dựa trên quan sát.

1.3. Thân thế và tác phẩm Novum Organum

Francis Bacon (1561-1626) là một nhà triết học, chính khách người Anh. Ông từng giữ nhiều chức vụ cao trong triều đình. Cuộc đời ông gắn liền với những biến động của nước Anh. Bacon có kiến thức uyên bác. Ông nhận ra những hạn chế của phương pháp khoa học đương thời. Ông tin rằng khoa học cần một sự cải tổ triệt để. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là “Novum Organum” (Công cụ mới). Tác phẩm này được xuất bản năm 1620. Nó là lời kêu gọi cho một cuộc cách mạng khoa học. “Novum Organum” trình bày một phương pháp khoa học mới. Phương pháp này đối lập hoàn toàn với Organon của Aristotle. Bacon đề xuất con đường quy nạp khoa học. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học thực nghiệm. Tác phẩm này là viên gạch đầu tiên cho triết học Bacon. Nó mở ra kỷ nguyên mới cho lý luận nhận thức khoa học.

II.Phê phán của Francis Bacon về nhận thức khoa học

Francis Bacon không chỉ đưa ra một phương pháp khoa học mới. Ông còn kiên quyết phê phán những trở ngại cũ. Những trở ngại này cản trở sự tiến bộ của khoa học. Ông gọi chúng là 'thần tượng'. Các thần tượng này ăn sâu vào tâm trí con người. Chúng bóp méo nhận thức. Bacon tin rằng phải loại bỏ chúng. Chỉ khi đó, trí tuệ mới có thể tiếp cận chân lý. Các thần tượng bao gồm: Thần tượng thị tộc, Thần tượng hang động, Thần tượng quảng trường, và Thần tượng nhà hát. Mỗi loại thần tượng đại diện cho một dạng sai lầm. Chúng xuất phát từ bản chất con người, môi trường cá nhân, ngôn ngữ và các học thuyết truyền thống. Việc nhận diện và vượt qua các thần tượng là bước đầu tiên. Đây là điều kiện tiên quyết cho lý luận nhận thức khoa học đúng đắn. Sự phê phán này là một phần quan trọng của triết học Bacon. Nó đặt nền móng cho chủ nghĩa kinh nghiệm thực sự.

2.1. Chống lại chủ nghĩa chủ quan và giáo điều

Bacon chỉ ra bốn loại 'thần tượng' cản trở nhận thức. 'Thần tượng thị tộc' là những sai lầm chung của loài người. Chúng xuất phát từ sự méo mó của giác quan và lý trí. 'Thần tượng hang động' là những sai lầm cá nhân. Chúng do kinh nghiệm, giáo dục và thói quen mỗi người tạo ra. 'Thần tượng quảng trường' là do ngôn ngữ và giao tiếp. Từ ngữ thường gây hiểu lầm, nhầm lẫn khái niệm. 'Thần tượng nhà hát' là những sai lầm từ các học thuyết triết học và khoa học cũ. Chúng được chấp nhận một cách mù quáng. Bacon tin rằng các thần tượng này làm con người thiên vị. Chúng làm con người chấp nhận những điều chưa được kiểm chứng. Francis Bacon kịch liệt chống lại chủ nghĩa giáo điều. Ông đề cao sự kiểm chứng thực nghiệm. Mục tiêu là loại bỏ mọi yếu tố chủ quan. Điều này đảm bảo tính khách quan của khoa học thực nghiệm.

2.2. Chỉ trích triết học kinh viện truyền thống

Triết học kinh viện là mục tiêu phê phán chính của Bacon. Ông ví các nhà kinh viện như nhện. Chúng dệt nên những mạng lưới tư biện phức tạp. Những mạng lưới này không có liên hệ với thực tế. Phương pháp suy diễn của kinh viện bị Bacon coi là vô dụng. Nó chỉ xoay quanh các tiền đề đã biết. Nó không tạo ra kiến thức mới. Các nhà kinh viện quá chú trọng vào các văn bản cổ. Họ ít quan tâm đến quan sát và thí nghiệm. Điều này khiến lý luận nhận thức của họ trở nên khô khan, vô ích. Bacon muốn thay thế sự suy đoán bằng quan sát cẩn thận. Ông muốn thay thế các cuộc tranh luận về từ ngữ bằng việc nghiên cứu tự nhiên. Tư tưởng về khoa học của Bacon là sự đoạn tuyệt với quá khứ. Nó hướng tới một kỷ nguyên của khoa học thực nghiệm. Đây là động lực cho cách mạng khoa học.

III.Xây dựng phương pháp khoa học mới của Francis Bacon

Sau khi phê phán những hạn chế, Francis Bacon tập trung xây dựng một phương pháp khoa học mới. Ông tin rằng con người có thể chinh phục tự nhiên. Nhưng điều đó đòi hỏi một công cụ tri thức hiệu quả. Công cụ này phải khác biệt hoàn toàn với những gì có từ trước. Phương pháp của Bacon là quy nạp khoa học. Nó không phải là quy nạp giản đơn. Nó là một quá trình phức tạp gồm quan sát, thu thập dữ liệu và phân tích có hệ thống. Mục đích cuối cùng là khám phá quy luật tự nhiên. Francis Bacon khẳng định tầm quan trọng của khoa học thực nghiệm. Kiến thức không thể đến từ suy đoán suông. Nó phải đến từ kinh nghiệm. Đây là cốt lõi của chủ nghĩa kinh nghiệm của ông. Triết học Bacon mở ra một con đường mới cho sự phát triển của tri thức.

3.1. Khẳng định sự cần thiết phương pháp mới

Bacon nhận thấy khoa học đã trì trệ. Nguyên nhân chính là thiếu một phương pháp khoa học đúng đắn. Con người cần một 'Công cụ mới' (Novum Organum) để vượt qua những giới hạn cũ. Ông ví các nhà khoa học trước đây như kiến, chỉ biết thu thập dữ liệu mà không sắp xếp. Hoặc như nhện, chỉ dệt nên những mạng lưới tư biện. Ông kêu gọi trở thành ong. Ong vừa thu thập mật hoa vừa biến đổi nó thành mật. Đây là hình ảnh ẩn dụ cho quy nạp khoa học của Bacon. Kiến thức không phải là sự tích lũy đơn thuần. Nó phải là sự xử lý thông tin thực nghiệm để tạo ra những nguyên lý mới. Mục tiêu là làm khoa học trở nên hữu ích. Nó phải mang lại lợi ích cho con người. Tầm nhìn này định hình lại tư tưởng về khoa học của thời đại.

3.2. Bản chất và con đường nhận thức khoa học

Bản chất của nhận thức khoa học, theo Bacon, là kinh nghiệm. Con người phải trực tiếp quan sát và thí nghiệm. Não bộ không được phép áp đặt ý tưởng lên tự nhiên. Nó phải phục tùng tự nhiên. Francis Bacon đề xuất một con đường nhận thức hai chiều. Đầu tiên là đi từ kinh nghiệm đến tiên đề (axiom). Sau đó, từ tiên đề quay trở lại chỉ đạo các thí nghiệm mới. Đây không phải là một quá trình tuyến tính đơn giản. Nó là một vòng lặp liên tục. Vòng lặp này giữa lý thuyết và thực tiễn. Con đường này nhấn mạnh sự thu thập dữ liệu. Nó bao gồm cả các trường hợp tích cực và tiêu cực. Việc loại trừ các khả năng sai lầm là quan trọng. Đây là tiền đề cho lý luận nhận thức hiện đại. Chủ nghĩa kinh nghiệm của Bacon là nền tảng cho khoa học hiện đại.

3.3. Lý luận về quy nạp khoa học thực nghiệm

Cốt lõi của phương pháp khoa học của Bacon là quy nạp khoa học. Đây không phải là quy nạp thông thường, đếm các trường hợp. Nó là 'quy nạp loại trừ'. Bắt đầu bằng việc lập bảng các trường hợp. Bảng này gồm những trường hợp có mặt thuộc tính, vắng mặt thuộc tính và biến thiên theo mức độ. Sau đó, các thuộc tính không liên quan sẽ bị loại trừ. Quá trình này giúp cô lập 'dạng thức' (form) của hiện tượng. 'Dạng thức' là bản chất hoặc quy luật sâu xa. Ví dụ, trong nghiên cứu về nhiệt, Bacon lập bảng các vật thể nóng và lạnh. Ông loại bỏ những yếu tố không phải là bản chất của nhiệt. Mục tiêu là tìm ra nguyên nhân thực sự. Khoa học thực nghiệm được xây dựng trên cơ sở này. Nó đòi hỏi sự tỉ mỉ, khách quan và có hệ thống. Đây là đóng góp lớn của triết học Bacon.

IV.Giá trị hạn chế tư tưởng triết học khoa học Francis Bacon

Tư tưởng triết học của Francis Bacon đã tạo ra một bước ngoặt lịch sử. Nó định hình lại tư tưởng về khoa học. Bacon là người tiên phong kêu gọi một cách mạng khoa học dựa trên kinh nghiệm. Những đóng góp của ông có giá trị to lớn. Tuy nhiên, triết học Bacon cũng có những hạn chế nhất định. Việc quá nhấn mạnh vào quy nạp khoa học đã bỏ qua vai trò của suy diễn và toán học. Việc này dẫn đến một cái nhìn chưa toàn diện về phương pháp khoa học. Mặc dù vậy, ảnh hưởng của ông vẫn rất sâu rộng. Ông đặt nền móng cho chủ nghĩa kinh nghiệm và khoa học thực nghiệm. Các thế hệ nhà khoa học sau này đã phát triển và hoàn thiện những ý tưởng của ông. Francis Bacon xứng đáng là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại của khoa học.

4.1. Đóng góp quan trọng vào cách mạng khoa học

Tư tưởng của Bacon có vai trò then chốt trong cách mạng khoa học. Ông đã chuyển hướng trọng tâm từ suy đoán siêu hình sang quan sát thực nghiệm. Điều này thúc đẩy sự phát triển của khoa học thực nghiệm. Francis Bacon là nguồn cảm hứng cho nhiều tổ chức khoa học. Ví dụ, Hội Hoàng gia Luân Đôn được thành lập dựa trên tinh thần triết học Bacon. Mục tiêu là thúc đẩy nghiên cứu thực nghiệm. Ông nhấn mạnh mục đích thực tiễn của khoa học. Khoa học phải phục vụ con người, mang lại sự tiến bộ. Khẩu hiệu 'Tri thức là sức mạnh' của ông đã trở thành kim chỉ nam. Nó định hướng sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật. Ông làm thay đổi lý luận nhận thức. Ông giúp nó trở nên khách quan và có hệ thống hơn. Đây là nền tảng vững chắc cho khoa học hiện đại.

4.2. Những điểm hạn chế trong triết học Bacon

Mặc dù có nhiều đóng góp, triết học Bacon không hoàn hảo. Một hạn chế lớn là sự xem nhẹ toán học. Toán học đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các lý thuyết khoa học. Bacon cũng không đánh giá cao vai trò của giả thuyết. Ông tin rằng sự thật sẽ tự lộ ra qua quy nạp khoa học cẩn thận. Ông bỏ qua bước đặt giả thuyết và kiểm chứng suy diễn. Phương pháp khoa học của ông đôi khi quá cứng nhắc. Nó ít chú ý đến những bước nhảy vọt của tư duy sáng tạo. Chủ nghĩa kinh nghiệm của Bacon chưa hoàn toàn loại bỏ yếu tố cảm tính. Nó vẫn có thể rơi vào sai lầm nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ của lý trí và logic. Những hạn chế này là điều các nhà triết học khoa học sau này tiếp tục thảo luận.

4.3. Tác động đến triết học và lịch sử khoa học

Tư tưởng của Francis Bacon đã có tác động sâu rộng. Ông là cha đẻ của chủ nghĩa kinh nghiệm hiện đại. John Locke, David Hume và nhiều nhà triết học khác đã phát triển ý tưởng của ông. Phương pháp khoa học của ông trở thành mô hình. Nó định hình cách thức các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu. Ông giúp thay đổi quan điểm về mục đích của khoa học. Từ tìm kiếm chân lý trừu tượng sang việc cải thiện đời sống. Novum Organum không chỉ là một cuốn sách. Nó là một bản tuyên ngôn cho một kỷ nguyên mới. Một kỷ nguyên mà khoa học thực nghiệm thống trị. Ảnh hưởng của ông lan rộng khắp châu Âu. Ông góp phần vào sự hình thành của triết học khai sáng. Tư tưởng về khoa học của Bacon vẫn là chủ đề nghiên cứu quan trọng. Nó giúp hiểu rõ hơn về nguồn gốc của khoa học hiện đại.

07/07/2026

Mục lục chi tiết luận án

LỜI CAM ĐOAN

MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI

1.1. Tài liệu nghiên cứu về các điều kiện và tiền đề cho sự ra đời tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”

1.1.1. Tài liệu về các điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa

1.1.2. Tài liệu về những tiền đề lý luận

1.1.3. Tài liệu về thân thế của F. Bacon và khái lược về tác phẩm “Công cụ mới”

1.2. Tài liệu nghiên cứu về tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới”

1.2.1. Quan niệm của F.Bacon về mục đích cơ bản của khoa học

1.2.2. Quan niệm của F.Bacon về bản chất của nhận thức khoa học

1.2.3. Quan niệm của F.Bacon về triết học kinh viện

1.2.4. Quan niệm của F.Bacon về con đường nhận thức khoa học

1.3. Tài liệu về những giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F. Bacon

1.4. Kết luận chương 1

2. CHƯƠNG 2: NHỮNG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI, VĂN HÓA VÀ CÁC TIỀN ĐỀ CHO SỰ RA ĐỜI TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”

2.1. Những điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa

2.1.1. Logic học Aristotle

2.1.2. Triết học kinh viện hậu kỳ

2.1.3. Triết học phục hưng

2.2. Thân thế, sự nghiệp của F. Bacon và tác phẩm công cụ mới

2.2.1. Thân thế và sự nghiệp của F. Bacon

2.2.2. Khái lược về tác phẩm công cụ mới của F. Bacon

2.3. Khái niệm “triết học về khoa học”

2.4. Kết luận chương 2

3. CHƯƠNG 3: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”

3.1. Bộ phận phê phán

3.1.1. F. Bacon chống lại chủ nghĩa chủ quan trong nhận thức

3.1.2. F. Bacon phê phán tính chất tư biện của triết học kinh viện

3.1.3. F. Bacon phê phán chủ nghĩa giáo điều

3.2. Bộ phận xây dựng

3.2.1. F. Bacon khẳng định sự cần thiết phải có một phương pháp nhận thức mới

3.2.2. Cơ sở bản thể của nhận thức khoa học

3.2.3. Bản chất của nhận thức khoa học

3.2.4. Con đường nhận thức khoa học

3.3. Kết luận chương 3

4. CHƯƠNG 4: GIÁ TRỊ, HẠN CHẾ VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”

4.1. Giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”

4.1.1. Giá trị tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”

4.1.2. Hạn chế tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”

4.2. Tác động của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới” đến lịch sử khoa học và triết học phương Tây sau ông

4.3. Kết luận chương 4

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Xem trước tài liệu

Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis bacon trong tác phẩm công cụ mới

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (167 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN PHẠM THANH TÙNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA FRANCIS BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI” LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI – 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN PHẠM THANH TÙNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA FRANCIS BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI” Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng & Chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ MINH HỢP HÀ NỘI – 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ Triết học “Tư tưởng triết học về khoa học của Francis Bacon trong tác phẩm Công Cụ Mới” là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đỗ Minh Hợp, không có sự sao chép từ các công trình khoa học khác. Các tài liệu, số liệu sử dụng trong luận án là chính xác, khách quan; những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2015 Tác giả luận án Phạm Thanh Tùng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI.

Tài liệu nghiên cứu về các điều kiện và tiền đề cho sự ra đời tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”. Tài liệu về các điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa. Tài liệu về những tiền đề lý luận. Tài liệu về thân thế của F.

Bacon và khái lược về tác phẩm “Công cụ mới”. Tài liệu nghiên cứu về tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới”. Quan niệm của F.Bacon về mục đích cơ bản của khoa học. Quan niệm của F.Bacon về bản chất của nhận thức khoa học.

Quan niệm của F.Bacon về triết học kinh viện. Quan niệm của F.Bacon về con đường nhận thức khoa học. Tài liệu về những giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F. 26 Kết luận chƣơng 1.

NHỮNG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI, VĂN HÓA VÀ CÁC TIỀN ĐỀ CHO SỰ RA ĐỜI TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẦM “CÔNG CỤ MỚI”. Những điều kiện kiện kinh tế - xã hội, văn hóa. Logic học Aristotle. Triết học kinh viện hậu kỳ.

Triết học phục hưng. 54 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thân thế, sự nghiệp của F. Bacon và tác phẩm công cụ mới.

Thân thế và sự nghiệp của F. Khái lược về tác phẩm công cụ mới của F. Khái niệm “triết học về khoa học”. 67 Kết luận chƣơng 2.

NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”. Bộ phận phê phán .Bacon chống lại chủ nghĩa chủ quan trong nhận thức .Bacon phê phán tính chất tư biện của triết học kinh viện.Bacon phê phán chủ nghĩa giáo điều. Bộ phận xây dựng .Bacon khẳng định sự cần thiết phải có một phương pháp nhận thức mới. Cơ sở bản thể của nhận thức khoa học.

Bản chất của nhận thức khoa học. Con đường nhận thức khoa học. 112 Kết luận chƣơng 3. GIÁ TRỊ, HẠN CHẾ VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”.

Giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm” Công cụ mới”. Giá trị tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới". Hạn chế tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới". 130 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tác động của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới” đến lịch sử khoa học và triết học phương Tây sau ông. 135 Kết luận chƣơng 4. 150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 153 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

154 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khoa học là một hiện tượng lịch sử văn hóa. Mặc dù những mầm mống của khoa học xuất hiện từ thời cổ đại ở Trung Quốc cổ đại, ở Ai Cập cổ đại, ở Hy Lạp cổ đại, song khoa học theo nghĩa hiện đại của từ này chỉ ra đời ở thời cận hiện đại ở Tây Âu. Sự ra đời của khoa học cùng với ảnh hưởng ngày một tăng lên của nó đến tất cả các mặt sinh hoạt của con người và xã hội đã đánh dấu một thời đại mới trong tiến trình phát triển lịch sử của nhân loại – sự ra đời của xã hội công nghiệp.

Khoa học dần dần đã làm thay đổi triệt để lẽ sống và nếp sống của con người. Khoa học đã cho phép sản xuất ra một số lượng của cải khổng lồ thỏa mãn phần lớn nhu cầu sinh hoạt vật chất của con người, làm thay đổi tư duy, ý thức định hướng giá trị của con người, tạo ra những tiền đề cần thiết cho sự phát triển cả về thể xác, cả về tinh thần của con người. Có thể nói, khoa học trở thành giá trị quan trọng nhất trên thang bậc giá trị xã hội trong xã hội công nghiệp. Triết học, với tính cách là một lĩnh vực tri thức nhân văn, có nhiệm vụ suy ngẫm, phản tư về các cơ sở bản thể, các nền tảng thế giới quan, nhân sinh quan của đời sống xã hội và đời sống cá nhân.

Đối mặt với khoa học như một hiện tượng lịch sử văn hóa làm thay đổi triệt để các cơ sở bản thể của đời sống xã hội và đời sống cá nhân, triết học tất nhiên cần phải phản tư về hiện tượng này, qua đó triết học hoàn thành chức năng thế giới quan, nhân sinh quan của mình. Nói cách khác, phản tư, suy ngẫm về khoa học, về bản chất, mục đích và con đường lịch sử của nó chính từ góc độ đặc thù của mình, triết học góp phần thúc đẩy (hay cản trở) sự phát triển của khoa học như một bộ phận cấu thành của tồn tại người, xác lập thái độ của con người đối với hiện tượng "khoa học" và những hiện tượng có can hệ với khoa học. Francis Bacon là nhà triết học sáng tạo chính ở thời điểm lịch sử khoa học xuất hiện và bắt 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đầu trở thành nhân tố đóng vai trò quyết định sự ra đời và phát triển của một loại hình xã hội và con người mới – xã hội công nghiệp và con người công nghiệp. Chính vì vậy ông đã đưa ra một quan điểm triết học độc đáo của mình về khoa học.

Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh tri thức. Khoa học đã trở thành nhân tố mang tính quyết định đối với sự phát triển của xã hội hiện đại. Có thể nhận thấy, một trong các tiền đề quan trọng nhất là sự hợp lý hóa quá trình sản xuất công nghiệp dựa trên sự vận dụng và kế thừa khoa học để thúc đẩy sản xuất. Do vậy, để tiến hành thành công sự nghiệp lịch sử này, chúng ta cần phải nỗ lực phát triển khoa học và áp dụng công nghệ căn cứ trên khoa học ấy như nhân tố quan trọng hàng đầu đưa đất nước ta tiến lên ngang hàng với các quốc gia phát triển khác trong khu vực và trên thế giới.

Đảng CSVN đã khẳng định sự cần thiết phải phát triển khoa học và công nghệ như chiến lược quan trọng trong phát triển đất nước: “Cùng với giáo dục, đào tạo, khoa học và kỹ thuật là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế - xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội” [13, tr. Ngày nay, khi khoa học và công nghệ đã trở thành một trong những yếu tố quyết định của sự phát triển xã hội, là lực lượng sản xuất trực tiếp của nền kinh tế toàn cầu, khoa học càng trở thành đối tượng quan trọng trong nghiên cứu của nhiều ngành khoa học (xã hội học tri thức, kinh tế học tri thức, tâm lý học tri thức, v.), trong đó triết học có vị trí đặc biệt, gắn liền với bộ môn “triết học về khoa học”. Quan điểm triết học về khoa học được thể hiện rõ qua việc hoạch định chính sách và chiến lược phát triển khoa học, kỹ thuật và kinh tế của nhiều nước trên thế giới. Thực tiễn lịch sử khẳng định rằng, phát triển khoa học và công nghệ có tính quyết định trong phát triển kinh tế quốc gia.

Do vậy, việc nghiên cứu triết học về khoa học trong xã hội hiện đại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nước đang thực hiện công 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong bối cảnh lịch sử đó, triết học cần phải có tiếng nói đóng góp riêng của mình cho sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Nói cụ thể, triết học cần phải đưa ra quan điểm đặc thù riêng của mình về khoa học nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển của nó như nhân tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa xã hội. Để thực hiện mục đích quan trọng này của mình, triết học không thể không quay lại với lịch sử tư tưởng triết học về khoa học, với tính cách một bộ môn triết học phản tư về khoa học như một hiện tượng lịch sử văn hóa tham dự vào quá trình hình thành các bản thể của tồn tại xã hội và tồn tại người.

Triết học về khoa học ra đời và phát triển cùng với tiến trình lịch sử của đối tượng của nó là khoa học. Xét từ góc độ này, tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử ra đời và phát triển của triết học về khoa học. Do vậy, thiết nghĩ, việc quay lại với di sản lý luận triết học của F.Bacon nói chung hay tư tưởng triết học về khoa học của F.bacon trong tác phẩm "Công cụ mới" có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng, cấp bách. Tác phẩm “Công cụ mới” của F.Bacon được đánh dấu như một cột mốc quan trọng trên con đường hình thành và phát triển của triết học về khoa học.

Vì vậy mà ông đã được C.Mác coi là ông tổ của chủ nghĩa duy vật Anh và khoa học thực nghiệm hiện đại.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Phạm Thanh Tùng (2015). Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/tai-lieu-khac/luan-an-tien-si-tu-tuong-triet-hoc-ve-khoa-hoc-cua-francis-bacon-trong-tac-pham-cong-cu-moi

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án: Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis bacon trong tác phẩm công cụ mới. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2015.

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng & Chủ nghĩa duy vật lịch sử. Danh mục: Tài liệu khác.

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" có 167 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ tư tưởng triết học về khoa học của francis b" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter