Luận án tiến sĩ trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con ng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN HUY TÀI TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHOẺ CỦA CON NGƢỜI TỪ THỰC TIỄN CỦA TỈNH HẢI DƢƠNG Ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 9.04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Tất Viễn HÀ NỘI - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các tài liệu, số liệu tham khảo, trích dẫn trình bày trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƢỜI CAM ĐOAN Nguyễn Huy Tài LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu nước ngoài.

Nhận xét, đánh giá các công trình khoa học và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. 16 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHOẺ CỦA CON NGƢỜI. Khái niệm và đặc điểm của trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con người. Cơ sở của trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con người.

Các hình thức trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm xâm phạm sức khoẻ của con người. 59 Chƣơng 3: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHỎE CỦA CON NGƢỜI. Pháp luật hình sự Việt Nam thời kỳ trước năm 1945 về TNHS đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con người. Pháp luật hình sự Viện Nam thời kỳ từ năm 1945 đến nay về TNHS đối với các tội XPSK của con người.

Các quy định của pháp luật về TNHS đối với các tội xâm phạm sức khỏe của một số nước trên thế giới và những vấn đề đặt ra đối với pháp luật hình sự Việt Nam. 101 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 4: ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHOẺ TỪ THỰC TIỄN CỦA TỈNH HẢI DƢƠNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ. Tình hình kinh tế xã hội, trật tự an toàn xã hội tỉnh Hải Dương. Thực tiễn áp dụng các quy định về trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con người trên địa bàn tỉnh Hải Dương.

Những vướng mắc đã được khắc phục trong Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Một số kiến nghị. 147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

150 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN BLHS : Bộ luật hình sự CSHS : Chính sách hình sự CTTP : Cấu thành tội phạm GS : Giáo sư GS.TSKH : Giáo sư, tiến sĩ khoa học LHS : Luật hình sự PGS.TS : Phó giáo sư, tiến sĩ PLHS : Pháp luật hình sự TAND : Tòa án nhân dân TANDTC : Tòa án nhân dân tối cao TNHS : Trách nhiệm hình sự VKSND : Viện kiểm sát nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa XPSK : Xâm phạm sức khỏe LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Các vụ án về tội XPSK của con người đã khởi tố điều tra, xét xử so với tổng số án hình sự của tỉnh Hải Dương, giai đoạn (2006 - 2018). Các tội xâm phạm sức khỏe con người đã xét xử sơ thẩm từ thực tiễn tỉnh Hải Dương và cả nước giai đoạn (2006- 2018). Cơ cấu các tội phạm cụ thể trong tổng số án các tội xâm phạm sức khỏe con người trên địa bàn cả nước và tỉnh Hải Dương, giai đoạn (2006- 2018).

Phân tích các hình thức phạt được áp dụng đối với các tội XPSK của con người trên địa bàn cả nước (2006- 2018). Phân tích các hình thức phạt được áp dụng đối với các tội XPSK của con người từ thực tiễn tỉnh Hải Dương (2006- 2018). Phân tích cơ cấu hình phạt tù có thời hạn đối với các tội xâm phạm sức khỏe của con người từ thực tiễn tỉnh Hải Dương (2006- 2018 ). 120 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Con người là vốn quý, là giá trị cao nhất của xã hội, quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội. Con người có các quyền và tự do nhất định. Các quyền và tự do đó được Nhà nước bảo hộ và bảo vệ. Điều 3 Tuyên ngôn nhân quyền thế giới ngày 10/12/1948 đã quy định: "Mọi người đều có quyền sống, được tự do và bảo đảm an ninh".

Quyền được bảo hộ về sức khỏe là một trong những quyền cơ bản của con người, của công dân. Điều 20 Hiến pháp 2013 Việt Nam quy định: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ,không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe. Nhà nước ta sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để bảo vệ sức khỏe của con người, trong đó có các biện pháp pháp lý hình sự. Pháp luật hình sự là một công cụ sắc bén, hữu hiệu để phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm nói chung, các tội phạm XPSK của con người nói riêng, góp phần duy trì trật tự an toàn xã hội, bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo cho mọi người sống trong một môi trường xã hội an toàn, lành mạnh, mang tính nhân văn cao.

BLHS đã quy định về TNHS đối với các tội XPSK của con người tạo cơ sở pháp lý cho việc phát hiện, điều tra, xử lý nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả đối với nhóm tội phạm này trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống loại tội phạm này và phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Tuy nhiên, những bất cập trong lý luận và thực tiễn vẫn còn đặt ra để nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về TNHS đối với các tội XPSK của con người và qua thực tiễn tỉnh Hải Dương nói riêng. Xét về thực tiễn, trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế của đất nước, tình hình kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương có nhiều thay đổi và chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, tình hình tội phạm diễn biến ngày càng phức tạp, có chiều hướng gia tăng, trong đó các tội XPSK của con người.

Theo số liệu thống kê, từ năm 2006 đến 2018, trên địa bàn tỉnh Hải Dương xảy ra882 vụ/ 1.186 phạm tội XPSK của con người, trong đó những năm gần đây tăng và diễn biến phức tạp hơn, gây hậu quả nghiêm trọng. Tội phạm diễn ra ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh với cơ cấu 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tội phạm, tính chất tội phạm, hình thức tội phạm, quy mô tội phạm khác nhau. Nổi lên là tội phạm cố ý gây thương tích, có tính chất côn đồ, có sử dụng hung khí nguy hiểm để gây thương tích cho người khác, chiếm hơn 90% tổng số các các tội XPSK của con người. Tuy nhiên việc phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử loại tội phạm này còn chậm, nhiều trường hợp xử lý còn thiếu chính xác, đặc biệt tình hình tội phạm ẩn (tội phạm xảy ra nhưng chưa được phát hiện và xử lý) còn nhiều; trong các tội XPSK của con người chủ yếu phát hiện, xử lý hình sự về tội cố ý gây thương tích cho sức khỏe của người khác, còn các tội phạm khác thì chưa được phát hiện, xử lý kịp thời; vấn đề áp dụng pháp luật, nhận thức của các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh Hải Dương còn chưa thống nhất, dẫn đến việc giải quyết án kéo dài gây dư luận không tốt cho xã hội, làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân đối với sự công minh của pháp luật, cũng như tâm lý bất an trong nhân dân.

TNHS đối với các tội XPSK của con ngườivẫn là thực trạng nóng bỏng trong phạm vi cả nước nói chung, ở tỉnh Hải Dương nói riêng. Xét về mặt lý luận, mặc dù có một số công trình khoa học luật hình sự đề cập đến các tội XPSK của con người dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau nhưng không nhiều; mới chỉ đề cập đến các tội phạm này qua việc phân tích dấu hiệu pháp lý, định tội danh, quyết định hình phạt hay phòng ngừa tội phạm. Pháp luật hình sự của nước ta quy định về các tội XPSK của con người còn những bất cập. BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) được sửa đổi bổ sung nhiều chế định để phù hợp với công tác phòng chống tội phạm trong tình hình mới.

Tuy nhiên nhiều quy định mới của BLHS vẫn chưa được giải thích, hướng dẫn áp dụng thống nhất, hiệu quả chưa cao. Một số loại tội phạm mới phát sinh vì chưa được dự liệu nên không thể xử lý nghiêm khắc bằng các chế tài hình sự. Đến nay nhiều quy định về TNHS đối với các tội XPSK của con người trong BLHS chưa mang tính toàn diện, nhiều vấn đề nảy sinh trong điều kiện tình hình mới đã gây khó khăn cho các cơ quan thực thi pháp luật. Trong các tội XPSK của con người thì có 05 tội chỉ xử lý TNHS (khởi tố điều tra) khi có yêu cầu khởi tố của người bị hại là khoản 1 các điều 134, 135, 136, 137, 138 và 139 BLHS 2015 có lúc cũng ảnh hưởng đến hoạt động điều tra, truy tố, xét 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Các tình tiết "người già yếu ", “phạm tội…trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác”, “trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng”, “phòng vệ chính đáng”,. vẫn chưa được hướng dẫn, giải thích của cơ quan có thẩm quyền dẫn đến có nhiều cách hiểu, đánh giá, áp dụng khác nhau giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vấn đề giám định thương tích sức khoẻ để làm căn cứ xem xét TNHS đối với người phạm tội còn nhiều bất cập cũng ảnh hưởng lớn đến việc giải quyết vụ án kéo dài, không đúng quy định của pháp luật.