Luận án tiến sĩ tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các do

i LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Các số liệu liên quan nêu trong luận án này trung thực và chưa từng ñược công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả Hồ Mỹ Hạnh ii LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh ñạo và các Thầy Cô giáo trường ðại học Kinh tế quốc dân Hà nội, Viện Kế toán - Kiểm toán, và tập thể cán bộ Viện ñào tạo Sau ñại học của trường. Tác giả ñặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới tập thể cán bộ hướng dẫn khoa học PGS.TS Nguyễn Minh Phương và TS Lưu ðức Tuyên ñã nhiệt tình hướng dẫn và ñộng viên tác giả hoàn thành luận án.

Tác giả xin trân trọng cảm ơn lãnh ñạo các doanh nghiệp may ñã nhiệt tình trả lời phỏng vấn cũng như trả lời các phiếu ñiều tra và cung cấp các thông tin bổ ích giúp tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin cảm ơn bạn bè, ñồng nghiệp, những người thân trong gia ñình ñã tạo mọi ñiều kiện, chia sẻ khó khăn và luôn ñộng viên tác giả trong quá trình học tập và thực hiện luận án này. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả Hồ Mỹ Hạnh iii MỤC LỤC LỜI MỞ ðẦU .1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN. Tổng quan các công trình nghiên cứu ở nước ngoài.

Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước. Phương pháp nghiên cứu của Luận án. Phương pháp thu thập thông tin. Hệ thống dữ liệu thu thập.

Phương pháp tổng hợp, phân tích dữ liệu .20 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .22 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Khái quát về tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất. Khái niệm về chi phí, quản trị chi phí và tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất. Vai trò và các nhân tố ảnh hưởng ñến tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp.

Nội dung của tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí. Tổ chức HTTT dự toán chi phí. Tổ chức HTTT chi phí thực hiện. Tổ chức HTTT kiểm soát chi phí và phân tích chi phí ñể ra quyết ñịnh.

Tổ chức bộ máy kế toán quản trị chi phí. ðặc ñiểm tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may. Kinh nghiệm tổ chức HTTT kế toán quản trị chi phí tại một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp Việt Nam .72 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .79 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP MAY VIỆT NAM. Những ñặc trưng cơ bản của ngành may Việt Nam.

Lịch sử hình thành và xu thế phát triển của ngành may Việt Nam. ðặc ñiểm tổ chức sản xuất và tổ chức quản lý trong các doanh nghiệp may. ðặc ñiểm tổ chức bộ máy kế toán. Thực trạng tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các iv doanh nghiệp may Việt Nam.

Khái quát nhu cầu thông tin kế toán quản trị chi phí của các nhà quản trị trong các doanh nghiệp may qua các thời kỳ. ðặc ñiểm tổ chức hạch toán chi phí sản xuất. Phân loại chi phí trong các doanh nghiệp may. Tổ chức hệ thống thông tin dự toán chi phí.

Tổ chức hệ thống thông tin chi phí thực hiện. Tổ chức hệ thống thông tin kiểm soát chi phí và ra quyết ñịnh. ðánh giá công tác tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may hiện nay. Những mặt ñạt ñược.

Những mặt tồn tại và nguyên nhân .108 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .115 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP MAY VIỆT NAM. Sự cần thiết phải tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may Việt Nam. Yêu cầu của việc tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may. Kiến nghị các giải pháp Tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp may.

Nhận diện chi phí phục vụ yêu cầu quản trị doanh nghiệp. Các giải pháp về tổ chức hệ thống thông tin dự toán chi phí. Các giải pháp về Tổ chức hệ thống thông tin chi phí thực hiện. Các giải pháp về Tổ chức hệ thống thông tin kiểm soát chi phí và ra quyết ñịnh.

Hoàn thiện Bộ máy kế toán quản trị chi phí. ðiều kiện thực hiện giải pháp. Về phía Nhà nước. Về phía các doanh nghiệp may .146 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 .149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ .151 TÀI LIỆU THAM KHẢO .156 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT SXKD Sản xuất kinh doanh CðKT Cân ñối kế toán KQKD Kết quả kinh doanh KTQT Kế toán quản trị QTDN Quản trị doanh nghiệp HTTT Hệ thống thông tin NVLTT Nguyên vật liệu trực tiếp NCTT Nhân công trực tiếp SXC Sản xuất chung QLDN Quản lý doanh nghiệp CP Chi phí TSCð Tài sản cố ñịnh SPDD Sản phẩm dở dang LN Lợi nhuận CMT Cắt, may và làm sạch OEM Sản xuất bằng thiết bị của mình ODM Sản xuất theo thiết kế nguyên bản vi DANH MỤC SƠ ðỒ, HÌNH, BẢNG BIỂU SƠ ðỒ Sơ ñồ 2.1 Vai trò liên kết của HTTT kế toán trong tổ chức doanh nghiệp.2 Hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí .3 Tổ chức Hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí .4 Trình tự lập dự toán chi phí từ cơ sở.5 Dự toán chi phí trong tổng thể hệ thống dự toán SXKD .6 Trình tự thực hiện quá trình hạch toán chi phí theo ñơn hàng.7 Trình tự thực hiện quá trình hạch toán chi phí theo quá trình sản xuất .8 Chi phí mục tiêu và chu kỳ sống của sản phẩm.9 Phân tích biến ñộng chi phí.1 Quy trình công nghệ sản xuất may .2 Tổ chức sản xuất lắp ráp/ gia công .3 Tổ chức sản xuất theo ñơn ñặt hàng .4 Tổ chức sản xuất theo thiết kế .5 Tổ chức Bộ máy quản lý trong các doanh nghiệp may .6 Tổ chức Bộ máy kế toán trong các doanh nghiệp may.7 Quy trình hạch toán chi phí theo ñơn hàng.8 Quy trình hạch toán chi phí theo quá trình .9 Quy trình tổ chức thu nhận thông tin ban ñầu tại các DN may .1 Mô hình lập dự toán từ dưới lên .2 Mối quan hệ thông tin giữa các bộ phận trong HTTT dự toán .3 Quy trình sản xuất sản phẩm may mặc .4 Các trung tâm chi phí thuộc khối sản xuất.5 Kết hợp công việc của KTTC và KTTQ.6 Sắp xếp các bộ phận KTQT theo chức năng.145 vii HÌNH Hình 3.1 ðánh giá những mức ñộ khó khăn của DN quy mô lớn khi phân loại chi phí.2 ðánh giá những mức ñộ khó khăn của DN quy mô VVN khi phân loại chi phí.1 Kim ngạch Xuất khẩu của Dệt và may Việt Nam từ 2005-2012.2 Kim ngạch Nhập khẩu NPL so với kim ngạch Xuất khẩu của Dệt và may Việt Nam từ 2005-2012.3 ðịnh mức chi phí nguyên phụ liệu.4 Bảng giá thành ñịnh mức .5 Bảng tổng hợp dự toán chi phí sản xuất.6 Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung .7 Báo cáo chênh lệch chi phí sản xuất .1 Phân loại chi phí theo mức ñộ hoạt ñộng.2 Bảng tổng hợp ñịnh mức chi phí.3 Dự toán linh hoạt.4 Phân tích chi phí thực tế.5 Hệ thống ñịnh mức chi phí.6 Báo cáo kết quả kinh doanh theo bộ phận .7 Báo cáo chi phí sản xuất .142 1 LỜI MỞ ðẦU 1.

Sự cần thiết của nghiên cứu Trong nền kinh tế thị trường, ñể quản lý có hiệu quả hoạt ñộng sản xuất kinh doanh, thông tin quan trọng nhà quản trị cần có là thông tin về chi phí. Sản xuất và kinh doanh trong cơ chế thị trường doanh nghiệp không thể không xác ñịnh chính xác và làm chủ chi phí kinh doanh bởi lẽ chi phí kinh doanh là cơ sở của việc lựa chọn các phương án kinh doanh hiệu quả, lựa chọn các mô hình sản xuất tối ưu, xác ñịnh giới hạn của việc trả lương trả thưởng có hiệu quả. Hơn nữa, tính toán và kiểm soát ñược chi phí thực tế phát sinh ở từng bộ phận, cá nhân sẽ giúp các nhà quản trị doanh nghiệp ñánh giá chính xác hiệu quả hoạt ñộng của từng bộ phận, cá nhân trong doanh nghiệp nhằm ñánh giá chính xác việc tiết kiệm hay lãng phí ở từng bộ phận làm cơ sở xây dựng chính sách khuyến khích và thưởng phạt vật chất thích ñáng. Tuy nhiên, hệ thống kế toán chi phí trong các doanh nghiệp nói chung và trong các doanh nghiệp may nói riêng mới chỉ tập trung vào việc thiết lập thông tin kế toán tài chính phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính, chưa chú trọng ñến việc cung cấp thông tin phục vụ cho quản trị doanh nghiệp.

Dệt may ñược coi là một trong những ngành trọng ñiểm của nền công nghiệp Việt Nam trong thời kỳ ñẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện ñại hóa trong ñó các doanh nghiệp may ñóng vai trò chủ lực. Số lượng các doanh nghiệp Dệt chỉ chiếm tỷ trọng 15% và ñóng góp chưa ñến 5% giá trị xuất khẩu của toàn ngành dệt may. Ngành dệt may Việt Nam hiện ñang ñược xem là một lĩnh vực mũi nhọn của nền kinh tế ñất nước với những lợi thế riêng biệt của ngành như thu hút ñược nhiều lao ñộng, có ñiều kiện mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Theo số liệu từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu năm 2012 ñối với hàng dệt may và xơ sợi dệt các loại ñạt 17,2 tỷ USD, tăng 8,5% so với 2011 và mục tiêu ñến năm 2015 kim ngạch xuất khẩu ñạt 19 tỷ USD thu hút trên 2.000 lao ñộng, năm 2020 ñạt từ 25-27 tỷ USD.

Với vai trò quan trọng và to lớn của ngành dệt may ñối với nền kinh tế của ñất nước như vậy thì việc bảo ñảm cho các doanh nghiệp may 2 tăng trưởng và phát triển bền vững trong hoàn cảnh nền kinh tế thế giới có nhiều biến ñộng là hết sức cần thiết, nhất là khi toàn thế giới ñang lâm vào cuộc khủng hoảng và suy thoái kinh tế như hiện nay.