Luận án tiến sĩ tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI ĐỖ THỊ MINH TRANG TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA TRONG DẠY HỌC CÁC HỌC PHẦN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Hà Nội – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI ĐỖ THỊ MINH TRANG TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA TRONG DẠY HỌC CÁC HỌC PHẦN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM Ngành: Lý luận và Phƣơng pháp dạy học Mã số: 9140110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Tiến Long 2. Phạm Văn Sơn Hà Nội – 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án chƣa từng đƣợc công bố trong bất kì công trình nào khác.

Hà Nội, ngày 18 tháng 07 năm 2022 Tập thể hƣớng dẫn Tác giả luận án TS. Nguyễn Tiến Long PGS. Phạm Văn Sơn Đỗ Thị Minh Trang i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án, trƣớc hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đến Thầy TS. Nguyễn Tiến Long và Thầy PGS.

Phạm Văn Sơn đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành công trình nghiên cứu này. Tôi xin cảm ơn quý Ban lãnh đạo, các Phòng ban, quý Thầy Cô của Trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội và Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi về công việc, khích lệ mạnh mẽ để tôi có động lực phấn đấu vƣơn lên hoàn thành nhiệm vụ học tập, nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Tôi xin cảm ơn Ban lãnh đạo và quý Thầy/Cô các Khoa, Viện của Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi hoàn thành nghiên cứu phần thực trạng và thực nghiệm của công trình nghiên cứu này. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến gia đình, ngƣời thân, các bạn đồng nghiệp, những ngƣời luôn động viên, khuyến khích và giúp đỡ về mọi mặt để tôi có thể hoàn thành công việc nghiên cứu của mình.

Hà Nội, ngày 18 tháng 07 năm 2022 Tác giả luận án Đỗ Thị Minh Trang ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ.

vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài .3 Cơ sở thực tiễn. Mục đích nghiên cứu.

Khách thể, đối tƣợng, giới hạn và phạm vi nghiên cứu .1 Khách thể nghiên cứu.2 Đối tượng nghiên cứu .3 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Phương pháp nghiên cứu lý luận .2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn .3 Các phương pháp hỗ trợ khác.

Những luận điểm cần bảo vệ trong luận án. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA TRONG DẠY HỌC CÁC HỌC PHẦN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT .1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề .1 Những nghiên cứu về tiếp cận đa văn hóa trong dạy học .2 Những nghiên cứu về tiếp cận đa văn hóa trong giáo dục kỹ thuật .2 Một số khái niệm cơ bản .2 Đa văn hóa và tiếp cận đa văn hóa .3 Tiếp cận đa văn hóa trong dạy học .3 Tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .1 Đa văn hóa trong trường đại học .3 Nội dung tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .4 Mô hình thiết kế dạy học tiếp cận đa văn hóa các học phần khối ngành kỹ thuật .41 Kết luận chƣơng 1 .48 Chƣơng 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA TRONG DẠY HỌC CÁC HỌC PHẦN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM .1 Giới thiệu về Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam .2 Nghiên cứu sản phẩm hoạt động sƣ phạm thông qua chƣơng trình đào tạo, đề cƣơng, bài giảng các học phần khối ngành kỹ thuật ở Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam .1 Mục đích nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm .2 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm .3 Kết quả phân tích sản phẩm hoạt động sư phạm .4 Luận bàn về khả năng vận dụng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật ở Trường Đại học Hàng hải Việt Nam .3 Khảo sát đại diện các bên liên quan điển hình .1 Mục đích khảo sát .2 Đối tượng khảo sát .3 Phương pháp khảo sát.4 Nội dung khảo sát.5 Kết quả khảo sát .65 Kết luận chƣơng 2 .84 Chƣơng 3 TIẾN TRÌNH THIẾT KẾ, THỰC HIỆN DẠY HỌC TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA CÁC HỌC PHẦN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM .1 Nguyên tắc tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .1 Đảm bảo tính hệ thống.

Thiết kế đa dạng và phân lớp các tình huống học tập tích hợp giá trị văn hóa. Đánh giá sự tiếp cận đa văn hóa của sinh viên dựa trên các tiêu chí tham chiếu và linh hoạt .4 Phân tích tình hình đầu vào để tối ưu quá trình học tập tiếp cận đa văn hóa .2 Tiến trình thiết kế và thực hiện dạy học tiếp cận đa văn hóa các học phần khối ngành kỹ thuật ở Trƣờng Đại học Hàng hải Việt Nam .3 Vận dụng thiết kế tiến trình thực hiện bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học. Vận dụng thiết kế tiến trình thực hiện bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học học phần Toán cao cấp. Vận dụng thiết kế tiến trình thực hiện bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học học phần Sức bền vật liệu.

Vận dụng thiết kế tiến trình thực hiện bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học học phần Thi công chuyên môn .4 Thực nghiệm sƣ phạm .1 Mục đích thực nghiệm sư phạm. Thiết kế nghiên cứu thực nghiệm sư phạm. Tiến trình thực nghiệm sư phạm .4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận .118 Kết luận chƣơng 3 .129 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .131 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ .133 TÀI LIỆU THAM KHẢO .1 v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Viết đầy đủ 1 GV Giảng viên 2 SV Sinh viên 3 TC Tín chỉ 4 BT Bài tập 5 BTL Bài tập lớn 6 DAMH Đồ án môn học 7 VN Việt Nam 8 KTXD Kỹ thuật xây dựng 9 NM Nền móng 10 CLKC Chất lƣợng kết cấu 11 BTCT Bê tông cốt thép 12 CDIO Conceive – Design – Implement – Operate 13 ABET Accreditation Board for Engineering and Technology 14 ADDIE Analysis – Design – Development – Implementation – Evaluation 15 UNESCO United Nationѕ Eduᴄational Sᴄientifiᴄ and Cultural Organiᴢation vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ Hình 1.1: Các khía cạnh giáo dục đa văn hóa .2: Mô hình giao thoa văn hóa .3: Thang đo cấp độ cảm xúc của Krathwoul [122] .4: Mô hình thiết kế bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học .5: Mô hình học tập trải nghiệm của Kolb [10] .1: Tỷ lệ các khối kiến thức, kỹ năng trong chương trình đào tạo chuyên ngành Xây dựng công trình thủy (các số liệu trên biểu đồ là số tín chỉ) .1: Tiến trình thiết kế, thực hiện dạy học tiếp cận đa văn hóa các học phần khối ngành kỹ thuật .2: Cọc vuông bê tông cốt thép ngoài hiện trường .3: Thi công đóng cọc vuông bê tông cốt thép.4: Thi công đúc cọc vuông bê tông cốt thép .115 vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Giá trị văn hóa nhà trường và văn hóa doanh nghiệp .1: Cấu trúc chương trình đào tạo chuyên ngành Xây dựng công trình thủy .2: Nội dung khảo sát sinh viên, giảng viên và cán bộ doanh nghiệp .3: Thói quen học tập ngoài lớp học của sinh viên .4: Thói quen học tập trên lớp của sinh viên .5: Thực trạng tiếp cận văn hóa doanh nghiệp của sinh viên .6: Thống kê cho đặc điểm của giảng viên.7: Nhận thức của giảng viên về sự cần thiết và tính khả thi của việc tích hợp và hình thành các giá trị văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật ở Trường Đại học Hàng hải Việt Nam .8: Mức độ sử dụng các giá trị văn hóa trong thiết kế dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .9: Mức độ tiếp cận các giá trị văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .10: Nhận thức của giảng viên về nội dung tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .11: Nhận thức của giảng viên về giai đoạn phân tích tình hình khi thiết kế dạy học tiếp cận đa văn hóa các học phần khối ngành kỹ thuật .12: Nhận thức của giảng viên về những yêu cầu cần thiết cho giai đoạn thiết kế bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật.13: Nhận thức của giảng viên về những yêu cầu cần thiết cho giai đoạn phát triển và thực hiện bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .14: Nhận thức của giảng viên về những yêu cầu cần thiết cho giai đoạn đánh giá bài giảng tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .15: Nhận thức của giảng viên về sự cần thiết của các giai đoạn trong quá trình thiết kế bài dạy tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .16: Thống kê đặc điểm của cán bộ doanh nghiệp .17: Nhận thức của cán bộ doanh nghiệp về sự cần thiết và tính khả thi của việc tích hợp và hình thành các giá trị văn hóa trong dạy học cho sinh viên khối ngành kỹ thuật ở Trường Đại học Hàng hải Việt Nam .1: Tóm tắt tiến trình thiết kế bài dạy tiếp cận đa văn hóa trong dạy học các học phần khối ngành kỹ thuật .2: Nội dung học phần Toán cao cấp .3: Lập kế hoạch thực hiện bài dạy ―Tích phân kép‖ theo tiếp cận đa văn hóa .4: Lập kế hoạch thực hiện bài dạy ―Tính toán thanh chịu kéo (nén) đúng tâm theo tiếp cận đa văn hóa‖ .5: Lập kế hoạch thực hiện dạy học bài dạy Tính toán bãi đúc cọc BTCT theo tiếp cận đa văn hóa .6: Đối tượng, thời gian và giảng viên tham gia thực nghiệm .7: Nhận định của sinh viên về hoạt động học tập bài dạy tiếp cận đa văn hóa học phần Toán cao cấp .