Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hương hà nội nam định v

Luận án: Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hương hà nội nam định và hà nam. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Năm xuất bản

Số trang

345

Thời gian đọc

52 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

60 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
Tổng quan Thi hương thời Nguyễn: Cơ cấu và Quy chế
Số trang:
345 trang
Trường:
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành:
Lịch sử Việt Nam cổ đại và trung đại
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I.Tổng quan Thi hương thời Nguyễn Cơ cấu và Quy chế

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng thể về hệ thống thi hương thời Nguyễn. Đây là một phần cốt yếu của khoa cử thời Nguyễnchế độ thi cử Việt Nam. Kỳ thi này đóng vai trò trung tâm trong tuyển chọn quan lại cho triều đình. Tài liệu đi sâu vào các quy định pháp lý, tổ chức của các trường thi Hương. Nó khám phá sự phát triển của kỳ thi Hương trong suốt triều đại Nguyễn, nêu bật những điểm đặc trưng so với các thời kỳ trước. Hệ thống thi cử này không chỉ là công cụ chọn người tài, mà còn là nền tảng duy trì giáo dục Nho học. Việc phân tích tổng quan giúp độc giả nắm bắt bối cảnh chung, cấu trúc nền tảng, và tầm quan trọng của thi hương đối với xã hội và chính quyền Nguyễn. Sự chặt chẽ trong quy chế phản ánh nỗ lực của triều đình nhằm đảm bảo công bằng, hiệu quả trong việc tìm kiếm nhân tài. Các yếu tố từ địa điểm, thời gian, đến nội dung thi đều được chuẩn hóa, tạo nên một hệ thống đồng bộ trên toàn quốc. Điều này làm nổi bật tính chuyên nghiệp, nghiêm túc của chế độ thi cử Việt Nam giai đoạn này. Sự biến đổi của hệ thống cũng phản ánh những thay đổi trong bối cảnh chính trị, xã hội, yêu cầu về nhân lực của nhà nước. Đây là một mảng quan trọng trong lịch sử giáo dục Việt Nam.

1.1. Cấu trúc Trường thi và Quy mô Kỳ thi Hương

Phần này mô tả chi tiết về trường thi Hương dưới triều Nguyễn. Các yếu tố như số lượng các trường thi được thành lập, thời gian tổ chức thi định kỳ được làm rõ. Tài liệu đi sâu vào quy mô, cấu trúc vật lý của các trường thi. Từ cổng vào, lều trại sĩ tử Nguyễn, đến khu vực làm việc của quan trường đều được phác họa. Sự bố trí này nhằm đảm bảo tính công bằng, trật tự. Việc cung cấp vật dụng thiết yếu cho trường thi cũng được đề cập. Các vật phẩm từ giấy bút, mực, đến lều chõng đều được chuẩn bị cẩn thận. Quy định nghiêm ngặt về cơ sở vật chất phản ánh sự đầu tư của triều đình. Mục tiêu là tạo điều kiện tốt nhất cho sĩ tử Nguyễn dự thi. Đồng thời, nó cũng phục vụ công tác giám sát, chống gian lận. Cấu trúc trường thi không chỉ là nơi tổ chức kỳ thi Hương, mà còn là biểu tượng cho sự nghiêm minh của khoa cử thời Nguyễn. Sự đồng bộ về cấu trúc trên khắp các tỉnh thành cho thấy nỗ lực thống nhất của triều đình. Các trường thi được thiết kế để chứa hàng ngàn thí sinh, thể hiện quy mô lớn của chế độ thi cử Việt Nam.

1.2. Nội dung Thi hương và Kiến thức Nho học

Mục này phân tích sâu về nội dung thi Hương. Trọng tâm là kiến thức thi Hương, chủ yếu dựa trên giáo dục Nho học. Các bài thi bao gồm kinh nghĩa, thơ phú, chiếu, biểu, sách. Đây là những nội dung cốt lõi của văn hóa, chính trị Nho giáo. Tài liệu cũng làm rõ những thay đổi qua các thời kỳ về nội dung thi. Sự điều chỉnh này thường phản ánh yêu cầu mới của triều đình hoặc những ảnh hưởng bên ngoài. Việc thi cử không chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ. Nó còn kiểm tra năng lực tư duy, ứng dụng kiến thức của sĩ tử Nguyễn. Mục đích là tìm ra những người có phẩm chất đạo đức, tài năng lãnh đạo. Các bài thi được thiết kế để đánh giá toàn diện. Nó bao gồm khả năng viết văn, diễn đạt ý tưởng, am hiểu về lịch sử, triết học. Sự thay đổi trong đề thi cũng phản ánh sự linh hoạt của chế độ thi cử Việt Nam. Triều đình cố gắng thích nghi với thời cuộc. Việc bổ sung các môn thi mới hoặc điều chỉnh trọng tâm cho thấy nỗ lực cải cách. Điều này nhằm đảm bảo tính phù hợp của kỳ thi Hương trong việc tuyển chọn quan lại.

II.Trường thi Hương Hà Nội Lịch sử Cấu trúc Biến đổi

Tài liệu tập trung nghiên cứu trường thi Hương tại Hà Nội. Đây là một trong những trung tâm thi cử quan trọng nhất của khoa cử thời Nguyễn. Phân tích sâu về lịch sử hình thành và biến đổi của trường thi này. Hà Nội, với vị thế kinh đô cũ, luôn là điểm nóng trong lịch sử giáo dục. Vị trí, quy mô, cấu trúc của trường thi Hà Nội được mô tả chi tiết. Sự biến đổi của nó qua các giai đoạn lịch sử được đánh giá. Đặc biệt, những thay đổi từ nửa cuối thế kỷ XIX do bối cảnh xã hội, chính trị được nhấn mạnh. Kỳ thi Hương tại Hà Nội thu hút đông đảo sĩ tử Nguyễn từ nhiều vùng miền. Điều này làm tăng thêm ý nghĩa và tầm quan trọng của nó. Tài liệu cũng khám phá nội dung thi Hương truyền thống và cách thức nó được áp dụng tại đây. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về một trường thi Hương cụ thể. Nó góp phần làm rõ hơn bức tranh chung về chế độ thi cử Việt Nam trong triều Nguyễn. Các yếu tố đặc thù của Hà Nội cũng ảnh hưởng đến quá trình tổ chức thi.

2.1. Quá trình Hình thành và Vị trí Địa lý

Phần này khám phá lịch sử hình thành của trường thi Hương Hà Nội. Nơi đây từng là trường thi của trấn Sơn Nam Thượng dưới thời Lê Trung Hưng. Đến thời Nguyễn, nó được tái tổ chức và trở thành trung tâm thi Hương quan trọng. Vị trí của trường thi thường thay đổi theo thời gian. Ban đầu, có thể ở các khu vực trung tâm Thăng Long. Sau này, nó có thể chuyển ra các vùng ngoại vi để đảm bảo quy mô, cấu trúc cần thiết. Việc chọn vị trí địa lý thường cân nhắc các yếu tố như giao thông, an ninh, khả năng chứa lượng lớn sĩ tử Nguyễn. Tầm quan trọng của trường thi Hương Hà Nội được nhấn mạnh. Nó là nơi hội tụ của tài năng từ khắp miền Bắc. Sự hiện diện của trường thi này phản ánh vị thế đặc biệt của Hà Nội. Nơi đây là trung tâm văn hóa, chính trị của khu vực. Việc nghiên cứu cụ thể về trường thi này giúp hiểu rõ hơn về cách khoa cử thời Nguyễn vận hành. Các quyết định về vị trí, xây dựng trường thi thường mang ý nghĩa chiến lược của triều đình.

2.2. Biến đổi Nội dung và Tổ chức Thi Hương

Tài liệu phân tích những biến đổi của trường thi Hương Hà Nội từ nửa cuối thế kỷ XIX. Giai đoạn này chứng kiến nhiều xáo trộn xã hội. Sự tiếp xúc với văn hóa phương Tây mang đến nhiều thách thức. Nội dung thi Hương truyền thống bắt đầu có sự điều chỉnh. Một số môn học mới hoặc yêu cầu về kiến thức thực tiễn có thể được bổ sung. Thời gian tổ chức thi cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tình hình chính trị. Các cuộc khởi nghĩa, xung đột vũ trang khiến việc tổ chức thi gặp khó khăn. Sự can thiệp của người Pháp cũng tác động sâu sắc đến chế độ thi cử Việt Nam. Có những giai đoạn, triều đình Nguyễn phải đối mặt với áp lực cải cách. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ thi Hương. Các biến đổi này không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính. Nó còn phản ánh sự đấu tranh, thích nghi của giáo dục Nho học trước làn sóng văn hóa mới. Hiểu được những thay đổi này giúp đánh giá toàn diện về thi hương thời Nguyễn. Nó cho thấy sự năng động của một hệ thống truyền thống trong bối cảnh lịch sử đầy biến động.

III.Thi Hương Nam Định Hà Nam Đặc điểm Phát triển

Nghiên cứu mở rộng sang các trường thi Hương tại Nam Định và Hà Nam. Hai địa phương này cũng đóng vai trò quan trọng trong khoa cử thời Nguyễn. Phân tích sâu về lịch sử hình thành và phát triển của các trường thi này. Nó làm rõ đặc điểm riêng biệt của từng trường thi. So sánh chúng với trường thi Hương Hà Nội được thực hiện. Điều này giúp nhận diện sự đa dạng, thống nhất của chế độ thi cử Việt Nam. Các yếu tố địa phương ảnh hưởng đến tổ chức kỳ thi Hương được xem xét. Tài liệu nhấn mạnh vai trò của Nam Định và Hà Nam trong việc đào tạo sĩ tử Nguyễn. Đây là những trung tâm giáo dục quan trọng của khu vực. Việc nghiên cứu các trường thi này bổ sung vào bức tranh tổng thể về lịch sử giáo dục Việt Nam. Nó cho thấy sự phân bố và quản lý của hệ thống thi cử trên nhiều địa bàn. Sự phát triển của các trường thi phản ánh tình hình kinh tế, văn hóa của từng vùng.

3.1. Lịch sử và Cấu trúc Trường thi Khu vực

Mục này trình bày lịch sử hình thành và phát triển của trường thi Hương Nam Định và Hà Nam. Nam Định là một trong những trung tâm lớn ở vùng Đồng bằng sông Hồng. Hà Nam cũng có vai trò đáng kể. Tài liệu mô tả vị trí, quy mô, cấu trúc cụ thể của từng trường thi. Các điểm tương đồng, khác biệt về mặt vật chất được so sánh. Điều này cung cấp cái nhìn chi tiết về cơ sở hạ tầng phục vụ kỳ thi Hương. Nó cũng cho thấy sự nhất quán trong thiết kế các trường thi Hương trên cả nước. Đồng thời, nó chỉ ra những điều chỉnh cục bộ. Nguồn lực địa phương có thể ảnh hưởng đến quy mô, tiện nghi. Sự phát triển của các trường thi này gắn liền với nhu cầu tuyển chọn quan lại từ khu vực. Khoa cử thời Nguyễn đã thiết lập một mạng lưới thi cử rộng khắp. Mục đích là để thu hút nhân tài từ mọi nơi. Điều này phản ánh sự coi trọng giáo dục của triều đình. Nó cũng thể hiện nỗ lực xây dựng một đội ngũ quan lại có trình độ trên toàn quốc.

3.2. Thay đổi Nội dung Thi và Ảnh hưởng Pháp ngữ

Phần này phân tích những biến đổi trong nội dung thi Hương truyền thống tại Nam Định và Hà Nam. Đặc biệt, nhu cầu sử dụng tiếng Pháp và chữ Quốc ngữ nửa sau thế kỷ XIX được làm rõ. Điều này là hệ quả của quá trình xâm lược và bảo hộ của Pháp. Nội dung các môn thi bổ sung được đưa vào chương trình thi. Các môn như Pháp văn, chữ Quốc ngữ trở thành yêu cầu mới đối với sĩ tử Nguyễn. Sự thay đổi này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Nó cho thấy sự giao thoa, thích nghi của giáo dục Nho học truyền thống. Triều đình Nguyễn buộc phải điều chỉnh chế độ thi cử Việt Nam để đáp ứng thực tế mới. Các kỳ thi Hương không còn chỉ thuần túy Nho học. Chúng bắt đầu tích hợp các yếu tố phương Tây. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với con đường sự nghiệp của sĩ tử Nguyễn. Nó cũng ảnh hưởng đến quá trình tuyển chọn quan lại. Những biến đổi này phản ánh giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước. Đồng thời, nó cho thấy sự ảnh hưởng mạnh mẽ của yếu tố ngoại lai.

IV.Chế độ Quan trường và Tuyển chọn Qua Thi hương

Nghiên cứu chuyên sâu về vai trò của quan trường trong thi hương thời Nguyễn. Đây là lực lượng nòng cốt đảm bảo sự vận hành của chế độ thi cử Việt Nam. Tài liệu phân tích quy trình tuyển chọn quan lại thông qua kỳ thi Hương. Tầm quan trọng của bộ máy quản lý thi được nhấn mạnh. Sự công tâm, minh bạch của quan trường ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nhân sự. Nó cũng tác động đến lòng tin của sĩ tử Nguyễn vào hệ thống. Các quy định về quan trường rất chặt chẽ. Điều này nhằm hạn chế tiêu cực, đảm bảo công bằng. Tuy nhiên, vẫn có những sai phạm xảy ra. Việc phân tích này làm rõ cơ chế giám sát và kỷ luật. Nó cho thấy những nỗ lực của triều đình Nguyễn trong việc duy trì một hệ thống thi cử hiệu quả. Khoa cử thời Nguyễn coi trọng vai trò của quan trường như những người cầm cân nảy mực. Sự thành công của kỳ thi Hương phụ thuộc lớn vào họ. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn chi tiết về cách thức điều hành, quản lý một kỳ thi quốc gia.

4.1. Thành phần và Quy trình Làm việc Quan trường

Mục này mô tả thành phần, số lượng và nhiệm vụ của quan trường. Gồm các quan chấm thi, giám sát, thanh tra. Họ là những người có học thức, phẩm hạnh tốt. Quy trình làm việc của quan trường được trình bày chi tiết. Từ giai đoạn trước khi thi như ra đề, niêm yết danh sách. Đến trong khi thi như canh gác, chấm bài, sao chép. Tất cả đều tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Hệ thống chế độ thi cử Việt Nam đặt ra nhiều biện pháp chống gian lận. Việc đánh số phách, rọc phách, chấm thi độc lập là những ví dụ. Quan trường phải chịu trách nhiệm cao về công việc của mình. Vi phạm quy chế thi có thể dẫn đến hình phạt nặng. Sự cẩn trọng này nhằm đảm bảo tính chính xác, công bằng của kỳ thi Hương. Nỗ lực này thể hiện mong muốn của triều đình trong việc tuyển chọn quan lại chân chính. Nó cũng góp phần duy trì niềm tin vào khoa cử thời Nguyễn. Vai trò của quan trường là không thể thiếu trong việc định hình chất lượng đầu ra của hệ thống giáo dục Nho học.

4.2. Sai phạm Bổ nhiệm và Học vị Thi đỗ

Phần này khảo sát sai phạm của quan trường trong thi hương thời Nguyễn. Các hình thức tiêu cực như gian lận, hối lộ, thiên vị đều được đề cập. Các biện pháp xử lý được triều đình áp dụng cũng được phân tích. Từ cách chức, giáng chức, đến xử phạt nặng hơn. Điều này cho thấy sự nghiêm khắc của triều đình trong việc duy trì trật tự. Bổ nhiệm quan chức từ những người đỗ đạt trong kỳ thi Hương được làm rõ. Các học vị, ân điển đối với người thi đỗ được phân tích. Từ Cử nhân đến Phó bảng, tiến sĩ. Những danh vị này mang lại địa vị xã hội cao. Nó cũng mở ra con đường hoạn lộ cho sĩ tử Nguyễn. Hệ thống này tạo động lực lớn cho việc học tập. Nó củng cố vai trò của giáo dục Nho học trong xã hội. Việc tuyển chọn quan lại qua thi cử giúp xây dựng một bộ máy chính quyền có tri thức. Đồng thời, nó cũng đảm bảo tính hợp pháp của quyền lực. Sai phạm của quan trường luôn là vấn đề được quan tâm. Nó phản ánh những thách thức mà chế độ thi cử Việt Nam phải đối mặt.

V.Ảnh hưởng của Thi hương đến Giáo dục Nho học Việt Nam

Nghiên cứu tổng kết tác động sâu rộng của thi hương thời Nguyễn. Nó ảnh hưởng đến giáo dục Nho họclịch sử giáo dục Việt Nam. Kỳ thi Hương không chỉ là một sự kiện hành chính. Nó còn là yếu tố then chốt định hình tầng lớp sĩ tử Nguyễn và tri thức Nho học. Hệ thống khoa cử thời Nguyễn khuyến khích việc học tập, nghiên cứu kinh điển. Nó tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các tài năng trẻ. Các trường thi Hương trở thành trung tâm thu hút những người khao khát học vấn. Thành công trong thi cử mang lại danh vọng, địa vị cho gia đình và bản thân. Điều này góp phần củng cố hệ tư tưởng Nho giáo trong xã hội. Nó thúc đẩy sự phát triển của văn hóa, văn học. Nghiên cứu này đánh giá toàn diện ảnh hưởng của chế độ thi cử Việt Nam đến sự phát triển trí tuệ. Nó cũng xem xét vai trò của nó trong việc duy trì trật tự xã hội. Sự hiện diện của thi hương là bằng chứng cho một nền lịch sử giáo dục phong phú, lâu đời.

5.1. Định hình Sĩ tử và Trí thức Nho học

Tài liệu phân tích cách thi hương định hình con đường học vấn của sĩ tử Nguyễn. Từ việc rèn luyện kinh sử đến cách thức ứng xử. Kỳ thi là mục tiêu phấn đấu cả đời của nhiều người. Ảnh hưởng của hệ thống khoa cử thời Nguyễn đến việc truyền bá và duy trì giáo dục Nho học là rất lớn. Các kiến thức Nho giáo được học tập, nghiên cứu sâu rộng. Điều này tạo ra một tầng lớp trí thức Nho học đông đảo. Các trường thi Hương đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân tài. Chúng cung cấp một khuôn mẫu cho việc học tập, nghiên cứu. Thành công trong kỳ thi Hương không chỉ là thành tựu cá nhân. Nó còn là niềm tự hào của cả gia đình, dòng họ. Điều này thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần học tập trong cộng đồng. Nó góp phần hình thành nên bản sắc văn hóa của sĩ tử Nguyễn. Họ là những người có tri thức, đạo đức. Họ là lực lượng nòng cốt đóng góp vào sự phát triển của quốc gia. Lịch sử giáo dục Việt Nam luôn ghi nhận vai trò của thi cử trong việc hình thành tầng lớp này.

5.2. Góp phần vào Tuyển chọn Quan lại Quốc gia

Phần này đánh giá tầm quan trọng của kỳ thi Hương trong tuyển chọn quan lại cho triều đình Nguyễn. Đây là con đường chính thống, công bằng nhất để gia nhập bộ máy nhà nước. Triều đình tin tưởng vào khả năng của những người đỗ đạt thông qua thi cử. Cơ chế chế độ thi cử Việt Nam đã góp phần xây dựng một đội ngũ quan lại có năng lực. Họ được đào tạo bài bản, am hiểu kinh điển Nho giáo. Điều này đảm bảo tính ổn định và hiệu quả của bộ máy hành chính. Thi cử giúp loại bỏ yếu tố thân quen, bè phái. Nó tạo cơ hội cho mọi tầng lớp xã hội có khả năng. Miễn là họ vượt qua các trường thi Hương. Thành công trong thi hương thời Nguyễn là minh chứng cho tài năng thực sự. Nó đóng góp vào sự phát triển bền vững của quốc gia. Vai trò của khoa cử thời Nguyễn trong việc tuyển chọn quan lại là không thể phủ nhận. Nó định hình chính trị, xã hội Việt Nam trong nhiều thế kỷ. Đây là một điểm sáng trong lịch sử giáo dục của đất nước.

Mục lục chi tiết luận án

LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
Danh mục Bảng
Danh mục Bản đồ - Sơ đồ
Danh mục Biểu đồ
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
3. Mục đích, giới hạn và phạm vi nghiên cứu
4. Nguồn tài liệu
5. Phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận
6. Đóng góp của Luận án
1. Chương 1: THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN: MỘT CÁI NHÌN TỔNG QUAN
1.1. Trường thi
1.1.1. Số lượng các trường
1.1.2. Thời gian tổ chức thi
1.1.3. Quy mô, cấu trúc trường thi
1.1.4. Việc cung cấp vật dụng cho trường thi
1.2. Nội dung thi
1.2.1. Kiến thức thi Hương
1.2.2. Nội dung thi Hương và những thay đổi qua các thời kỳ
1.3. Quan trường
1.3.1. Thành phần, số lượng và nhiệm vụ
1.3.2. Quy trình làm việc
1.3.2.1. Trước khi thi
1.3.2.2. Trong khi thi
1.4. Học vị, ân điển đối với người thi đỗ
1.5. Tiểu kết chương 1
2. Chương 2: TRƯỜNG THI HƯƠNG THĂNG LONG – HÀ NỘI
2.1. Lịch sử hình thành và biến đổi
2.1.1. Lịch sử hình thành
2.1.2. Vị trí, quy mô, cấu trúc
2.1.3. Những biến đổi của trường thi Hương Hà Nội từ nửa cuối thế kỷ XIX
2.1.4. Thời gian tổ chức thi
2.2. Nội dung thi Hương truyền thống
2.3. Quan trường
2.3.1. Thành phần, số lượng
2.3.2. Giải ngạch chấm thi
2.3.3. Sai phạm của quan trường
2.3.4. Bổ nhiệm quan chức
2.4. Tiểu kết chương 2
3. Chương 3: TRƯỜNG THI HƯƠNG NAM ĐỊNH VÀ HÀ NAM
3.1. Lịch sử hình thành và phát triển
3.1.1. Lịch sử hình thành
3.1.2. Vị trí, quy mô, cấu trúc
3.2. Những biến đổi trong nội dung thi Hương truyền thống
3.2.1. Nhu cầu sử dụng tiếng Pháp và chữ Quốc ngữ nửa sau thế kỷ XIX
3.2.2. Nội dung các môn thi bổ sung
3.3. Quan trường
3.3.1. Thành phần, số lượng
3.3.2. Công việc của quan trường
3.3.3. Sai phạm của quan trường
3.3.4. Bổ nhiệm quan chức
3.4. Tiểu kết chương 3
4. Chương 4: MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN
4.1. Các trường thi Hương – Tiếp cận so sánh
4.1.1. Về lịch sử hình thành, thời gian hoạt động
4.1.2. Về vị trí, quy mô, cấu trúc
4.1.3. Về giải ngạch và số lượng đỗ
4.1.4. Về việc bổ dụng Tú tài, Cử nhân
4.2. Mối quan hệ giữa khoa cử và chính trị, văn hóa, xã hội nhìn từ các trường thi Hương
4.2.1. Mối quan hệ giữa khoa cử và bộ máy chính quyền
4.2.2. Mối quan hệ giữa khoa cử và đời sống văn hóa, xã hội
4.3. Những tương đồng và khác biệt giữa trường thi Hương Việt Nam và Trung Quốc
4.3.1. Về quy mô, cấu trúc trường thi
4.3.2. Về nội dung thi Hương
4.3.3. Về các nội dung liên quan đến sĩ tử và quan trường
4.4. Tiểu kết chương 4
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
1. Tư liệu 1: Nội dung thi Hương truyền thống
2. Tư liệu 2: Quy định về kỳ thi bổ sung của trường thi Hương Nam Định
3. Tư liệu 3: Quan trường thi Hương
4. Tư liệu 4: Sĩ tử thi Hương
5. Ảnh
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hương hà nội nam định và hà nam

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (345 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------ ĐỖ THỊ HƯƠNG THẢO THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN (Qua các trường thi Hương Hà Nội, Nam Định và Hà Nam) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------ ĐỖ THỊ HƯƠNG THẢO THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN (Qua các trường thi Hương Hà Nội, Nam Định và Hà Nam) Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam cổ đại và trung đại Mã số: 62 22 54 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Người hướng dẫn khoa học: GS. NGUYỄN QUANG NGỌC HÀ NỘI – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án này là công trình khoa học của riêng tôi. Các tài liệu, số liệu được sử dụng trong luận án hoàn toàn trung thực, khách quan, khoa học và có xuất xứ rõ ràng. Nếu không đúng sự thật, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Hà Nội, 5 – 2014 Đỗ Thị Hương Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Bản Luận án này được hoàn thành với sự nỗ lực của bản thân trong quá trình công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại khoa Lịch sử. Tuy nhiên, sự thành công của Luận án còn là kết quả của sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp trong và ngoài khoa Lịch sử. Trước tiên, tôi muốn bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất tới thầy hướng dẫn là GS. Nguyễn Quang Ngọc – nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Tôi có “duyên” được là học trò của Thầy từ khi làm khóa luận tốt nghiệp Cử nhân Sử học đến luận văn Thạc sỹ và giờ là luận án Tiến sĩ. Sự trưởng thành của tôi hôm nay trong nghiên cứu khoa học nhờ phần lớn công sức của Thầy. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô trong Bộ môn Lịch sử Việt Nam cổ trung đại, khoa Lịch sử: GS. TSKH Vũ Minh Giang, PGS.

Phan Phương Thảo… - những người luôn động viên, giúp đỡ và định hướng cho tôi trong quá trình làm luận án. Tôi đặc biệt gửi lời cảm ơn tới cố PGS. Nguyễn Hải Kế bởi những ý tưởng gợi mở của thầy trong thời gian tôi làm Luận án. Bản luận án cũng không thể hoàn thành nếu không có sự giúp đỡ của các đồng nghiệp trong và ngoài khoa Sử.

Tôi thật sự biết ơn họ vì họ đã chia sẻ cùng tôi những khó khăn trong quá trình khai thác và xử lý tư liệu luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới ThS. Tống Văn Lợi, ThS. Nguyễn Ngọc Phúc, ThS Vũ Thị Minh Thắng, TS.

Đặng Hồng Sơn, Hà Duy Biển, TS. Trần Thái Hà, ThS Trịnh Văn Bằng và nhiều anh chị em khác đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các cá nhân, gia đình và các cơ quan, đoàn thể tại Nam Định, Huế và Sài Gòn đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình điền dã, thực địa. Xin gửi lời cảm ơn tới TS.

Sun Laichen, khoa Lịch sử, trường California State University Fullerton, Hoa Kỳ – người đã giúp đỡ để tôi có cơ hội tiếp cận với những phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu của các học giả nước ngoài trong thời gian tôi học tập tại Mỹ. Bên cạnh thầy cô, đồng nghiệp, tôi gửi lời biết ơn sâu sắc tới sự quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ của bố mẹ và gia đình. Đặc biệt, chồng và con trai tôi là chỗ dựa, là động lực tinh thần để tôi phấn đấu hoàn thành luận án này. Bản Luận án vừa là sự trưởng thành trong khoa học vừa là công trình tôi dành tặng cho những người thân trong gia đình.

Hà Nội, tháng 5 năm 2014 Đỗ Thị Hương Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Danh mục Bảng Danh mục Bản đồ - Sơ đồ Danh mục Biểu đồ MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 2 3. Mục đích, giới hạn và phạm vi nghiên cứu 12 4.

Nguồn tài liệu 14 5. Phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận 16 6. Đóng góp của Luận án 18 Chương 1. THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN: MỘT CÁI NHÌN TỔNG QUAN 20 1.

Trường thi 20 1. Số lượng các trường 20 1. Thời gian tổ chức thi 21 1. Quy mô, cấu trúc trường thi 22 1.

Việc cung cấp vật dụng cho trường thi 25 1. Nội dung thi 27 1. Kiến thức thi Hương 27 1. Nội dung thi Hương và những thay đổi qua các thời kỳ 30 1.

Quan trường 34 1. Thành phần, số lượng và nhiệm vụ 34 1. Quy trình làm việc 37 1. Trước khi thi 42 1.

Trong khi thi 45 1. Học vị, ân điển đối với người thi đỗ 47 Tiểu kết chương 1 50 Chương 2. TRƯỜNG THI HƯƠNG THĂNG LONG – HÀ NỘI 52 2. Lịch sử hình thành và biến đổi 52 2.

Lịch sử hình thành 52 2. Vị trí, quy mô, cấu trúc 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những biến đổi của trường thi Hương Hà Nội từ nửa cuối thế kỷ XIX 57 2. Thời gian tổ chức thi 63 2.

Nội dung thi Hương truyền thống 64 2. Quan trường 72 2. Thành phần, số lượng 72 2. Giải ngạch chấm thi 77 2.

Sai phạm của quan trường 78 2. Bổ nhiệm quan chức 85 Tiểu kết chương 2 87 Chương 3. TRƯỜNG THI HƯƠNG NAM ĐỊNH VÀ HÀ NAM 89 3. Lịch sử hình thành và phát triển 89 3.

Lịch sử hình thành 89 3. Vị trí, quy mô, cấu trúc 92 3. Những biến đổi trong nội dung thi Hương truyền thống 100 3. Nhu cầu sử dụng tiếng Pháp và chữ Quốc ngữ nửa sau thế kỷ XIX 100 3.

Nội dung các môn thi bổ sung 103 3. Quan trường 107 3. Thành phần, số lượng 107 3. Công việc của quan trường 112 3.

Sai phạm của quan trường 117 3. Bổ nhiệm quan chức 128 Tiểu kết chương 3 130 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 4. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THI HƯƠNG THỜI NGUYỄN 132 4. Các trường thi Hương – Tiếp cận so sánh 132 4.

Về lịch sử hình thành, thời gian hoạt động 132 4. Về vị trí, quy mô, cấu trúc 134 4. Về giải ngạch và số lượng đỗ 136 4. Về việc bổ dụng Tú tài, Cử nhân 141 4.

Mối quan hệ giữa khoa cử và chính trị, văn hóa, xã hội nhìn từ các trường thi Hương 146 4. Mối quan hệ giữa khoa cử và bộ máy chính quyền 146 4. Mối quan hệ giữa khoa cử và đời sống văn hóa, xã hội 150 4. Những tương đồng và khác biệt giữa trường thi Hương Việt Nam và Trung Quốc 162 4.

Về quy mô, cấu trúc trường thi 162 4. Về nội dung thi Hương 165 4. Về các nội dung liên quan đến sĩ tử và quan trường 167 Tiểu kết chương 4 171 KẾT LUẬN 173 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 180 TÀI LIỆU THAM KHẢO 181 PHỤ LỤC 210 1. Nội dung thi Hương truyền thống 256 Tư liệu 2.

Quy định về kỳ thi bổ sung của trường thi Hương Nam Định 278 Tư liệu 3. Quan trường thi Hương 291 Tư liệu 4. Sĩ tử thi Hương 309 4. Ảnh 321 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng trong Nội dung Luận án Bảng 1.

Quy định thời gian tổ chức thi Hương của các trường Bảng 1. Nội dung các kỳ thi Hương thời vua Duy Tân Bảng 2. Ngày thi của trường Thăng Long - Hà Nội Bảng 2. Số lượng quan trường trường Thăng Long - Hà Nội thời Gia Long và đầu Minh Mệnh Bảng 2.

Số lượng quan trường trường Thăng Long - Hà Nội thời Minh Mệnh, Tự Đức Bảng 2. Các quan Phân khảo, Phúc khảo, Sơ khảo trường Nam Định khoa thi năm 1848 Bảng 2. Quê quán Cử nhân trường Thăng Long - Hà Nội Bảng 3. Số lượng quan trường trường Nam Định thời Gia Long và đầu Minh Mệnh Bảng 3.

Số lượng quan trường trường Nam Định thời Minh Mệnh và Tự Đức Bảng 3. Số lượng quan trường trường Nam Định và Hà Nam năm 1880 và 1886 Bảng 3. Quê quán Cử nhân trường Sơn Nam, Nam Định từ khoa thi 1807 đến 1879 Bảng 3. Quê quán Cử nhân trường Hà Nam từ khoa thi 1884 đến 1915 Bảng 3.

Bổ nhiệm Cử nhân trường Nam Định và Hà Nam Bảng 4. Thời gian hoạt động của các trường thi Hương trong nước Bảng 4. Số Cử nhân của các trường từ năm 1807 đến 1840 Bảng 4. Số Cử nhân của các trường từ năm 1841 đến 1918 Bảng 4.

Số Cử nhân được bổ nhiệm làm quan theo vùng Bảng 4. Số Cử nhân được bổ nhiệm làm quan trong tương quan cả nước Bảng 4. Số lượng người dự thi, thi đỗ các kỳ của các trường thi Hương khoa thi năm 1858 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bảng trong Phụ lục Bảng 1. Cung ứng của triều đình đối với quan trường thi Hương Bảng 2.

Cung ứng của triều đình đối với các trường thi Hương Bảng 3. Nội dung các kỳ thi Hương từ thời Gia Long đến Tự Đức Bảng 4. Số lượng quan trường thời Gia Long và đầu Minh Mệnh (từ 1807 đến nửa đầu năm 1825) Bảng 5. Số lượng quan trường thời Minh Mệnh (từ nửa sau năm 1825 trở đi) Bảng 6.

Đề điệu, Giám thí, Giám khảo của trường Thăng Long, Bắc Thành Bảng 7. Chánh, Phó chủ khảo của trường Bắc Thành, Hà Nội Bảng 8. Chức vụ, Phẩm hàm của các Chánh, Phó chủ khảo trường Thăng Long - Hà Nội Bảng 9. Giải ngạch của trường Hà Nội Bảng 10.

Số lượng dân đinh một số tỉnh miền Bắc năm 1847 Bảng 11. Số lượng Hương cống/Cử nhân trường Thăng Long - Hà Nội. Bổ nhiệm Hương cống/Cử nhân trường Thăng Long – Hà Nội Bảng 13. Ngày tổ chức các kỳ thi ở trường Sơn Nam - Nam Định Bảng 14.

Đề điệu, Giám thí, Giám khảo của trường Sơn Nam (từ 1807 đến 1825) Bảng 15. Chánh, Phó chủ khảo trường Nam Định (từ 1828 đến 1879) Bảng 16. Chánh, Phó chủ khảo trường Hà Nam (từ 1888 đến 1915) Bảng 17. Chức vụ, phẩm hàm Chánh, Phó chủ khảo trường Sơn Nam, Nam Định và Hà Nam Bảng 18.

Giải ngạch của trường Nam Định Bảng 19. Số lượng dân đinh một số tỉnh miền Bắc năm 1847 (tiếp theo) Bảng 20. Số lượng Hương cống/Cử nhân trường Sơn Nam - Nam Định và Hà Nam Bảng 21. Quê quán Hương cống/Cử nhân trường Hà Nội (từ 1813 đến 1915) Bảng 22.

Quy mô các trường thi Hương thời Nguyễn Bảng 23.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Đỗ Thị Hương Thảo (2014). Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/tai-lieu-khac/luan-an-tien-si-thi-huong-thoi-nguyen-qua-cac-truong-thi-huong-ha-noi-nam-dinh-va-ha-nam

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án: Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hương hà nội nam định và hà nam. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2014.

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" thuộc chuyên ngành Lịch sử Việt Nam cổ đại và trung đại. Danh mục: Tài liệu khác.

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" có 345 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ thi hương thời nguyễn qua các trường thi hươ" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter