Luận án Tiến sĩ: Quan niệm Nho giáo sơ kỳ về xã hội lý tưởng và ý nghĩa hiện tại

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ LAN QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO SƠ KỲ VỀ XÃ HỘI LÝ TƢỞNG VÀ Ý NGHĨA HIỆN THỜI CỦA NÓ LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ LAN QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO SƠ KỲ VỀ XÃ HỘI LÝ TƢỞNG VÀ Ý NGHĨA HIỆN THỜI CỦA NÓ Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số : 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TRẦN NGUYÊN VIỆT HÀ NỘI - 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Nguyên Việt. Các số liệu, tài liệu trong luận án trung thực, bảo đảm tính khách quan.

Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Tác giả Nguyễn Thị Lan TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. 5 Thứ nhất, hướng nghiên cứu những nội dung cơ bản của Nho giáo.

5 Thứ hai, hướng nghiên cứu quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng. 10 Thứ ba, hướng nghiên cứu nghĩa trong quan ni của Nho giáo sơ v ã hội tư ng đối với sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na hi n nay. 13 Những vấn đ đặt ra à uận án cần giải quyết. CƠ SỞ HÌNH THÀNH QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO SƠ KỲ VỀ XÃ HỘI LÝ TƢỞNG.

Những đi u i n và ti n đ cơ bản cho sự ra đời quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng. V inh tế - hội. V chính trị - hội. Những đại biểu của Nho giáo sơ.

NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO SƠ KỲ VỀ XÃ HỘI LÝ TƢỞNG. Mục tiêu của hội tư ng trong quan ni của Nho giáo sơ. Nguồn gốc và nội dung tư tư ng “Đại đồng” trong sách Lễ và Luận ngữ. X hội có trật tự, ỷ cương.

X hội thái bình, con người đối ử với nhau thân ái, hòa ục. Con người có đời sống vật chất tương đối đầy đủ và được giáo dục. Cách thức tạo ập và duy trì hội tư ng trong quan ni của Nho giáo sơ. Chủ trương Đức trị.

79 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thực hi n “dưỡng dân”, “giáo dân”. Lực ượng tạo ập và duy trì hội tư ng trong quan ni của Nho giáo sơ. Những phẩ chất đạo đức cần có của người cầ quy n.

Đào tạo và sử dụng người cầ quy n. SỰ KẾ THỪA BIỆN CHỨNG QUAN NIỆM CỦA NHO GIÁO SƠ KỲ VỀ XÃ HỘI LÝ TƢỞNG TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na với vi c ế thừa những giá trị trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng. Tính tất yếu của vi c ế thừa những giá trị của Nho giáo đối với sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na.

Quan ni của chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tư ng Hồ Chí Minh v chủ nghĩa hội và quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng. Kế thừa những ặt tích cực và hắc phục những hạn chế trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng cho sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na. Kế thừa những ặt tích cực trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng cho sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na. Khắc phục những hạn chế trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng cho sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na.

178 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 182 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 183 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Chủ nghĩa hội à Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Vi t Na đ ựa chọn tr thành ục tiêu phấn đấu của toàn dân tộc ta.

Tuy nhiên, Chủ nghĩa hội à gì và à thế nào để ây dựng thành công chủ nghĩa hội phù hợp với đi u i n inh tế - hội và hoàn cảnh ịch sử Vi t Na đang à vấn đ đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân ta cần phải giải quyết. Đặc bi t à trong giai đoạn hi n nay, ô hình chủ nghĩa hội Liên Xô và Đông Âu đ sụp đổ, vi c ây dựng thành công Chủ nghĩa hội trên thực tế chưa có ti n. Vi t Na đang vừa ây dựng, vừa tì tòi con đường và ô hình thích hợp cho vi c ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na. Chính vì vậy, vi c ác định những đặc trưng của chủ nghĩa hội và cách thức ây dựng hội hội chủ nghĩa đòi h i phải có sự nghiên cứu iên ngành của nhi u ngành hoa học hác nhau, trong đó có hoa học hội.

Quá trình đó đòi h i phải có sự nghiên cứu ột cách nghiê túc và có h thống các tư tư ng hội chủ nghĩa trước Mác và Chủ nghĩa hội hoa học. Do đó, vi c nghiên cứu, tì hiểu trong ịch sử triết học các tư tư ng v ô hình hội tư ng để từ đó, ác định cơ s uận cho quá trình ây dựng chủ nghĩa hội nước ta, theo chúng tôi à có nghĩa đặc bi t quan trọng. Giữa thế ỷ XIX, các nhà sáng ập Chủ nghĩa hội hoa học đ uận giải tính tất yếu của quá trình tiến ên chủ nghĩa hội, chủ nghĩa cộng sản của hội oài người. Trong chủ nghĩa hội, tư i u sản uất chủ yếu thuộc v toàn hội, ực ượng sản uất phát triển tạo ra năng suất ao động cao, ọi người cùng ao động, trên cơ s đó, con người được giải phóng h i áp bức, bóc ột, bất công, có cuộc sống bình đẳng, ấ no, hạnh phúc, văn inh.

Học thuyết cách ạng và hoa học đó đ soi sáng cho cách ạng Vi t Na trong suốt hơn 80 nă qua, đ giúp đất nước ta giành được độc ập dân tộc, nhân dân ta được tự do; đời sống của nhân dân được cải thi n, hội ngày càng tiến bộ, nhà nước pháp quy n đang từng bước được ây dựng và hoàn thi n. Đồng thời, chúng ta c ng ác định được các ục tiêu trong quá trình ây dựng chủ nghĩa hội à dân 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com giàu, nước ạnh, hội dân chủ, công b ng, văn inh. Tuy nhiên, tư tư ng của các nhà sáng ập chủ nghĩa Mác ột ặt, uất phát từ qui uật phát triển chung của ịch sử hội oài người, uận giải v học thuyết hình thái inh tế - hội và ặt hác, trên cơ s ế thừa chủ nghĩa hội hông tư ng châu Âu, bổ sung và uận chứng hoa học cho ột số yếu tố của nó để ây dựng Chủ nghĩa cộng sản hoa học. Thực tế đó cho thấy, chúng ta hông thể vận dụng ột cách rập huôn, áy óc Chủ nghĩa hội hoa học vào quá trình ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na , à phải tiếp tục bổ sung, hoàn thi n học thuyết đó c ng như tì tòi con đường thích hợp ên chủ nghĩa hội trên n n tảng inh tế - hội và tư tư ng phương Đông nói chung và hoàn cảnh cụ thể nước ta nói riêng.

Xuất phát từ tình hình và nhi vụ nói trên, chúng tôi uốn đi sâu tì hiểu tư tư ng phương Đông v ô hình hội tư ng và con đường tạo ập hội đó nh góp phần ình vào vi c hình thành cơ s uận cho sự nghi p ây dựng đất nước theo ục tiêu dân giàu, nước ạnh, hội dân chủ, công b ng và văn inh. Qua nghiên cứu tì tòi và học tập, chúng tôi nhận thấy r ng, tư tư ng v hội tư ng hông ch có châu Âu được C. ngghen quan tâ , à phương Đông các nhà sáng ập Nho giáo sơ c ng đ đ cập tới, đó à hội tư ng, hay còn gọi à hội “Đại đồng”, hội “Tiểu hang”. Nội hà của các hái ni này cần phải được à r trên cơ s vận dụng triết học Mác- Lênin để tì ra những hạt nhân hợp của chúng để giải tính tất yếu và đúng đắn của con đường đi ên chủ nghĩa hội của ột nước phương Đông như Vi t Na chúng ta.

Chính vì vậy, chúng tôi chọn đ tài “ uan ni c a Nh gi s v h i t ng v nghĩa hi n thời c a nó” cho uận án tiến sĩ triết học của ình với vọng góp phần nghiên cứu uận, uận chứng hoa học v con đường ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na hi n nay. Mục đích và nhiệm vụ của luận án * Mục đích: Luận án trình bày ột cách h thống quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng và cách thức, ực ượng tạo ập, duy trì hội tư ng, đồng thời uận án à r nghĩa của quan ni đó đối với sự nghi p ây 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dựng và phát triển đất nước theo định hướng hội chủ nghĩa Vi t Na hi n nay. * Nhi vụ: - Trình bày hái quát sự ra đời của Nho giáo sơ và quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng. - Làm rõ ục tiêu của hội tư ng và cách thức, ực ượng tạo ập, duy trì hội tư ng trong quan ni của Nho giáo sơ.

- hân tích nghĩa trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng đối với sự nghi p ây dựng và phát triển đất nước theo định hướng hội chủ nghĩa Vi t Na hi n nay. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối t ợng nghiên cứu: Quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng; nghĩa trong quan ni của Nho giáo sơ v hội tư ng đối với sự nghi p ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na hi n nay. * Phạ vi nghiên cứu: - Nghiên cứu quan ni của Nho giáo sơ và ột số trường phái triết học Trung Quốc cổ đại v hội tư ng. - Nghiên cứu Tư tư ng Hồ Chí Minh và quan điể của Đảng Cộng sản Vi t Na v chủ nghĩa hội và thực tiễn ây dựng chủ nghĩa hội Vi t Na .