Luận án tiến sĩ quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm n

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các tài liệu số liệu trích dẫn trong luận án đều trung thực và có xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án Nông Thị Thu Trang MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ MỞ ĐẦU 5 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 13 1. Những công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài và Việt Nam có liên quan đến đề tài luận án 13 1.

Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết 29 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ PHẠM CHO GIÁO VIÊN MẦM NON THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 33 2. Những vấn đề lý luận về hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp 33 2. Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp 46 2. Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp 62 Chƣơng 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ PHẠM CHO GIÁO VIÊN MẦM NON Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 68 3.

Khái quát tình hình giáo dục mầm non và đặc điểm hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc 68 3. Tổ chức điều tra, khảo sát thực trạng 77 3. Thực trạng bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc 79 3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp 84 3.

Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố tác động tới quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp 100 3. Đánh giá khái quát ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân 105 Chƣơng 4: BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM, THỬ NGHIỆM BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC SƢ PHẠM CHO GIÁO VIÊN MẦM NON Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 110 4. Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp 110 4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 139 4.

Thử nghiệm biện pháp đã đề xuất 146 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 156 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 159 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 160 PHỤ LỤC 171 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT T Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt T 1 Cán bộ quản lý CBQL 2 Dân tộc thiểu số DTTS 3 Đảm bảo chất lượng ĐBCL 5 Giáo dục mầm non GDMN 4 Giáo dục và Đào tạo GD&ĐT 6 Giáo viên mầm non GVMN 7 Hoạt động bồi dưỡng HĐBD 8 Năng lực sư phạm NLSP 9 Quản lý giáo dục QLGD DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3. Số liệu tổng hợp về tỷ lệ huy động trẻ đến cơ sở GDMN, kết quả phổ cập giáo dục và xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia tại các tỉnh Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn, Yên Bái 69 2 Bảng 3. Kết quả điều tra về thực hiện nội dung bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc 79 3 Bảng 3. Kết quả điều tra về áp dụng các phương pháp bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc 81 4 Bảng 3.

Kết quả điều tra về các hình thức tổ chức bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc 83 5 Bảng 3. Kết quả điều tra về thực trạng tổ chức xác lập mục tiêu, yêu cầu bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp 85 6 Bảng 3. Kết quả điều tra về thực trạng tổ chức xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp 88 7 Bảng 3.7 Kết quả điều tra về thực trạng tổ chức các nhân lực chính tham gia hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN 90 8 Bảng 3. Kết quả điều tra thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức và phương tiện dạy học tại các lớp bồi dưỡng NLSP cho GVMN 92 9 Bảng 3.

Kết quả điều tra về thực trạng chỉ đạo mở rộng hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN dựa vào nhà trường 95 10 Bảng 3. Kết quả điều tra về thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp 98 11 Bảng 3. Kết quả điều tra những ảnh hưởng tích cực, thuận chiều của các yếu tố tác động tới quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN 101 12 Bảng 3. Kết quả điều tra những ảnh hưởng tiêu cực, cản trở của các yếu tố tác động tới quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN 103 13 Bảng 4.

Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 141 14 Bảng 4. Kết quả đánh giá NLSP của cán bộ tổ chuyên môn và giáo viên Trường mầm non thị trấn Pác Miầu, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng trước và sau thử nghiệm 150 15 Bảng 4. So sánh giá trị trung bình kết quả đánh giá NLSP của cán bộ, giáo viên tham gia thử nghiệm ở Trường mầm non thị trấn Pác Miầu, trước và sau thử nghiệm 152 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Tên TT Nội dung biểu đồ Trang 1 Biểu đồ 4. So sánh giữa tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 146 2 Biểu đồ 4.

So sánh kết quả đánh giá NLSP của cán bộ, giáo viên tham gia thử nghiệm ở Trường mầm non thị trấn Pác Miầu, trước và sau thử nghiệm 151 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Trong giáo dục hiện đại,vai trò của người giáo viên đang có những thay đổi lớn, đó là: có trách nhiệm nặng hơn trong việc lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học và giáo dục, chuyển mạnh từ chỗ truyền thụ kiến thức sang tổ chức việc học của học sinh, sử dụng đến mức tối đa những nguồn tri thức trong xã hội, sử dụng rộng rãi hơn những phương tiện dạy học hiện đại. Vì vậy, UNESCO đã khuyến nghị đối với các quốc gia về chính sách xây dựng đội ngũ giáo viên đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục [115]. Trong xu thế chung đó, để tổ chức tốt hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non, GVMN phải được đào tạo, bồi dưỡng về năng lực NLSP, phù hợp với chuẩn nghề nghiệp của họ.

Theo quan điểm “giáo dục suốt đời”, để GVMN phát triển liên tục từ kết quả đào tạo ban đầu, họ phải được thường xuyên bổ sung, cập nhật những kiến thức, kỹ năng, phương pháp giáo dục mới. Chỉ có như vậy GVMN mới có NLSP đủ đáp ứng nhu cầu đổi mới và phát triển GDMN. Trong những năm gần đây, ở các tỉnh miền núi phía Bắc, để đáp ứng yêu cầu mở rộng quy mô mạng lưới GDMN, tăng tỷ lệ huy động trẻ tới trường, các địa phương phải đẩy mạnh tuyển dụng giáo viên mới. Trong bối cảnh đó, để GVMN đạt chuẩn, tất yếu, ngành giáo dục các địa phương phải đẩy mạnh hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN.

Điều đó nói lên vai trò hết sức quan trọng của hoạt động bồi dưỡng GVMN đối với sự phát triển đội ngũ GVMN và chất lượng GDMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Hàng năm sở GD&ĐT của các tỉnh miền núi phía Bắc đều bố trí thời gian dành cho hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN, nhưng chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng chưa cao. Thực tế, khá nhiều GVMN cần được nâng cao trình độ NLSP nhưng khi được cử tham gia các lớp bồi dưỡng do sở, phòng GD&ĐT tổ chức thường có biểu hiện miễn cưỡng, thiếu tích cực, nhiệt tình học tập. Sau mỗi đợt tập huấn, bồi dưỡng, nhìn chung GVMN ít có những 6 chuyển biến rõ nét về trình độ kiến thức, kỹ năng sư phạm, cũng như khả năng vận dụng những kiến thức, kỹ năng đó vào thực tế công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.

Vì vậy, cần phải nghiên cứu để tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Mô hình quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc chưa được định hình rõ nét. Hoạt động bồi dưỡng NLSP có thể được lồng ghép với bồi dưỡng về các vấn đề chính trị, xã hội, pháp luật, quy định của ngành. Việc xác định mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng NLSP cho GVMN thường thiên về dựa vào khả năng của sở, phòng GD&ĐT trong việc huy động các nguồn lực về con người, tài liệu, tài chính…, chưa tính đến đầy đủ nhu cầu của người được bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp, chưa phát huy được vai trò của bồi dưỡng tại trường và tự bồi dưỡng của giáo viên.

Điều đó nói lên những hạn chế, bất cập trong quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Vì vậy, cần phải nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp để góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên. Hiện nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho giáo viên. Phần lớn những công trình đó đã chỉ ra rằng, xác lập mô hình bồi dưỡng NLSP cho giáo viên là một nhiệm vụ khó khăn; quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho giáo viên phải phù hợp với đặc thù đội ngũ giáo viên từng cấp, từng vùng miền.

Trong khi đó, những công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp thì còn thiếu vắng. Xuất phát từ các lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp” để nghiên cứu.