Luận án: Phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội Việt Nam trong kinh tế thị trường XHCN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRẦN THỊ MINH PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội - 2012 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRẦN THỊ MINH PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Trần Văn Phòng 2. Dương Minh Đức Hà Nội - 2012 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Trang bìa phụ. 1 Lời cam đoan.

3 DANH MỤC CÁC BẢNG. Tính cấp thiết của đề tài. Tình hình nghiên cứu đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa của luận án.

Kết cấu của luận án. 20 Chương 1 PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA-NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG. VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI. Khái niệm văn hoá.

Khái niệm nền tảng tinh thần của xã hội. Phát triển văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội. SỰ CẦN THIẾT PHẢI PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. 54 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Sự tác động của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam tới phát triển văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội. Vai trò của phát triển văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. 67 Chương 2 PHÁT TRIỀN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM - THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM.

Hệ tư tưởng - một nội dung quan trọng của nền tảng tinh thần của xã hội. Vấn đề đạo đức, lối sống. Vấn đề giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ. Về văn học nghệ thuật.

Về thông tin đại chúng. MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM. Xu hướng tuyệt đối hoá tăng trưởng kinh tế và đánh giá chưa đúng vai trò văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội. 125 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Mâu thuẫn giữa yêu cầu đầu tư tương xứng cho phát triển văn hoá - nền tảng tinh thần của xã hội - với hạn chế về điều kiện vật chất, kỹ thuật cho sự phát triển này. Mâu thuẫn giữa yêu cầu quản lý có hiệu quả, có văn hóa trong phát triển văn hoá với hạn chế trong quản lý nhà nước về văn hoá. Mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần thống nhất của xã hội với sự đa dạng, khác biệt về trình độ dân trí cũng như quan niệm về văn hoá trong nhân dân. 140 Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Phát triển văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội không thể tách rời với việc xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Giữ gìn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống Việt Nam và tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hoá tiên tiến của nhân loại. Phát triển văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội phải nhằm mục tiêu phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Gắn chiến lược phát triển văn hóa với chiến lược phát triển con người. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ VỚI TƯ CÁCH NỀN TẢNG TINH THẦN CỦA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. 167 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý có hiệu quả của Nhà nước trong phát triển văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội.

Phát triển văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội trên cơ sở xây dựng, phát triển hệ giá trị tinh thần Việt Nam. Phát triển văn hóa đi đôi với phát triển kinh tế, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội với mục tiêu phát triển bền vững. Phát huy những yếu tố tích cực, khắc phục, hạn chế tác động trái chiều của kinh tế thị trường tới văn hóa, từng bước hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. 190 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ.

193 LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 193 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 194 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. 1: Tỷ lệ các ý kiến đánh giá về sự thay đổi của các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, trí, tín, nhân, dũng trong cán bộ, đảng viên (so với trước khi có cuộc vận động).

2 Tỷ lệ các loại ý kiến đánh giá về khuynh hướng biến đổi của một số một số biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cụ thể trong cán bộ, đảng viên (so với trước khi có cuộc vận động). 3: Số lượng sinh viên và các trường Đại học và Cao đẳng. 4: Cơ cấu chi ngân sách nhà nước cho văn hóa và kinh tế qua các năm. 5: Tỷ lệ người nghèo ở Việt Nam theo tiêu chuẩn quốc gia.

6: Các công trình văn hóa ở các tỉnh vùng cao. 135 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hơn 80 năm tồn tại và phát triển với tư cách là người lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng và phát triển sáng tạo quan điểm về văn hóa của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin, của Hồ Chí Minh và kinh nghiệm phát triển văn hóa của các nước trên thế giới vào thực tiễn phát triển nền văn hóa nước nhà. Có thể khẳng định, thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược thực hiện trọn vẹn độc lập dân tộc và thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, và những thắng lợi bước đầu của 25 năm đổi mới; trước hết là thắng lợi của chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa nhân văn và bản lĩnh văn hoá Việt Nam, khẳng định sức mạnh của văn hóa Việt Nam.

Ngày nay, để xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; nhằm đi đến mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng ta không thể không dựa vào quan điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin và quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hoá. Bởi lẽ, Đảng cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Xác định mục tiêu: Một xã hội phát triển đúng nghĩa phải là một xã hội đảm bảo tính tiến bộ, nhân văn, đảm bảo cho con người phát triển toàn diện; trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ: "xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com con người, với trình độ, tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao" [47, tr. Từ thực tiễn lãnh đạo văn hóa trong thời kỳ đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã xác định, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Thực tiễn đã cho thấy, văn hóa và phát triển là hai mặt gắn liền với nhau, trong đó văn hóa ở vị thế trung tâm, là nhân tố đặc biệt quan trọng của sự phát triển, là nguồn lực nội sinh và là điều kiện thiết yếu của sự phát triển bền vững. Hơn thế, văn hoá với tư cách là nền tảng tinh thần của xã hội giữ vị trí trung tâm và trở thành nhân tố có vai trò điều tiết sự phát triển kinh tế - xã hội, là điều kiện cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, đặc biệt là trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vai trò to lớn đó của văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội lại càng được khẳng định. Bởi lẽ, qua thực tiễn 25 năm đổi mới, bên cạnh những thành tựu văn hóa to lớn, việc phát triển văn hóa với tư cách nền tảng tinh thần xã hội vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới đất nước và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Mặt trái của nền kinh tế thị trường đã có những tác động tiêu cực tới tiến trình phát triển văn hóa Việt Nam, đặt ra những vấn đề, những mâu thuẫn khó tháo gỡ.