Luận án: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN ĐẠI LÂM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2021 BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN ĐẠI LÂM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số : 931 01 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TS Nguyễn Minh Khải HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực. Các tài liệu được trích dẫn đúng quy định và được ghi đầy đủ trong danh mục tài liệu tham khảo, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN NGUYỄN ĐẠI LÂM 4 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 7 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 12 1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 12 1. Các công trình nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài luận án 15 1. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 23 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN 31 2.

Một số vấn đề chung về nguồn nhân lực, nguồn nhân lực chất lượng cao và nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 31 2. Quan niệm, nội dung và nhân tố tác động đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 44 2. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở một số trường đại học trong, ngoài nước và bài học rút ra cho Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 60 Chương 3 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI 80 3. Tổng quan về Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 80 3.

Thành tựu, hạn chế trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 86 3. Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra từ thực trạng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 114 Chương 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI 132 4. Quan điểm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội thời gian tới 132 4. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội thời gian tới 141 KẾT LUẬN 161 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 163 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 164 PHỤ LỤC 174 5 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH 2 Chính trị quốc gia CTQG 3 Kinh tế - xã hội KT - XH 4 Nguồn nhân lực NNL 5 Nguồn nhân lực chất lượng cao NNLCLC 6 Khoa học và công nghệ KH&CN 7 Phó giáo sư, tiến sỹ PGS, TS 6 DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 01 Bảng 3.1: Số lượng nguồn nhân lực ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 87 02 Bảng 3.2: Số lượng giảng viên ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 88 03 Bảng 3.3: Số lượng cán bộ, nhân viên các phòng, ban, trung tâm ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 89 04 Bảng 3.4: Đánh giá tình trạng sức khỏe của NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội năm 2019 92 05 Bảng 3.

Kết quả đánh giá và phân loại NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 94 06 Bảng 3. Kết quả đánh giá xếp loại đảng viên là NLLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 95 07 Bảng 3.7: Trình độ bằng cấp, học hàm học vị của NNLCLC của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 97 08 Bảng 3. Thống kê theo các chức danh NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 98 09 Bảng 3. Trình độ ngoại ngữ và tin học của NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tính hết năm 2019 99 10 Bảng 3.

Khối ngành, trình độ đội ngũ giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội năm 2019 103 11 Bảng 3.11: Cơ cấu chia theo giới tính NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội giai đoạn 2014 - 2019 106 DANH MỤC HÌNH VẼ TT Tên hình Trang 01 Hình 3.1: Mô hình tổ chức của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội 83 7 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Hiện nay NNL nói chung, NNLCLC nói riêng là “chìa khoá” cho chiến lược cạnh tranh và phát triển của mỗi quốc gia. Nhiều nước tuy hạn chế về nguồn tài nguyên thiên nhiên song do biết khai thác, phát huy NNL nên đã có sự phát triển “thần kì”. Đối với nước ta, trong quá trình CNH, HĐH gắn với đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, NNLCLC được coi là nhân tố trung tâm, có vai trò quyết định đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế.

Nghị quyết Đại hội XII Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh: "Thực hiện đồng bộ, cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội…” [18, tr. Đặc biệt, trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, phát triển NNLCLC càng có vai trò đặc biệt quan trọng, là động lực để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công hoặc thất bại của sự nghiệp giáo dục ở mỗi quốc gia. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định quan điểm, chủ trương và quyết tâm phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu, theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Đây là tư tưởng chỉ đạo mang tầm chiến lược, thể hiện quan điểm toàn diện, khách quan và khoa học của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Để thực hiện quan điểm chỉ đạo trên, Đại hội đã chỉ rõ: Phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý vững mạnh, toàn diện, vừa hồng, vừa chuyên, đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và cơ cấu, là yêu cầu cấp thiết, là khâu then chốt, là tiền đề trong đổi mới giáo dục Việt Nam hiện nay. Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội là một tổ chức hợp tác của những người lao động trí óc, tự nguyện góp sức, góp vốn xây dựng và phát 8 triển một cơ sở đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài không vì mục tiêu lợi nhuận. Hơn hai mươi năm xây dựng và phát triển, Nhà trường đã khẳng định được thương hiệu trong đào tạo đại học ở Việt Nam, cung cấp NNLCLC cho sự nghiệp phát triển đất nước. Để thực hiện thắng lợi sứ mệnh của mình, những năm qua Nhà trường chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, nghiên cứu viên, nhân viên có chất lượng cao.

Bao gồm những con người có đức, có tài, có trách nhiệm, ham học hỏi, thông minh sáng tạo, có kiến thức văn hóa, thành thạo về kỹ năng nghề nghiệp, về năng lực chuyên môn, có trình độ khoa học - kỹ thuật cao. Tuy nhiên, NNLCLC của nhà trường vẫn còn nhiều bất cập so với sự phát triển, lớn mạnh từng ngày của Trường. Như, vấn đề phát hiện, thu hút, đào tạo và sử dụng còn bộc lộ những vướng mắc, bất cập; vừa thiếu những chuyên gia đầu ngành, nhất là đối với những ngành còn non trẻ của Trường, vừa mất cân đối về cơ cấu. Cho nên việc nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng NNL, nhằm đề xuất những giải pháp phát triển NNLCLC đáp ứng yêu cầu đào tạo của nhà trường trong xu thế hội nhập, là nhiệm vụ cấp thiết trong tình hình hiện nay.

Với ý nghĩa đó, tác giả chọn đề tài “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội” để xây dựng luận án tiến sĩ, chuyên ngành kinh tế chính trị. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích Làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về phát triển NNLCLC ở trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội; từ đó đề xuất quan điểm và giải pháp phát triển NNL này trong thời gian tới. Nhiệm vụ Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Làm rõ cơ sở lý luận phát triển NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. 9 Khảo sát kinh nghiệm của một số trường đại học trên thế giới và Việt Nam - Rút ra bài học cho Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội.

Phân tích, đánh giá thành tựu, hạn chế phát triển NNLCLC ở trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội; chỉ ra nguyên nhân thành tựu, hạn chế và những vấn đề đặt ra cần giải quyết. Đề xuất quan điểm và giải pháp phát triển NNLCLC ở Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội thời gian tới. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở cơ sở giáo dục đại học. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Luận án nghiên cứu phát triển NNLCLC cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu dưới góc nhìn của khoa học kinh tế chính trị.

Về không gian: Luận án nghiên cứu ở trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. Về thời gian: Luận án khảo sát thực trạng từ năm 2014 đến 2019.