Luận án: Tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nước sạch đô thị Huế theo hướng DSM & bảo vệ môi trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN & MÔI TRƢỜNG ------------------------------------------- Trần Anh Tuấn NGHIÊN CỨU TIẾT KIỆM VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ Ở THÀNH PHỐ HUẾ THEO HƢỚNG QUẢN LÝ NHU CẦU (DSM) LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG Hà Nội – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN & MÔI TRƢỜNG -------------------------------------- Trần Anh Tuấn NGHIÊN CỨU TIẾT KIỆM VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ Ở THÀNH PHỐ HUẾ THEO HƢỚNG QUẢN LÝ NHU CẦU (DSM) Chuyên ngành: Môi trƣờng trong phát triển bền vững (Chƣơng trình đào tạo thí điểm) LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Ngô Đình Tuấn 2.TS Lê Văn Thăng Hà Nội – Năm 2013 i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa .ii Lời cam đoan. iii Mục lục. iv Danh mục các chữ viết tắt. vii Danh mục các bảng.

ix Danh mục các hình vẽ và đồ thị. xi MỞ ĐẦU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU.

Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Các nội dung nghiên cứu.

NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN. Về khoa học. Về thực tiễn. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN.

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN TRONG NGHIÊN CỨU PHƢƠNG THỨC QUẢN LÝ NHU CẦU NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ. Các khái niệm và thuật ngữ liên quan. Lý thuyết về quản lý nhu cầu dùng nƣớc.

Các chính sách và giải pháp quản lý nhu cầu nƣớc sạch đô thị. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC VỀ PHƢƠNG THỨC QUẢN LÝ NHU CẦU NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ. 16 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài.

Các nghiên cứu trong nƣớc. TỔNG QUAN VỀ TÀI NGUYÊN NƢỚC VÀ HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC CẤP NƢỚC ĐÔ THỊ Ở THỪA THIÊN HUẾ. Tóm lƣợc về tài nguyên nƣớc ở Thừa Thiên Huế và tình hình khai thác, sử dụng. Công tác cung cấp nƣớc sạch đô thị.

Công tác quản lý chất lƣợng nƣớc sạch đô thị. TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ VÀ CẤP NƢỚC ĐÔ THỊ Ở THỪA THIÊN HUẾ. CÁC CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 37 2. CÁC CÁCH TIẾP CẬN.

Tiếp cận theo hƣớng quản lý nhu cầu. Tiếp cận hệ thống theo mô hình DPSIR. CÁC PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp tổng hợp và phân tích tài liệu.

Phƣơng pháp điều tra bằng bảng hỏi kết hợp với khảo sát thực tế. Phƣơng pháp dự báo nhu cầu tính theo đầu ngƣời và ngoại suy. Phƣơng pháp phân tích các thiết bị dùng nƣớc (phân tích End - use). Phƣơng pháp tính thời gian hoàn vốn giản đơn.

Phƣơng pháp xác định mức tiêu thụ của các thiết bị dùng nƣớc. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN. NHU CẦU VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA QUẢN LÝ NHU CẦU NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ Ở THỪA THIÊN HUẾ. Hiện trạng nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở Thừa Thiên Huế.

Dự báo nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở Thừa Thiên Huế vào năm 2020. Các tác động tiêu cực của sự gia tăng nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở Thừa Thiên - Huế. 65 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. TIỀM NĂNG TIẾT KIỆM VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NƢỚC SẠCH ĐÔ THỊ Ở THÀNH PHỐ HUẾ.

Cơ sở khoa học của việc đánh giá tiềm năng. Nhóm đối tƣợng sinh hoạt hộ gia đình. Nhóm đối tƣợng sản xuất. Nhóm đối tƣợng KD – DV.

Tiềm năng sử dụng nƣớc mƣa ở thành phố Huế. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHU CẦU Ở TP HUẾ. Cơ sở khoa học của việc đề xuất các giải pháp. Đề xuất các giải pháp quản lý nhu cầu nƣớc sạch đô thị cho TP Huế.

Các thách thức khi thực hiện phƣơng thức quản lý nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở thành phố Huế và một số nguyên tắc & hành động hỗ trợ. 134 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 143 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

144 PHỤ LỤC iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BĐKH Biến đổi khí hậu DPSIR Driver - Pressure - State - Impact - Response (Động lực - Áp lực - Hiện trạng - Tác động – Đáp ứng) DSM Demand Side Management (Quản lý nhu cầu) ĐHKH Đại học Khoa học ĐH Huế Đại học Huế ĐHQG Đại học Quốc gia ĐHNN Đại học Ngoại ngữ FIDECO Công ty Cổ phần Phát triển Thủy sản Huế HC - SN Hành chính – Sự nghiệp HUEWACO Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà Nƣớc Một thành viên Xây dựng và Cấp nƣớc Thừa Thiên Huế IWA International Water Association (Hiệp hội Nƣớc Quốc tế) KD - DV Kinh doanh – Dịch vụ KHTN Khoa học tự nhiên PDVMTR Phí dịch vụ môi trƣờng rừng POLIS Tên gốc La Tinh của Trung tâm Nghiên cứu và Hành động thuộc Viện Nghiên cứu Toàn cầu, Canada PNT Phí nƣớc thải PTBV Phát triển bền vững SaniCon – Asia Sanitation Constraints Classification and Alternatives Evaluation for Asian Cities (Phân loại các hạn chế về điều kiện vệ sinh và đánh giá các lựa chọn cho một số thành phố Châu Á) SXSH Sản xuất sạch hơn TN và MT Tài nguyên và Môi trƣờng UBND Ủy ban Nhân dân v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com UNDP United Nations Development Programme (Chƣơng trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc) UNESCO–IHE UNESCO–IHE Institute for Water Education (Viện Giáo dục Tài nguyên nƣớc UNESCO-IHE) UNESCO–IHP UNESCO International Hydrological Program (Chƣơng trình Thủy văn quốc tế của UNESCO) UNEP United Nations Environment Programme (Chƣơng trình Môi trƣờng của Liên Hiệp Quốc) USAID United States Agency for International Development (Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ) Viện TN-MT và CNSH Viện Tài nguyên-Môi trƣờng và Công nghệ sinh học vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Khung liệt kê các giải pháp quản lý nhu cầu nƣớc sạch đô thị. Nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở Thừa Thiên Huế trong 10 năm qua. Lƣợng nƣớc thƣơng phẩm ở Thừa Thiên Huế trong những năm qua.

Lƣợng nƣớc thƣơng phẩm ở thành phố Huế trong những năm qua. Lƣợng bùn thải từ các nhà máy nƣớc của HUEWACO năm 2011. Mức tiết kiệm điện và nƣớc của các loại tay sen so với tay sen 11,5 lít/phút trong trƣờng hợp có sử dụng nƣớc nóng. Chi tiết các loại tay sen thông dụng trên thị trƣờng ở thành phố Huế.

Thời gian hoàn vốn của các loại tay sen tiết kiệm so với các loại tay sen không tiết kiệm nƣớc ở hộ gia đình. Mức sử dụng nƣớc và tiềm năng tiết kiệm nƣớc của các loại xí bệt xả nƣớc ở thành phố Huế. So sánh khối lƣợng nƣớc tiết kiệm và thời gian hoàn vốn giữa loại xí bệt 2 mức xả và 1 mức xả cùng chủng loại ở thành phố Huế. Thời gian hoàn vốn của bộ phận tạo bọt vòi rửa ở hộ gia đình.

Một số thông tin về các loại máy giặt thông dụng ở thành phố Huế. Thời gian hoàn vốn của máy giặt Samsung WF8550 so với các loại máy giặt có mức giá bình quân 4,5 triệu đồng. Thời gian hoàn vốn của hệ thống tƣới nhỏ giọt bằng đầu chiết dịch so với các phƣơng pháp tƣới truyền thống trong hộ gia đình có vƣờn 1 hecta. Kết quả điều tra về thói quen sử dụng nƣớc của các hộ gia đình.

Kết quả điều tra về ý thức tiết kiệm nƣớc của các hộ gia đình. Mức tiêu thụ nƣớc và tiềm năng tiết kiệm nƣớc trong quy trình sản xuất 3 tấn mực/ngày của FIDECO. Thời gian hoàn vốn của giải pháp sử dụng thùng cách nhiệt 2 lớp. Thời gian hoàn vốn của giải pháp tận dụng nƣớc Clo ngâm dụng cụ dùng cho các hố lội ủng.

99 vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Lợi ích kinh tế của giải pháp tận dụng nƣớc giặt khăn và rửa tay. Lƣợng nƣớc tiêu thụ qua trong năm 2011 của Khách sạn Xanh. Chi phí sử dụng tấm card của Hiệp hội Khách sạn xanh trong phòng khách lƣu trú.

Thời gian hoàn vốn của giải pháp tận dụng nƣớc thải từ hồ bơi. Lƣợng mƣa trung bình ở thành phố Huế trong 5 năm qua. Giá thành của bồn, bể chứa nƣớc mƣa và hệ thống đấu nối. Mức tiết kiệm của các nhóm đối tƣợng dùng bồn và bể chứa.

Thời gian hoàn vốn khi sử dụng bồn hoặc bể chứa ở các hộ gia đình. Thời gian hoàn vốn khi dùng bồn/bể chứa ở cơ sở sản xuất. Thời gian hoàn vốn khi dùng bồn/bể chứa ở các cơ sở KD – DV. Sản lƣợng và doanh thu nƣớc sạch đô thị ở thành phố Huế của HUEWACO trong năm 2009 và 2011.

Giá bán nƣớc sạch của HUEWACO áp dụng kể từ ngày 1/6/2003. Giá bán nƣớc sạch của HUEWACO áp dụng kể từ ngày 1/6/2006. Giá bán nƣớc sạch của HUEWACO áp dụng kể từ ngày 1/3/2009. Giá bán nƣớc sạch của HUEWACO áp dụngkể từ ngày 1/6/2011.

Tóm tắt các lợi ích của tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nƣớc đô thị. Tóm tắt về các giải pháp quản lý nhu cầu đề xuất cho TP Huế. 132 viii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình 1. Bản đồ hành chính tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bản đồ hành chính thành phố Huế. Mối liên hệ giữa các nội dung chính trong khung nghiên cứu của luận án. Mối quan hệ giữa nhu cầu và giá cả. Mô hình vai trò công cụ chính sách trong quản lý nhu cầu nƣớc đô thị.

Các hồ và đập chính ở Thừa Thiên Huế. Quy trình sản xuất và cung cấp nƣớc sạch của nhà máy Quảng Tế II. Sơ đồ Quy hoạch định hƣớng hệ thống đô thị vùng của tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2025. Hƣớng nghiên cứu của luận án trong Khung tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nƣớc sạch đô thị.

Các hợp phần trong mô hình DPSIR. Sơ đồ tổng quát của mô hình DPSIR áp dụng trong quản lý TN nƣớc. Đáp ứng về quản lý nhu cầu nƣớc sạch đô thị ở tỉnh Thừa Thiên Huế dựa vào mô hình DPSIR. Các loại thiết bị dùng nƣớc thông dụng của 2 nhóm đối tƣợng dùng nƣớc sinh hoạt và HC – SN.

Lƣợng khách hàng sử dụng nƣớc của HUEWACO trong 10 năm qua. Biến thiên giá trị DO của sông Hƣơng từ năm 2002 đến 2011.