Luận án tiến sĩ nghiên cứu những nhân tố tác động tới mối quan hệ giữa ý định và

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- HOÀNG THỊ BẢO THOA NGHIÊN CỨU NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI MỐI QUAN HỆ GIỮA Ý ĐỊNH VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH CỦA NGƢỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- HOÀNG THỊ BẢO THOA NGHIÊN CỨU NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI MỐI QUAN HỆ GIỮA Ý ĐỊNH VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH CỦA NGƢỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Thị Liên HÀ NỘI, 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng qui định. Các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Những kết luận khoa học được đưa ra dựa theo kết quả nghiên cứu của chính tôi và chưa được các nhóm nghiên cứu khác công bố ở bất kỳ một công trình nào khác. Tác giả luận án Hoàng Thị Bảo Thoa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án “Nghiên cứu những nhân tố tác động tới mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng Việt Nam”, tôi đã nhận được rất nhiều sự hướng dẫn, hỗ trợ của Ban giám hiệu, phòng Đào tạo, viện Quản trị kinh doanh – Trường Đại học Kinh tế, ĐHQGHN. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành với những sự hỗ trợ đó. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.

Vũ Anh Dũng, TS. Phạm Thị Liên đã truyền cảm hứng và hướng dẫn cho tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện, động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này. Tác giả luận án Hoàng Thị Bảo Thoa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục DANH MỤC HÌNH.

i DANH MỤC BẢNG. ii PHỤ LỤC. iv MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của luận án.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .1 Mục đích nghiên cứu .2 Nhiệm vụ nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu.2 Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp của luận án.1 Về mặt lý thuyết .2 Về mặt thực tiễn.

Giới thiệu về kết cấu luận án. 12 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI MỐI QUAN HỆ GIỮA Ý ĐỊNH VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH .1 Cơ sở lý thuyết về hành vi tiêu dùng xanh .1 Các khái niệm liên quan đến tiêu dùng xanh .2 Cơ sở lý thuyết về hành vi tiêu dùng xanh .2 Tổng quan các nghiên cứu liên quan .1 Tổng quan các nghiên cứu về nhân tố tác động tới hành vi tiêu dùng xanh23 1.2 Tổng quan các nghiên cứu về mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh. 30 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh .3 Tổng quan kinh nghiệm tiêu dùng xanh trên thế giới .5 Các nước thuộc liên minh Châu Âu (EU) .4 Các mô hình nghiên cứu liên quan .1 Mô hình khái niệm về hành vi người tiêu dùng .2 Mô hình hành vi tiêu dùng của người tiêu dùng quan tâm tới môi trường44 1.3 Mô hình giả định các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi tiêu dùng xanh của người tiêu dùng Việt Nam .5 Khoảng trống và hƣớng nghiên cứu .6 Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết. 49 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Qui trình nghiên cứu .2 Phƣơng pháp thu thập dữ liệu .1 Dữ liệu thứ cấp .2 Dữ liệu sơ cấp.3 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu.1 Phương pháp phân tích, tổng hợp so sánh .2 Phương pháp phân tích thống kê, đánh giá tác động.

63 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG TIÊU DÙNG XANH VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI MỐI QUAN HỆ GIỮA Ý ĐỊNH VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG XANH .1 Đặc điểm thị trƣờng ngƣời tiêu dùng Việt Nam .2 Thực trạng tiêu dùng xanh ở Việt Nam từ kết quả phân tích tài liệu thứ cấp .3 Kết quả phân tích điều tra.1 Tỷ lệ phản hồi và thông tin cơ bản của người được điều tra. 86 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Tỷ lệ người tiêu dùng Việt Nam biết đến tiêu dùng xanh .3 Thực trạng tiêu dùng xanh tại Việt Nam theo kết quả điều tra .3 Đánh giá độ tin cậy và xác thực thang đo .4 Phân tích mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh .5 Kiểm định tác động của các nhân tố tới mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh .6 Ảnh hưởng của các nhân tố tiền đề của ý định tiêu dùng xanh và các biến kiểm soát. 99 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIẾN NGHỊ .1 Bàn luận kết quả nghiên cứu.1 Tổng kết kinh nghiệm quốc tế về tiêu dùng xanh và hàm ý đối với Việt Nam .2 Bàn luận các kết quả điều tra .2 Các đề xuất và kiến nghị .1 Các đề xuất và kiến nghị đối với doanh nghiệp .2 Các đề xuất và kiến nghị đối với các cơ quan nhà nước .3 Các đề xuất kiến nghị đối với người tiêu dùng .3 Một số hạn chế của nghiên cứu và đề xuất cho hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 116 KẾT LUẬN DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH STT TÊN HÌNH Trang 1 Hình 1.1: Mô hình đầy đủ Lý thuyết hành vi có kế hoạch 22 2 Hình 1.2: Quá trình mua hàng 31 3 Hình 1.3: Mô hình khái niệm về hành vi người tiêu dùng 43 4 Hình 1.4: Mô hình hành vi tiêu dùng tổng thể của người tiêu dùng 45 quan tâm tới môi trường 5 Hình 1.5: Mô hình giả định các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi 46 tiêu dùng xanh của người tiêu dùng Việt Nam 6 Hình 1.6: Mô hình nghiên cứu 50 i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG STT TÊN BẢNG Trang 1 Bảng 2.1: Bảng mô tả thang đo 51 2 Bảng 2.2: Bảng mô tả thang likert 58 3 Bảng 2.3: Bảng mã hóa các thang đo 65 4 Bảng 3.1: Thống kê tỷ lệ người tiêu dùng biết đến khái niệm tiêu 83 dùng xanh 5 Bảng 3.2: Bảng phân tích điểm trung bình chung của một số nhân 90 tố 6 Bảng 3.3: Bảng thống kê câu hỏi trong tương quan tổng của thang 92 đo Hành vi tiêu dùng xanh 7 Bảng 3.4 Kết quả kiểm định thước đo các nhân tố Nhận thức về 93 tính hiệu quả, sự nhạy cảm về giá và Sự sẵn có của sản phẩm 8 Bảng 3.5: Bảng thống kê câu hỏi trong tương quan tổng của thang 94 đo Quan tâm tới môi trường 9 Bảng 3.6 Kết quả kiểm định thước đo các nhân tố Quan tâm tới 95 môi trường, thái độ với môi trường và chuẩn mực chủ quan về tiêu dùng xanh 10 Bảng 3.7: Bảng phân tích KMO và Bartlett's Test mối quan hệ 96 giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh 11 Bảng 3.8: phân tích tương quan tác động của ý định đến hành vi 96 tiêu dùng xanh (Correlations) 12 Bảng 3.9: Bảng phân tích tương quan Spearman's rho mối quan hệ 96 giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh 13 Bảng 3.10: Bảng phân tích hồi qui tuyến tính các nhân tố ảnh 98 hưởng tới mối quan hệ giữa ý định và hành vi tiêu dùng xanh 14 Bảng 3.11 Kết quả hồi quy với ý định TDX là biến phụ thuộc 100 15 Bảng 3.12: Mô tả giá trị trung bình của ý định và hành vi tiêu dùng 100 xanh của phân biệt theo giới tính 16 Bảng 3.13: Hệ số tương quan giữa ý định và hành vi tiêu dùng ở 101 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các nhóm giới tính khác nhau 17 Bảng 3.14: Hệ số tương quan giữa ý định và hành vi tiêu dùng ở 101 hai nhóm giới tính nam và nữ (Spearman's rho) 18 Bảng 3.15: Tác động của thu nhập đến mối quan hệ giữa ý định và 103 hành vi tiêu dùng xanh 19 Bảng 4.1: Bảng tóm tắt các chính sách và chương trình thúc đẩy 105 tiêu dùng xanh ở một số quốc gia trên thế giới iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PHỤ LỤC STT TÊN HÌNH Trang 1 Phụ lục 1: Bảng thống kê các nghiên cứu liên quan 2 Phụ lục 2: Phiếu điều tra sơ bộ 3 Phụ lục 3: Phiếu điều tra chính thức 4 Phụ lục 4: Thông tin của người được điều tra iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của luận án Tiêu dùng xanh hiện đang được xem là xu hướng tiêu dùng của thế kỷ khi môi trường trở thành mối quan tâm lớn của nhiều quốc gia trên thế giới. Những cụm từ như sự nóng lên toàn cầu, hiệu ứng nhà kính, tình trạng xâm lấn của nước biển… thường xuyên được các chính phủ, các tổ chức và người dân nhắc đến như là một vấn đề đáng quan tâm trong mọi khía cạnh cuộc sống. Trong thập kỷ qua, rất nhiều nỗ lực đã được đưa vào các chính sách và chương trình nhằm chuyển đổi thành công cơ cấu công nghiệp và làm quy trình sản xuất sạch và hiệu quả hơn. Tuy nhiên các doanh nghiệp chỉ có thể làm giảm những tác động đến môi trường liên quan đến việc sản xuất chứ không giải quyết được các tác động đến môi trường liên quan đến việc lựa chọn, sử dụng và thải loại sản phẩm của người tiêu dùng (Fuchs và Lorek, 2005).

Hơn thế nữa, những thay đổi được cho là cần thiết còn vì các vấn đề kỹ thuật từ phía sản xuất có xu hướng bị các tăng trưởng trong tiêu dùng vượt qu a (Mont và Plepys, 2008; Throne-Holst và cộng sự, 2007). Khi người tiêu dùng càng ngày càng quan tâm đến môi trường, họ coi trọng hơn đến hành vi mua thân thiện với môi trường. Chính nhận thức về vấn đề môi trường của người tiêu dùng dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong quyết định tiêu dùng. Hiện nay tiêu dùng xanh càng ngày càng đóng một vai trò quan trọng đối với môi trường và xã hội vì nó được xem là xu hướng tiêu dùng tiến bộ và tiết kiệm.