Luận án: Nghiên cứu hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sữa Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Đề tài: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNBÔH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY Học viên: Email: NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ CHẾ BIẾN SỮA Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2017 i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ CHẾ BIẾN SỮA Ở VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH) MÃ SỐ: 60.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2017 ii LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Người hướng dẫn Nghiên cứu sinh Hà Thị Việt Châu GS. Nguyễn Văn Công i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ.

vi DANH MỤC BẢNG BIỂU .vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. ix LỜI MỞ ĐẦU. Lý do lựa chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Kết cấu đề tài.

5 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP .1 Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu ngoài nước. Xác lập vấn đề nghiên cứu. 21 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

23 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ. 24 KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Hiệu quả kinh doanh và ý nghĩa phân tích hiệu quả kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh.

Ý nghĩa phân tích hiệu quả kinh doanh .2 Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh trong các doanh nghiệp. Vai trò và nguyên tắc thiết lập hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh. Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh. Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh của một số nước trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam.

44 Mức tăng trưởng doanh thu. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 48 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 50 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Khái quát chung. Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu .3 Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu. 56 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 62 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG.

63 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ. 63 KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ CHẾ BIẾN SỮA Ở VIỆT NAM. Tổng quan về các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Lịch sử hình thành và phát triển.

Đặc điểm kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh. Tiềm năng và định hướng phát triển các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh theo quy định của pháp luật hiện hành.

Thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Đánh giá thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Về số lượng, nội dung và cách thức đánh giá. Về vai trò đối với quản trị doanh nghiệp.

Nguyên nhân hạn chế. 106 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 110 CHƯƠNG 5: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN. 111 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ.

111 KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ CHẾ BIẾN SỮA Ở VIỆT NAM. Quan điểm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Quan điểm đầy đủ, toàn diện và chuẩn xác. Quan điểm gắn với mục tiêu phát triển doanh nghiệp.

Quan điểm thể hiện hiệu quả tài chính và phi tài chính. Quan điểm phản ánh rõ nét hiệu quả kinh doanh. Giải pháp hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. Hoàn thiện số lượng, nội dung, phương pháp tính các chỉ tiêu.

Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh bộ phận. Hoàn thiện quy trình xây dựng các thước đo, chỉ tiêu phân tích. Hoàn thiện phương pháp phân tích các chỉ tiêu. Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam.

Về phía Nhà nước, bộ chủ quản và Hiệp hội Sữa Việt Nam. Về phía các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa. 127 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5. 131 iv KẾT LUẬN CHUNG.

132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 134 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 135 PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ CHẾ BIẾN SỮA Ở VIỆT NAM ĐƯỢC TÁC GIẢ KHẢO SÁT. 140 PHỤ LỤC 2: PHIẾU KHẢO SÁT.

142 PHỤ LỤC 3a: BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT. 154 PHỤ LỤC 3b: BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT. 156 v DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ Hình 3.1: Qui trình tiếp cận nghiên cứu luận án .2: Kết quả thống kê mẫu khảo sát phân theo đối tượng khảo sát.3: Kết quả thống kê mẫu khảo sát phân theo quy mô doanh nghiệp .4: Kết quả thống kê mẫu khảo sát phân theo loại hình doanh nghiệp .5: Kết quả thống kê mẫu khảo sát phân theo sở hữu vốn Nhà nước .1: Thị phần của các hãng sữa tại Việt Nam năm 2012 .2: Tỷ trọng chi tiêu cho sữa trong ngân sách FMCG của các hộ gia đình .3: Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam .4: Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Sữa Hà Nội (Hanoimilk) 74 Hình 4.5: Lý do không sử dụng các thông tin phân tích HQKD .6: Mức độ đóng góp của thông tin phân tích trong việc hỗ trợ ra quyết định của lãnh đạo DN và nhà đầu tư .7: Tần suất sử dụng HTCT phân tích HQKD của lãnh đạo DN và nhà đầu tư khi ra quyết định .8: Sự cần thiết phải xây dựng HTCT phân tích HQKD giúp đo lường mục tiêu của DN. 100 vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh của các công ty đại chúng trên thị trường chứng khoán Singapore .2: Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh của công ty đại chúng.

46 trên thị trường chứng khoán Anh .3: Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh của các công ty đại chúng trên thị trường chứng khoán Mỹ .1: Tình hình thực hiện báo cáo theo quy định đối với các công ty sản xuất và chế biến sữa niêm yết .2: Tình hình sử dụng các chỉ tiêu tài chính phân tích HQKD phục vụ quản trị DN và nhà đầu tư tại các DN sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam .3: Tình hình sử dụng các chỉ tiêu phi tài chính phân tích HQKD phục vụ quản trị DN và nhà đầu tư tại các DN sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam .4: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ sử dụng các chỉ tiêu tài chính .5: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ sử dụng các chỉ tiêu phi tài chính .6: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ sử dụng các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính phân theo đối tượng khảo sát .7: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ sử dụng các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính phân theo loại hình doanh nghiệp .8: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ sử dụng các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính phân theo quy mô doanh nghiệp .9: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ quan trọng của các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính đối với quản trị và nhà đầu tư .10: Kết quả thống kê mô tả đánh giá mức độ quan trọng của HTCT phân tích hiệu quả bộ phận đối với quản trị doanh nghiệp .1: HTCT phân tích HQKD đề xuất áp dụng cho các DN sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam.2: Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả bộ phận đề xuất áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sữa ở Việt Nam. 122 viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Diễn giải BSC Thẻ điểm cân bằng DN Doanh nghiệp DTT Doanh thu thuần Hanoimilk Công ty cổ phần Sữa Hà Nội HĐKD Hoạt động kinh doanh HQKD Hiệu quả kinh doanh HQXH Hiệu quả xã hội HTCT Hệ thống chỉ tiêu HTK Hàng tồn kho LNTT Lợi nhuận trước thuế LNST Lợi nhuận sau thuế TPP Hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương TSCĐ Tài sản cố định TSNH Tài sản ngắn hạn TSDH Tài sản dài hạn TTS Tổng tài sản VCSH Vốn chủ sở hữu Vinamilk Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam WTO Tổ chức Thương mại Thế giới ix LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp(DN) cần tìm mọi giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt khi Việt Nam hội nhập ngày càng sâu, rộng vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tham gia ký kết Hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đòi hỏi các DN Việt Nam phải nâng cao năng lực quản trị, điều hành DN, sử dụng nguồn lực hiệu quả nhất để có thể cạnh tranh với các DN nước ngoài đang ngày càng chiếm lĩnh thị trường nội địa. Việt Nam là nước có tiềm năng phát triển ngành sữa rất lớn.

Ngành sữa là một ngành công nghiệp chế biến có vai trò quan trọng trong việc đóng góp vào phát triển chung của nền kinh tế. Trong quá trình phát triển, ngành công nghiệp sữa đã đóng góp tích cực vào sự phát triển của toàn ngành công nghiệp cả nước. Trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng của ngành sữa luôn cao hơn tốc độ tăng trưởng của toàn ngành công nghiệp với mức tăng trung bình từ 18-20%/năm, cao hơn mức tăng trung bình của ngành công nghiệp nói chung (xấp xỉ 13%/năm)(Bộ Công Thương, 2010).