Luận án tiến sĩ nghiên cứu các giải pháp tạo việc làm bền vững cho lao động nông

i LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và chưa hề ñược sử dụng ñể bảo vệ một học vị nào. Mọi nguồn số liệu và các thông tin trích dẫn trong luận văn ñã ñược chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận án Triệu ðức Hạnh ii LỜI CẢM ƠN ðể hoàn thành luận án này, tôi ñã nhận ñược sự giúp ñỡ nhiệt tình của các cơ quan, các cấp lãnh ñạo và cá nhân. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc và kính trọng tới tất cả các tập thể và cá nhân ñã tạo ñiều kiện giúp ñỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Vũ ðình Thắng; PGS. Vũ Thị Minh - Người ñã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Viện ðào tạo Sau ñại học Trường ðại học Kinh tế Quốc dân cùng các thầy cô giáo, giáo sư, tiến sĩ ñã trang bị cho tôi những kiến thức quý báu giúp tôi trong quá trình nghiên cứu.

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp ñỡ của các lãnh ñạo cơ quan: Bộ Lao ñộng Thương binh và Xã hội, Sở Lao ñộng Thương binh và Xã hội Thái Nguyên, Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Thái Nguyên, Cục thống kê tỉnh Thái Nguyên, Chi cục thống kê các huyện ðịnh Hóa, Phú Bình, Phú Lương và các hộ nông dân, các cán bộ tại các thôn bản tôi ñã tiến hành trực tiếp ñiều tra. Tôi xin chân thành cảm ơn Tập thể cán bộ Trung tâm Học liệu- ðại học Thái Nguyên nơi tôi ñang công tác ñã tạo ñiều kiện giúp tôi trong quá trình nghiên cứu. Tôi xin chân thành cám ơn sự giúp ñỡ của gia ñình, bạn bè, ñồng nghiệp ñã giúp ñỡ tôi hoàn thành luận án! Hà Nội, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận án Triệu ðức Hạnh iii MỤC LỤC Trang bìa phụ Lời cam ñoan. ii Mục lục.

iii Ký hiệu chữ viết tắt. vii Danh mục bảng biểu.viii Danh mục biểu ñồ, sơ ñồ. Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. ðối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu. ðối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Tổng quan một số công trình nghiên cứu liên quan ñến luận án. Kết cấu luận án.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM BỀN VỮNG CHO LAO ðỘNG NÔNG THÔN. Một số lý luận về việc làm và việc làm bền vững. Một số lý luận về việc làm. Một số lý luận về việc làm bền vững.

Một số lý luận về tạo việc làm và tạo việc làm bền vững cho lao ñộng nông thôn. Một số lý luận về tạo việc làm cho lao ñộng nông thôn. Một số lý luận về tạo việc làm bền vững cho lao ñộng nông thôn. Kinh nghiệm tạo việc làm bền vững cho lao ñộng nông thôn của một số nước trên thế giới.

Khái quát thực trạng lao ñộng, việc làm ở Việt Nam giai ñoạn 2005-2009 và kinh nghiệm tạo việc làm cho lao ñộng nông thôn tại một số ñịa phương trong nước. Khái quát thực trạng lao ñộng, việc làm ở Việt nam giai ñoạn 2005-2009. Kinh nghiệm tạo việc làm cho lao ñộng nông thôn tại một số ñịa phương trong nước. ðẶC ðIỂM ðỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ðặc ñiểm tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên. Vị trí ñịa lý, ñịa hình, ñịa mạo. Khí hậu, lượng mưa, thủy văn. Nguồn tài nguyên.

Tình hình phát triển kinh tế xã hội. Tình hình dân số và giới tính. Phương pháp nghiên cứu. Chọn ñịa ñiểm nghiên cứu.

Chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích. Phương pháp so sánh.

Phương pháp dự báo. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. ðÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TẠO VIỆC LÀM BỀN VỮNG CHO LAO ðỘNG NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN. Tình hình lao ñộng và việc làm của lao ñộng nông thôn tỉnh Thái Nguyên giai ñoạn 2005-2009.

Cơ cấu dân số và lao ñộng của tỉnh. Chất lượng lao ñộng nông thôn. Tình hình thất nghiệp, thiếu việc làm của lao ñộng nông thôn. ðiều kiện làm việc, thu nhập, mức sống của lao ñộng nông thôn.

Tình hình tạo việc làm và xúc tiến việc làm giai ñoạn 2005 - 2009. Tình hình thực hiện các chương trình tạo việc làm giai ñoạn 2005-2009. Tình hình ñào tạo lao ñộng giai ñoạn 2006 -2009. Hoạt ñộng bảo trợ xã hội giai ñoạn 2006-2009.

Tình hình xây dựng kế hoạch lao ñộng việc làm và hoạt ñộng giám sát ñánh giá giai ñoạn 2006-2009. Thực trạng tạo việc làm bền vững cho lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu. Yếu tố các quyền tại nơi làm việc. Yếu tố ổn ñịnh việc làm và thu nhập.

Yếu tố tạo việc làm và xúc tiến việc làm. Yếu tố bảo trợ xã hội. Yếu tố ñối thoại xã hội. Mức ñộ bền vững việc làm của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu.

ðánh giá chung về tạo việc làm cho lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu. ðỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP TẠO VIỆC LÀM BỀN VỮNG CHO LAO ðỘNG NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN. ðịnh hướng tạo việc làm bền vững cho lao ñộng nông thôn. Phát triển kinh tế nhiều thành phần, giải phóng và phát huy mọi nguồn lực.

Thực hiện thành công các chương trình phát triển kinh tế xã hội và các chương trình tạo việc làm tại ñịa phương. Kết hợp các chương trình tạo việc làm với các chương trình nâng cấp cơ sở hạ tầng, mở rộng ñô thị với tầm nhìn dài hạn. Khuyến khích ñầu tư phát triển sản xuất, khôi phục ngành nghề truyền thống, phát triển các ngành nghề mới, tạo việc làm gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường sinh thái. Phát triển nguồn nhân lực, ñào tạo nghề cho lao ñộng nông thôn.

ðẩy mạnh xuất khẩu lao ñộng. Cơ cấu lại lực lượng lao ñộng theo hướng giảm dần tỷ trọng lao ñộng nông lâm thủy sản. Giải pháp chung. Tạo sự hòa hợp giữa các chính sách phát triển kinh tế, xã hội và phát triển con người.

Mở rộng sự tham gia của các bên liên quan,, tạo ñiều kiện cho người dân ñịa phương ñược tiếp cận các nguồn lực: Tài chính, giáo dục, thông tin, công nghệ, phát triển các cơ hội việc làm, hỗ trợ nhóm yếu thế. Lồng ghép mục tiêu củng cố năm trụ cột việc làm bền vững vào các chương trình LED. Tăng cường tính bền vững của các chương trình LED. Giải pháp cụ thể.

Giải pháp cải thiện quyền tại nơi làm việc. Nhóm giải pháp ổn ñịnh việc làm và thu nhập. Nhóm giải pháp tạo việc làm và xúc tiến việc làm. Nhóm giải pháp thúc ñẩy bảo trợ xã hội.

Nhóm giải pháp thúc ñẩy ñối thoại xã hội. Dự kiến mức ñộ bền vững việc làm ñối với lao ñộng nông thôn tỉnh Thái Nguyên giai ñoạn 2011- 2015. 162 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 1634 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ðà CÔNG BỐ LIÊN QUAN ðẾN LUẬN ÁN.

166 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 167 vii KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT ATLð An toàn lao ñộng ASXH An sinh xã hội BQ Bình quân BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế CN Công nghiệp CSDL Cơ sở dữ liệu DW Việc làm bền vững ðVT ðơn vị tính HTX Hợp tác xã HD Phát triển con người ILO Tổ chức lao ñộng thế giới LED Phát triển kinh tế ñịa phương LEDAs Tổ chức phát triển kinh tế ñịa phương Lð-TB&XH Lao ñộng Thương binh và Xã hội MTQG Mục tiêu quốc gia PP Phương pháp RDWI Chỉ số việc làm bền vững nông thôn SXKD Sản xuất kinh doanh STT Số thứ tự TOT ðào tạo tuyên truyền viên TH Thực hiện XD Xây dựng XKLð Xuất khẩu lao ñộng viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Tên gọi việc làm bền vững tại các Quốc gia .2: Những hình thức bảo trợ xã hội.3: Các tiêu chí nhận dạng việc làm bền vững ñối với lao ñộng nông thôn .4: Cơ cấu lao ñộng Việt Nam phân theo cấp trình ñộ chuyên môn kỹ thuật.5: Tình hình tiền lương và thu nhập của lao ñộng Việt Nam .6: Dự báo thất nghiệp Việt Nam ñến năm 2020.7: Số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc ở Việt Nam .1: Tỉnh Thái Nguyên phân theo ñơn vị hành chính có ñến 31/12/2009 .2: Một số chỉ tiêu kinh tế tổng hợp tỉnh Thái Nguyên giai ñoạn 2005-2009 .3: Tình hình dân số và giới tính giai ñoạn 2005-2009 .4: Dung lượng mẫu ñiều tra nghiên cứu.1: Năng suất lao ñộng tỉnh Thái Nguyên giai ñoạn 2007- 2009.2: Thực trạng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng ñất ñai vùng nghiên cứu.3: Tình hình lao ñộng hoạt ñộng kinh tế có việc làm vùng nghiên cứu.4: Năng suất lao ñộng của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu .5: Tình hình nhân khẩu có thu nhập trung bình trở lên vùng nghiên cứu.6: Cơ cấu sử dụng ngày công lao ñộng theo ngành sản xuất vùng nghiên cứu.7: Cơ cấu sử dụng ngày công lao ñộng theo tính chất công việc vùng nghiên cứu.8: Tình hình tham gia lực lượng lao ñộng vùng nghiên cứu .9: Tình hình sử dụng ñất nông nghiệp vùng nghiên cứu.10: Một số thuận lợi và khó khăn giải quyết việc làm tại chỗ vùng nghiên cứu.11: Tình hình lao ñộng làm việc tại các doanh nghiệp giai ñoạn 2006-2010 .12: Tình hình lao ñộng làm việc tại các cơ sở kinh tế phi nông, lâm nghiệp và thủy sản giai ñoạn 2006-2010 .13: Tình hình lao ñộng làm việc tại các trang trại giai ñoạn 2006-2010.14: Thu nhập thực tế bình quân ñầu người của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu.15: Tình hình tham gia bảo hiểm trên ñịa bàn tỉnh Thái Nguyên .16: Thực trạng và nhu cầu tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu .17: Mức ñộ quan tâm ñối với các loại hình bảo hiểm xã hội hiện hành của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu .18: Tình hình thụ hưởng các chính sách xã hội vùng nghiên cứu.19: Tình hình tham gia hội nông dân của lao ñộng nông thôn tỉnh Thái Nguyên năm 2010 .20: Thực trạng tham gia hiệp hội, ñoàn thể của lao ñộng nông thôn vùng nghiên cứu.21: Tình hình tham gia xây dựng và thực hiện nội quy, quy chế cơ sở vùng nghiên cứu .22: Khung phân loại chỉ số RDWI .23: Kết quả tính toán chỉ số RDWI vùng nghiên cứu .24: Kết quả tính toán chỉ số RDWI vùng nghiên cứu theo nhóm hộ………… ……………………………………………127 Bảng 4.1: Kế hoạch ñào tạo lao ñộng tỉnh Thái Nguyên giai ñoạn 2010 -2015 .