Luận án tiến sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến thay đổi sử dụ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRƢƠNG VĨNH THỤY NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ SINH KẾ NGƢỜI DÂN TRÊN ĐỊA BÀN PHƢỜNG BÌNH HƢNG HÕA B, QUẬN BÌNH TÂN, TP. HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2004 - 2013 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Hà Nội – 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN KHOA ĐỊA LÝ ------------***------------ TRƢƠNG VĨNH THỤY NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ SINH KẾ NGƢỜI DÂN TRÊN ĐỊA BÀN PHƢỜNG BÌNH HƢNG HÕA B, QUẬN BÌNH TÂN, TP. HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2004 - 2013 Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60850103 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. Mẫn Quang Huy Hà Nội – 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian thực hiện luận văn, bản thân em đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ từ quý thầy cô, lãnh đạo cơ quan, gia đình và bạn bè.

Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành của minh đến Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Sau đại học, Khoa Địa Lý cùng tất cả các thầy cô trƣờng Đại học Khoa học Tự Nhiên – Đại học Quốc Gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, hƣớng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập vừa qua. Tiếp đến em bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến TS Mẫn Quang Huy, ngƣời thầy đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ trực tiếp em hoàn thành luận văn này. Em cũng xin phép đƣợc gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất quận Bình Tân, Phòng Thống kê quận, Ủy ban nhân dân phƣờng Bình Hƣng Hòa B cùng các anh chị em đồng nghiệp cũng nhƣ các hộ dân tại phƣờng Bình Hƣng Hòa B đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để em thu thập, điều tra số liệu và thực hiện luận văn này. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã luôn ở bên và động viên em để em có điều kiện tốt nhất để hoàn thành đƣợc luận văn.

Em xin chân thành cảm ơn tất cả mọi ngƣời. Hà Nội, ngày tháng năm 2014 Tác giả Trƣơng Vĩnh Thụy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Luận văn “Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến thay đổi sử dụng đất và sinh kế người dân trên địa bàn phường Binh Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh giai đoạn 2004 – 2013” đƣợc thực hiện từ tháng 04/2014 đến tháng 12/2014. Luận văn sử dụng những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

Các thông tin này đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc, có một số thông tin thu thập từ điều tra thực tế trên một số phƣờng, số liệu đã đƣợc tổng hợp và xử lý. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày. năm 2014 Tác giả luận văn Trƣơng Vĩnh Thụy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 CHƢƠNG 1. 4 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA VÀ NHỮNG ẢNH HƢỞNG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ SINH KẾ CỦA NGƢỜI DÂN 4 1. Cơ sở lý luận về đô thị hóa 4 1.1 Khái niệm, phân loại và chức năng của đô thị: 4 1.

Vai trò của đô thị đối với sự phát triển kinh tế - xã hội 10 1. Khái niệm, một số vấn đề của đô thị hóa 11 1. Những ảnh hƣởng của đô thị hóa đến sử dụng đất, cơ cấu kinh tế 16 1. Đô thị hóa làm thay đổi nhu cầu sử dụng đất 16 Tác động của quá trình đô thị hóa đến sinh kế 16 1.

Đặc điểm quá trình đô thị hóa trên thế giới và Việt Nam hiện nay 17 1. Tình hình đô thị hóa trên thế giới 17 1.2 Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam 20 CHƢƠNG 2. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU 27 2. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên thiên nhiên 27 2.1 Lịch sử hình thành: 27 2.

Vị trí địa lý: 27 2. Địa hình, khí hậu 28 2. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên 29 2. Tài nguyên đất 29 2.Tài nguyên nƣớc 30 2.

Tài nguyên nhân văn 30 2. Điều kiện kinh tế, xã hội 30 2. Dân số và lao động 30 2. Thực trạng phát triển kinh tế – xã hội 31 2.3 Sự thay đổi trong hạ tầng đô thị.

32 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ SINH KẾ NGƢỜI DÂN TRÊN ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 34 3. Đánh giá hiện trạng sử dụng, biến động đất đai trên địa phƣờng Bình Hƣng Hòa B từ năm 2004 - 2013 34 3. Hiện trạng sử dụng đất đai.2 Đánh giá hiện trạng cơ cấu đất đai tại phƣờng Bình Hƣng Hòa B qua công tác kiểm kê đất đai năm 2010: 34 3.2 Biến động đất đai 38 3.

Đánh giá các dự án đang triển khai trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân 40 3.1 Dự án khu dân cƣ Vĩnh Lộc, phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân 40 3.2 Dự án khu Công nghiệp Vĩnh Lộc 45 3. Công tác quy hoạch, kế hoạch trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B 50 3.1 Công tác quy hoạch 50 3.2 Kế hoạch sử dụng đất 51 3.3 Đánh giá chung: 54 3. Ảnh hƣởng của quá trình đô thị hóa đến sinh kế ngƣời dân tại phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân 54 3.1 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế 54 3.2 Dân số lao động 59 3. Ảnh hƣởng của quá trình đô thị đến sinh kế ngƣời dân trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân 61 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 64 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài: Đô thị hóa là quá trình tất yếu diễn ra không chỉ đối với nƣớc ta mà còn đối với các nƣớc trên thế giới, nhất là các nƣớc châu Á. Nền kinh tế càng phát triển thì quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Đô thị hóa góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế – xã hội của khu vực, nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, quá trình đô thị hóa cũng phát sinh nhiều vấn đề cần giải quyết nhƣ: vấn đề việc làm cho nông dân bị mất đất, phƣơng pháp đền bù khi giải phóng mặt bằng, cách thức di dân, dãn dân Nếu không có một chiến lƣợc và giải pháp cụ thể, chung ta sẽ gặp nhiều vƣớng mắc và lúng túng trong quá trình giải quyết, đôi khi làm nảy sinh những vấn đề ngày càng phức tạp.

Trong những năm qua, tốc độ đô thị hóa ở nƣớc ta diễn ra khá nhanh. Quận Bình Tân là đô thị mới đƣợc thành lập theo nghị định 130/NĐ-CP ngày 05/11/2003 của Chính Phủ [1] do tách từ Thị trấn An Lạc, xã Bình Hƣng Hoà, xã Bình Trị Đông và xã Tân Tạo của huyện Bình Chánh trƣớc đây. Trong những năm gần đây tốc độ đô thi hoá trên địa bàn quận diễn ra khá nhanh trong đó điển hình là phƣờng Bình Hƣng Hòa B. Hiện nay nhiều mặt kinh tế xã hội trên địa bàn quận Bình Tân nói chung và phƣờng Bình Hƣng Hòa B nói riêng cũng đang phát triển nhanh theo hƣớng đô thị hóa.

Do đó, việc nghiên cứu ảnh hƣởng những vấn đề phát sinh trong quá trình đô thị hóa, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm giải quyết vấn đề một cách cơ bản là việc làm cần thiết. Đó là cơ sở quan trọng cho việc nghiên cứu hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình đô thị hóa nhằm ổn định đời sống ngƣời dân, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B nói riêng, rộng hơn là địa bàn quận Bình Tân. Xuất phát từ thực tiễn ấy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hƣởng của quá trình đô thị hóa đến thay đổi sử dụng đất và sinh kế ngƣời dân trên địa bàn phƣờng Binh Hƣng Hòa B, Quận Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh giai đoạn 2004 – 2013” nhằm đánh giá những ảnh hƣởng của quá trình đô thị đến sự thay đổi sử dụng đất và đời sống ngƣời dân trên địa bàn phƣờng từ khi thành lập quận đến năm 2013, qua 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đó đề xuất những giải pháp góp phần tạo sự cân bằng giữa quá trình đô thị hóa và ổn định cuộc sống ngƣời dân.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai trong quá trình đô thị hóa và những tác động đến đời sống ngƣời dân trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B. Đánh giá ảnh hƣởng của quá trình đô thị hóa đến sinh kế của ngƣời dân trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B. Đề xuất một số giải pháp nhằm tạo sự cân bằng cho cuộc sống ngƣời dân trong quá trình đô thị hóa.

Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân. Nghiên cứu quá trình đô thị hóa và sự thay đổi sử dụng đất tại phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân. Nghiên cứu ảnh hƣởng của quá trình đô thị hóa đến sinh kế ngƣời dân địa bàn phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tiến hành đề xuất một số giải pháp sử dụng đất có hiệu quả góp phần hƣớng quá trình đô thị hóa cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội bền vững trên địa bàn phƣờng.

Phạm vi nghiên cứu 3. Phạm vi không gian - Phƣờng Bình Hƣng Hòa B, quận Bình Tân, Tp Hồ Chí Minh 3. Phạm vi thời gian - Từ năm 2004 đến năm 2013. Phƣơng pháp nghiên cứu 4.

Phƣơng pháp chọn điểm nghiên cứu Là một trong những phƣờng có biến động về hiện trạng sử dụng đất khá lớn trên địa bàn quận Bình Tân, trong đó có sữ rõ nét do quá trình đô thị hóa với dự án khu công nghiệp Vĩnh Lộc và khu dân cƣ Vĩnh Lộc trong những năm trở lại đây. Qua đó cũng tác động rất lớn đến đời sống ngƣời dân trong khu vực. Vì lý do đó, 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.