Luận án tiến sĩ nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ưu đãi khi việt nam trở

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------- BÙI ĐÌNH VIÊN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CÁC NGUỒN VỐN ƢU ĐÃI KHI VIỆT NAM TRỞ THÀNH NƢỚC CÓ MỨC THU NHẬP TRUNG BÌNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------------------ BÙI ĐÌNH VIÊN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CÁC NGUỒN VỐN ƢU ĐÃI KHI VIỆT NAM TRỞ THÀNH NƢỚC CÓ MỨC THU NHẬP TRUNG BÌNH Chuyên ngành : Kinh tế quốc tế Mã số : 62 31 01 06 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN XUÂN THIÊN 2. ĐOÀN HỒNG QUANG CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG THƢ KÝ HỘI ĐỒNG PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn PGS.TS Hà Văn Hội Hà Nội –2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Luận án tiến sĩ “Nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi khi Việt Nam trở thành nƣớc có mức thu nhập trung bình" là công trình nghiên cứu độc lập của mình. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Nghiên cứu sinh Bùi Đình Viên TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án này, tác giả xin chân thành cảm ơn sự quan tâm chỉ bảo của các GVHD khoa học là PGS.TS Nguyễn Xuân Thiên và TS Đoàn Hồng Quang đã dành nhiều thời gian hƣớng dẫn hỗ trợ trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Bên cạnh đó, trong thời gian học tập của giai đoạn Nghiên cứu sinh, tác giả đã luôn nhận đƣợc sự quan tâm, hỗ trợ, chỉ bảo, tạo điều kiện cảu các thầy, cô, cán bộ giảng viên của Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN, các thành viên hội đồng khoa học và các đơn vị/cơ sở nghiên cứu khác, tác giả xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành và lời chúc sức khỏe tới tất cả các thầy, cô giáo Tác giả xin chân thành cảm ơn sự quan tâm hỗ trợ của các đồng nghiệp, các cơ quan, đơn vị, văn phòng Chính phủ và các nhà nghiên cứu đã cung cấp tài liệu, số liệu… giúp tác giả có nguồn tham khảo quan trọng để sử dụng phân tích đánh giá và tổng hợp các nội dung liên quan đến đề tài. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè ngƣời thân đã luôn cổ vũ ủng hộ và giúp đỡ.

Hà Nội, ngày 07 tháng 04 năm 2016 NGHIÊN CỨU SINH Bùi Đình Viên ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG. ix MỞ ĐẦU.

1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Tình hình nghiên cứu về quản lý và hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi ở các nƣớc và các tổ chức trên thế giới. Tình hình nghiên cứu về quản lý và hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi ở Việt Nam.

Khoảng trống và những vấn đề cần đƣợc tiếp tục nghiên cứu. 19 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CÁC NGUỒN VỐN ƢU ĐÃI TRONG BỐI CẢNH NƢỚC CÓ MỨC THU NHẬP TRUNG BÌNH. Tổng quan về các nguồn vốn ƣu đãi. Khái niệm về các nguồn vốn ƣu đãi.

Các hình thức và phƣơng thức cung cấp chủ yếu của nguồn vốn vay ƣu đãi. Phân loại nguồn tài trợ và điều kiện vay đối với các nguồn vốn ƣu đãi. Lợi ích và bất lợi khi sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Các nguồn vốn ƣu đãi trong bối cảnh của MIC.

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Đánh giá tác động tới sự phát triển của nền kinh tế. Các tiêu chí đánh giá cụ thể. Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi trong bối cảnh nƣớc có mức thu nhập trung bình.

Các nhân tố khách quan. Các nhân tố chủ quan. Một số kinh nghiệm quốc tế về hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Những kinh nghiệm thành công.

50 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Những kinh nghiệm không thành công. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam. 57 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CÁC NGUỒN VỐN ƢU ĐÃI CHO VIỆT NAM KHI ĐÃ TRỞ THÀNH NƢỚC CÓ MỨC THU NHẬP TRUNG BÌNH.

Tình hình cam kết, ký kết các nguồn vốn ƣu đãi trong giai đoạn 2011- 2015 sau khi Việt Nam đã trở thành nƣớc có mức thu nhập trung bình. Tình hình cam kết, ký kết. Tình hình giải ngân. Đánh giá thực trạng và tác động của các nguồn vốn ƣu đãi tới một số ngành, lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Trong lĩnh vực giao thông vận tải. Trong lĩnh vực năng lƣợng và công nghiệp. Trong lĩnh vực môi trƣờng và phát triển đô thị. Trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn kết hợp với xóa đói giảm nghèo.

Trong lĩnh vực y tế – xã hội. Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, tăng cƣờng năng lực thể chế, phát triển nguồn nhân lực .8 Đối với phát triển của các địa phƣơng. Đánh giá các nguồn vốn ƣu đãi theo 5 tiêu chí về hiệu quả sử dụng.

Tính phù hợp trong sử dụng vốn ƣu đãi. Tính hiệu suất trong sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Tác động của các nguồn vốn ƣu đãi. Tính hiệu quả trong việc triển khai, thực hiện các nguồn vốn ƣu đãi.

Tính bền vững trong việc sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Những mặt đƣợc, tồn tại, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm rút ra trong việc sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. 90 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Những tồn tại.3 Nguyên nhân của những tồn tại.

Những bài học kinh nghiệm. 94 Chƣơng 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM SỬ DỤNG HIỆU QUẢ CÁC NGUỒN VỐN ƢU ĐÃI CHO VIỆT NAM SAU KHI ĐÃ TRỞ THÀNH NƢỚC CÓ MỨC THU NHẬP TRUNG BÌNH. Bối cảnh trong nƣớc và quốc tế sau khi Việt Nam trở thành nƣớc có thu nhập trung bình. Bối cảnh trong nƣớc và những vấn đề đặt ra.

Bối cảnh quốc tế. Triển vọng của quan hệ hợp tác phát triển giữa Việt Nam và các nhà tài trợ. Về chính sách viện trợ đối với nguồn vốn ƣu đãi. Về cơ cấu nguồn vốn ƣu đãi.

Về phƣơng thức hợp tác phát triển trong thời gian tới. Quan điểm, định hƣớng thu hút và sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi trong bối cảnh là nƣớc có mức thu nhập trung bình. Quan điểm về việc sử dụng vốn ƣu đãi trong bối cảnh nƣớc có mức thu nhập trung bình. Định hƣớng về các lĩnh vực ƣu tiên sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi.

Nhu cầu về các nguồn vốn ƣu đãi đối với Việt Nam khi trở thành nƣớc có mức thu nhập trung bình. Các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi trong bối cảnh khi Việt Nam là nƣớc có mức thu nhập trung bình. Nâng cao nhận thức đúng đắn về bản chất các nguồn vốn ƣu đãi. Hoàn thiện đồng bộ hành lang và khuôn khổ pháp lý về quản lý các nguồn vốn ƣu đãi.

Khai thác tối đa nguồn lực từ khu vực tƣ nhân và nhân rộng mô hình Hợp tác công - tƣ (PPP), khuyến khích theo hƣớng đi mới để thu hút đầu tƣ, kêu gọi các nguồn vốn ƣu đãi. 125 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Thúc đẩy tiến độ giải ngân các chƣơng trình, dự án sử dụng các nguồn vốn ƣu đãi. Nâng cao tính làm chủ và tăng cƣờng sự tham gia tích cực của các tổ chức xã hội và đề cao tính minh bạch trong quản lý viện trợ. Bảo đảm an toàn nợ bền vững trƣớc khi đƣa ra quyết định sử dụng nguồn vốn vay ƣu đãi.

142 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 144 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 157 BẢNG CÂU HỎI THAM VẤN. 157 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADB : Asian Development Bank (Ngân hàng Phát triển Châu Á) AEF : Forum on Aid Effectiveness (Diễn đàn hiệu quả viện trợ ) AFD : Agence Française De Développement (Cơ quan Phát triển Pháp) BOT : Hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao CG : Consultative Group Meeting (Hội nghị Nhóm Tƣ vấn các nhà tài trợ) CIEM : Central Institute for Economic Management (Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ƣơng).

CMEA : Council of Mutual Economic Assistance (Hội đồng Tƣơng trợ Kinh tế) CQCQ : Cơ quan chủ quản các chƣơng trình, dự án DAC : Development Assistance Committee (Ủy ban hỗ trợ phát triển) EC : European Community (Cộng đồng Châu Âu) EU : European Union (Cộng đồng Châu Âu) FDI : Foreign Direct Investment (Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài) GDP : Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm quốc nội) GNI : Gross National Income (Tổng thu nhập quốc dân) GNP : Gross National Product (Tổng sản phẩm quốc gia). HDI : Human Development Index (chỉ số phát triển con ngƣời) IBRD : International Bank for Reconstruction and Development (Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế) ICOR : Incremental Capital - Output Ratio (Hệ số sử dụng vốn hay tỷ lệ vốn trên sản lƣợng tăng thêm) IDA : International Development Association (Hiệp hội Phát triển Quốc tế) IMF : International Monetary Fund (Quỹ Tiền tệ Quốc tế) vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com IRR : Internal Rate of Return (Suất sinh lợi nội tại) JICA : Japan International Cooperation Agency (Cơ quan hợp tác phát triển quốc tế Nhật Bản) LIBOR : London Interbank Offered Rates (Lãi suất liên ngân hàng Anh trên thị trƣờng London) LMIC : Low and middle-income countries (Nƣớc co mức thu nhập trung bình thấp) MDGs : Millennium Development Goals (Mục tiêu Thiên niên kỷ).