Luận án tiến sĩ liên kết giữa cộng đồng khoa học và doanh nghiệp

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN VIỆT HÒA LIÊN KẾT GIỮA CỘNG ĐỒNG KHOA HỌC VÀ DOANH NGHIỆP (Nghiên cứu trƣờng hợp Viện công nghiệp thực phẩm và doanh nghiệp liên kết với Viện công nghiệp thực phẩm) LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC HÀ NỘI - 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN VIỆT HÒA LIÊN KẾT GIỮA CỘNG ĐỒNG KHOA HỌC VÀ DOANH NGHIỆP (Nghiên cứu trƣờng hợp Viện công nghiệp thực phẩm và doanh nghiệp liên kết với Viện công nghiệp thực phẩm) Ngành: Xã hội học Mã số: 9 31 03 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh HÀ NỘI - 2020 LỜI CẢM ƠN Để Luận án“Liên kết giữa cộng đồng khoa học và doanh nghiệp (Nghiên cứu trường hợp Viện công nghiệp thực phẩm và doanh nghiệp liên kết với Viện công nghiệp thực phẩm)” đạt được kết quả theo yêu cầu đề ra, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Học Viện Khoa học xã hội, Khoa Xã hội học, Phòng Quản lý đào tạo và những người thầy đáng kính đã tạo ra những điều kiện tốt nhất cũng như truyền đạt kiến thức và đóng góp những ý kiến quý báu cho quá trình học tập, thực hiện kế hoạch đào tạo của nghiên cứu sinh. Xin trân trọng cảm ơn Viện Công nghiệp Thực phẩm, Ban Lãnh đạo Viện, các đơn vị, các nhà khoa học đã ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi cũng như tích cực hợp tác trong suốt quá trình tôi thực hiện Luận án. Xin đặc biệt trân trọng cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn khoa học - người đã hướng dẫn tận tình cho tôi trong suốt quá trình làm Luận án với tình cảm và tinh thần trách nhiệm của một nhà khoa học. Cuối cùng, xin cảm ơn sâu sắc đến những người thân yêu trong gia đình, sự động viên và cả sự hy sinh của gia đình là nguồn động lực to lớn để tôi có thể hoàn thành tốt công trình nghiên cứu này.

Nghiên cứu sinh. Nguyễn Việt Hòa LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, trích dẫn trong Luận án đảm bảo tính chính xác và trung thực.

NGƢỜI CAM ĐOAN Nguyễn Việt Hòa Nguyễn Việt Hòa MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHI N CỨU VỀ LI N ẾT GIỮA CỘNG ĐỒNG HOA HỌC VÀ DOANH NGHIỆP. Các hƣớng nghiên cứu liên quan đến luận án. Liên kết trong đào tạo.

Liên kết trong nghiên cứu, chuyển giao kết quả nghiên cứu. Liên kết trong sản xuất. Liên kết trong thương mại hóa sản phẩm. Nghiên cứu liên từ thể chế, cơ chế, chính sách.

Tiểu kết Chƣơng 1. 23 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ L LUẬN NGHI N CỨU LI N ẾT GIỮA CỘNG ĐỒNG HOA HỌC VÀ DOANH NGHIỆP. Các khái niệm cơ bản. Khái niệm cộng đồng khoa học.

Khái niệm doanh nghiệp. Liên kết giữa cộng đồng khoa học và doanh nghiệp. Một số khái niệm liên quan. Khái niệm chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới.

Khái niệm về ngành công nghiệp thực phẩm. Khái niệm liên quan đến các hình thức liên kết. Phƣơng pháp tiếp cận nghiên cứu của luận án. Các lý thuyết vận dụng.

Lý thuyết mạng xã hội. Lý thuyết mô hình đổi mới Triple Helix. Khung phân tích. Biến độc lập.

Biến phụ thuộc. Bối cảnh kinh tế-xã hội, khoa học và công nghệ. Tiểu kết Chƣơng 2. 51 CHƢƠNG 3: LI N ẾT TRONG ĐÀO T O NGHI N CỨU VÀ CHU ỂN GIAO ẾT QUẢ NGHI N CỨU T I VIỆN CÔNG NGHIỆP THỰC PHẦM.

Liên kết trong đào tạo. Tình hình công tác đào tạo. Các hình thức liên kết trong đào tạo. Các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết trong đào tạo.

Liên kết trong nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu. Hình thức liên kết trong nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu. Yếu tố ảnh hưởng đến liên kết trong nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Tiểu kết Chƣơng 3. 89 CHƢƠNG 4: LI N ẾT GIỮA CỘNG ĐỒNG HOA HỌC VÀ DOANH NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT VÀ THƢƠNG M I HÓA SẢN PHẨM T I VIỆN CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM. Liên kết trong sản xuất. Tình hình liên kết trong sản xuất.

Các hình thức liên kết trong sản xuất. Các yếu tố ảnh hưởng các hình thức liên kết trong sản xuất. Liên kết trong thƣơng mại hóa sản phẩm. Tình hình liên kết trong thương mại hóa sản phẩm.

Các hình thức liên kết trong thương mại hóa sản phẩm. Các yếu tố ảnh hưởng đến các hình thức liên kết trong thương mại hóa sản phẩm. Tiểu kết Chƣơng 4. 131 ẾT LUẬN VÀ HU ẾN NGHỊ.

132 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 137 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM HẢO. 138 DANH MỤC CÁC HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT CĐKH The scientific community Cộng đồng khoa học CMCN4.0 The Fourth Industrial Cách mạng 4.0 DN Enterprise Revolution Doanh nghiệp ICT Information and communication Công nghệ thông tin và truyền technology enterprise thông IoT Internet of things Internet vạn vật IP Intellectual property Sở hữu trí tuệ KH&CN Science and technology Khoa học và Công nghệ KT-XH Economic and Sociology Kinh tế và Xã hội NC&PT Research and development Nghiên cứu và phát triển OECD Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh Co-operation and Development tế STI Science, technology and Khoa học, công nghệ và đổi mới innovation DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Đội ngũ cán bộ của Viện công nghiệp thực phẩm.

Quan hệ chức danh nghề nghiệp với hình thức liên kết trong đào tạo. Mối liên quan giữa loại hình lao động với liên kết trong đào tạo. Cơ chế chính sách của Nhà nước tác động đến liên kết. Yếu tố từ cá nhân nhà khoa học tác động đến liên kết.

Các yếu tố từ Viện tác động đến liên kết. Các yếu tố từ doanh nghiệp tác động đến liên kết. Các yếu tố khác tác động đến liên kết. Cơ chế chính sách Nhà nước, cá nhân nhà khoa học và thông tin tác động đến thực hành, thực tập tại Viện.

Các yếu tố từ Viện, Doanh nghiệp tác động đến thực hành, thực tập tại Viện. Cơ chế chính sách nhà nước, cá nhân nhà khoa học, thông tin tác động đến hướng dẫn qua dịch vụ và CGCN có đào tạo. Các yếu tố từ Viện, Doanh nghiệp tác động hướng dẫn qua dịch vụ và CGCN có đào tạo. Mối liên quan giữa độ tuổi, giới tính trong liên kết nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Mối liên hệ các hình thức liên kết với chức danh nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu. Mối liên quan giữa các liên kết với loại hình lao động. Cơ chế chính sách của Nhà nước, cá nhân nhà khoa học và thông tin tác động đến thực hiện các nhiệm vụ và hợp đồng UDSP. Các yếu tố từ Viện và doanh nghiệp.Các yếu tố tác động hợp đồng ứng dụng các tiến bộ khoa học, quy trình sản xuất và hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến thiết bị, kỹ thuật.

Các yếu tố tác động đến liên kết hợp đồng ứng dụng các tiến bộ khoa học, quy trình sản xuất và hỗ trợ DN cải tiến thiết bị, kỹ thuật. Các yếu tố cơ chế chính sách của Nhà nước, cá nhân nhà khoa học, thông tin tác động đến cung cấp sản phẩm. Các yếu tố từ Viện, Doanh nghiệp tác động đến cung cấp sản phẩm. Mối quan hệ giữa độ tuổi, giới tính với việc tham gia liên kết trong sản xuất.

Mối liên hệ chức danh nghề nghiệp với việc tham gia liên kết trong sản xuất. Mối quan hệ giữa loại hình lao động với tham gia liên kết trong sản xuất. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến hợp đồng thực hiện nhiệm vụ và mua công nghệ trong 05 năm qua (2013-2018). Các yếu tố từ Viện, doanh nghiệp ảnh hưởng đến hợp đồng thực hiện nhiệm vụ và mua công nghệ trong 05 năm qua (2013-2018).

Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến Hợp đồng mua bán thiết bị, Hợp đồng chuyển giao công nghệ. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến Hợp đồng mua bán thiết bị, Hợp đồng chuyển giao công nghệ. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến hợp đồng đầu tư sản xuất và hợp đồng giám định và kiểm tra. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến hợp đồng đầu tư sản xuất và hợp đồng giám định và kiểm tra.

Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến góp vốn) đầu tư. Các hình thức liên kết trong thương mại hóa sản phẩm. Quan hệ giữa độ tuổi, giới tính với liên kết trong thương mại hóa sản phẩm. Mối liên quan giữa chức danh nghề nghiệp với việc tham gia liên kết trong thương mại hóa sản phẩm.

Mối quan hệ giữa Loại hình lao động với liên kết. 122 trong thương mại hóa sản phẩm. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến hợp đồng kinh tế từ doanh nghiệp, cùng đầu tư để tạo ra sản phẩm. Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến hợp đồng kinh tế từ doanh nghiệp, cùng đầu tư để tạo ra sản phẩm.

Các nhân tố, yếu tố ảnh hưởng đến đầu tư để quảng bá sản phẩm. 126 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ BIỂU ĐỒ Hình 1. So sánh các cách tiếp cận đa ngành, liên ngành và đổi mới xuyên ngành. Các tác nhân học hỏi trong mô hình đổi mới Triple Helix.

Liên kết trong đào tạo của Viện 05 năm qua (2013-2018). Liên kết trong nghiên cứu và chuyển giao kết quả nghiên cứu 05 năm qua (2013-2018). Các hình thức liên kết trong lĩnh trong sản xuất (2013-2018). Tính cấp thiết của đề tài Liên kết giữa cộng đồng khoa học và doanh nghiệp là một vấn đề quan trọng đối với các quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động mạnh mẽ yêu cầu các quốc gia phải có nhiều vốn tri thức để phát triển kinh tế-xã hội, các nước phát triển đã nhanh chóng xây dựng xã hội tri thức tạo nền tảng vững chắc để phát triển quốc gia.

Vốn tri thức hình thành, phát triển có hệ thống và được lưu giữ nhiều nhất ở cộng đồng khoa học.