Luận án tiến sĩ kinh tế quản lý kinh tế biển kinh nghiệm quốc tế và vận dụng vào

Trang bìa VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI Lại Lâm Anh QUẢN LÝ KINH TẾ BIỂN: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ VẬN DỤNG VÀO VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ HÀ NỘI - 2013 ii iii VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI Lại Lâm Anh QUẢN LÝ KINH TẾ BIỂN: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ VẬN DỤNG VÀO VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế Thế giới và Quan hệ Kinh tế Quốc tế Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Thanh Đức 2. Bùi Tất Thắng HÀ NỘI - 2013 iv Lời cam đoan Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu thu thập, trích dẫn, xử lý từ các nguồn chính thức và/hoặc của riêng tác giả.

Kết quả nêu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Lại Lâm Anh v Mục lục MỤC LỤC Trang Trang bìa i Lời cam đoan. iv Mục lục v Trang v Danh mục các chữ viết tắt. viii Danh mục các hình.

xi Danh mục các bảng. xiii MỞ ĐẦU 1 Chương 1 14 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ KINH TẾ BIỂN. Các khái niệm cơ bản về quản lý kinh tế biển .1: Sơ đồ quản lý kinh tế biển.2: Chiến lược quản lý kinh tế biển. Vai trò của quản lý kinh tế biển.

Một số quan điểm và cách tiếp cận về quản lý kinh tế biển. Những vấn đề pháp lý liên quan tới quản lý kinh tế biển .3: Ba cách hiểu về Lãnh hải và đường cơ sở theo Điều 3 và Điều 7 UNCLOS.4: Quy định về vùng biển theo UNCLOS.5: Tổng hợp không gian biển theo UNCLOS.6: Đường trung tuyến phân định ranh giới biển theo Điều 15 UNCLOS .41 Chương 2 44 QUẢN LÝ KINH TẾ BIỂN CỦA THẾ GIỚI: TRƯỜNG HỢP TRUNG QUỐC, MALAYSIA VÀ SINGAPORE. Quản lý kinh tế biển của Trung Quốc.1: 10 cảng lớn nhất thế giới năm 2011 .2: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Trung Quốc.3: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Hồng Kông.1: Các cảng của Trung Quốc nằm trong danh sách 50 cảng đứng đầu thế giới năm 2011 theo trọng lượng hàng hóa qua cảng. Quản lý kinh tế biển của Malaysia.2: Hàng qua cảng Klang và cảng Tg Pelepas của Malaysia .4: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Malaysia.

Quản lý kinh tế biển của Singapore.5: Vận tải bằng công ten nơ của cảng Singapore.6: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Singapore.7: Xuất khẩu dầu thô của Singapore. Một số vấn đề có tính chất quy luật trong quản lý kinh tế biển thế giới .91 Chương 3 94 VẬN DỤNG KINH NGHIỆM QUẢN LÝ KINH TẾ BIỂN CỦA thẾ GIỚI VÀO VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ GỢI Ý CHÍNH SÁCH. Tầm quan trọng của quản lý kinh tế biển ở Việt Nam. Thực trạng quản lý kinh tế biển Việt Nam.1: Xếp hạng cảng biển thế giới theo tiêu chí số hàng qua cảng .2: Vận tải bằng tàu biển của Việt Nam.3: Xuất khẩu dầu thô của Việt Nam.1: Sản lượng khai thác khí tự nhiên ở dạng khí của Việt Nam .4: Sản lượng khai thác than sạch của Việt Nam.5: Tổng giá trị than đá xuất khẩu của Việt Nam.6: Sản lượng sản xuất muối của Việt Nam.2: Các Khu kinh tế ven biển ở Việt Nam.

Một số kinh nghiệm thế giới rút ra cho quản lý kinh tế biển Việt Nam và gợi ý chính sách. 146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 148 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 PHỤ LỤC 164 PHỤ LỤC 1.

164 Danh sách 50 nước dẫn đầu về vận chuyển bằng côngtơnơ. 166 Danh sách 50 cảng đứng đầu thế giới về bốc dỡ công ten nơ năm 2010-2011. 168 An Nam đại quốc họa đồ. 169 Vương quốc An Nam.

170 GDP bình quân đầu người của Singapore, Trung Quốc và Malaysia. 170 Hình: Các tuyến hàng hải của Trung Quốc. 170 vii PHỤ LỤC 6. 174 Danh sách các cảng công ten nơ lớn nhất trên thế giới giai đoạn 2004-2010.

176 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011. 177 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011. 178 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011. 179 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011.

180 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011. 181 Vận tài bằng tàu biển giai đoạn 1980 - 2011. 182 Số ngư dân làm việc trên tàu đánh cá được cấp phép của Malaysia, 2000-2011. 183 Thể tích tàu đánh cá được cấp phép của Malaysia, 2011.

184 Những tuyến đường chuyên trở dầu thô của thế giới. 184 viii Danh mục các chữ viết tắt DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ tắt Tên gốc tiếng Anh Tên tiếng Việt AAPA American Association of Port Hiệp hội Cảng Mỹ Authorities CITOS Computer Integrated Terminal Hệ thống Quản lý Tích hợp bằng Operations System Máy tính CZ Contiguous Zone Vùng tiếp giáp CS Continental Shelf Thềm lục địa DOC Declaration on the conduct of Tuyên bố về quy tắc ứng xử của các parties in the South China Sea bên ở Biển Đông DOF Department of Fisheries of Bộ Thủy sản của Malaysia Malaysia DSLB Domestic Shipping Licensing Ban Cấp phép Vận chuyển Nội địa Board DWT Dead Weight Tons Là đơn vị đo lường hàng hóa được 1 DWT = 2.240 pounds = dùng trong vận tải biển 1.000 kg = 1 tấn) EDB The Economic Development Ban Phát triển Kinh tế của Board of Singapore Singapore EDI Electronic Data Interchange Hệ thống trao đổi dữ liệu điện tử EEZ Exclusive Economic Zone Vùng đặc quyền kinh tế EPU Economic Planning Unit Ban Kinh tế Kế hoạch Malaysia EU European Union Liên Minh Châu Âu FEU Forty-foot Equivalent Unit. Là đơn vị đo của hàng hóa được 1 FEU = 2 TEU công ten nơ (container) hóa tương đương với một côngtenơ tiêu chuẩn 40 ft (dài) × 8 ft (rộng) × 8,5 ft (cao) (khoảng 78 m³ thể tích). ix FRI Fisheries Research Institute Viện Nghiên cứu Thủy sản GRT Gross Register Tonnage GRT là “Dung tích đăng ký”.

Gồm 1 GRT = 100 cubic feet toàn bộ thể tích các khoảng trống của con tàu. Tuỳ (2,83168466 m³) cách tính của mỗi cơ quan đăng kiểm nên GRT của 1 con tàu là không đồng nhất. GRT thường dùng làm đơn vị tính cảng phí, hoa tiêu phí… IAPH International Association of Hiệp hội Cảng và Cảng biển Quốc tế Ports and Harbors IMC International Maritime Center Trung tâm Hàng Hải Quốc tế IZ International Zone Biển quốc tế IW Internal Water Nội thủy MISC Malaysian International Tổng công ty vận chuyển Quốc tế Shipping Corporation Malaysia MSO Merchant Shipping Ordnance Cơ quan Quản lý Hàng hải MATRA The Malaysian External Cơ quan Phát triển Ngoại thương DE TradeDevelopment Corporation Malaysia MIDA Malaysian Industrial Cơ quan Quản lý Công nghiệp Development Authority Malaysia MIMA Maritime Institute of Malaysia Viện Hàng hải Malaysia MPA the Maritime and Port Cơ quan Quản lý Biển và Cảng biển Authority of Singapore Singapore nm Nautical mile Hải lý PIPS Port Improvement Plan of Bảng kế hoạch nâng cấp cảng Singapore Singapore R&D Research and Development Nghiên cứu và phát triển RM Ringit Đơn vị tiền tệ của Malaysia STB Singapore Tourism Board Tổng cục Du lịch Singapore x TEU Twenty-foot Equivalent Units Là đơn vị đo của hàng hóa được 2 TEU = 1 FEU công ten nơ (container) hóa tương đương với một côngtenơ tiêu chuẩn 20 ft (dài) × 8 ft (rộng) × 8,5 ft (cao) (khoảng 39 m³ thể tích). TNCs Trans National Corporations Các công ty xuyên quốc gia TNHH Trách nhiệm hữu hạn TSB Territorial Sea Baseline Đường cơ sở TS Territorial Sea Lãnh Hải UNCTAD United Nations Conference on Diễn đàn Thương mại và Phát triển Trade and Development Liên Hiệp quốc UNCLOS United Nations Convention on Công ước Liên hợp quốc về Luật the Law of the Sea biển VASEP Vietnam Association of Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Seafood Exporters and Thủy sản Việt Nam Producers WB World Bank Ngân hàng Thế giới xi Danh mục các hình DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.1: Sơ đồ quản lý kinh tế biển.Error: Reference source not found Hình 1.2: Chiến lược quản lý kinh tế biển.Error: Reference source not found Hình 1.3: Ba cách hiểu về Lãnh hải và đường cơ sở theo Điều 3 và Điều 7 UNCLOS.

Error: Reference source not found Hình 1.4: Quy định về vùng biển theo UNCLOS. Error: Reference source not found Hình 1.5: Tổng hợp không gian biển theo UNCLOS.Error: Reference source not found Hình 1.6: Đường trung tuyến phân định ranh giới biển theo Điều 15 UNCLOS. Error: Reference source not found Hình 2.1: 10 cảng lớn nhất thế giới năm 2011 .Error: Reference source not found Hình 2.2: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Trung Quốc.Error: Reference source not found Hình 2.3: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Hồng Kông.Error: Reference source not found Hình 2.4: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của Malaysia. Error: Reference source not found Hình 2.5: Vận tải bằng công ten nơ của cảng Singapore Error: Reference source not found Hình 2.6: Vận tải hàng hóa bằng đường biển của SingaporeError: Reference source not found Hình 2.7: Xuất khẩu dầu thô của Singapore.Error: Reference source not found Hình 3.1: Xếp hạng cảng biển thế giới theo tiêu chí số hàng qua cảng .Error: Reference source not found Hình 3.2: Vận tải bằng tàu biển của Việt Nam.Error: Reference source not found Hình 3.3: Xuất khẩu dầu thô của Việt Nam.Error: Reference source not found xii Hình 3.4: Sản lượng khai thác than sạch của Việt Nam.

Error: Reference source not found Hình 3.5: Tổng giá trị than đá xuất khẩu của Việt Nam. Error: Reference source not found Hình 3.6: Sản lượng sản xuất muối của Việt Nam Error: Reference source not found xiii Danh mục các bảng DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Các cảng của Trung Quốc nằm trong danh sách 50 cảng đứng đầu thế giới năm 2011 theo trọng lượng hàng hóa qua cảng.Error: Reference source not found Bảng 2.2: Hàng qua cảng Klang và cảng Tg Pelepas của Malaysia Error: Reference source not found Bảng 3.1: Sản lượng khai thác khí tự nhiên ở dạng khí của Việt Nam .Error: Reference source not found Bảng 3.2: Các Khu kinh tế ven biển ở Việt Nam.Error: Reference source not found Bảng 3.3: Các khu vực hiện nay đang bị chiếm đóng tại Quần đảo Trường.Error: Reference source not found 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là một quốc gia có tiềm năng lớn về kinh tế biển với bờ biển dài trên 3.260 km, có vùng biển rộng trên 1 triệu km 2 (gấp hơn 3 lần diện tích đất liền), có vị trí địa kinh tế và địa chính trị đặc biệt. Biển chứa đựng nhiều tài nguyên to lớn để phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đáng chú ý là những lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên khoáng sản và nguồn lực con người.