Luận án tiến sĩ kinh tế marketing lãnh thổ nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ng

VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG NGUYỄN ĐỨC HẢI MARKETING LÃNH THỔ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - Năm 2013 VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG NGUYỄN ĐỨC HẢI MARKETING LÃNH THỔ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 62.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1: PGS. TS Vũ Trí Dũng HÀ NỘI - Năm 2013 -i- LỜI CẢM ƠN Qua quá trình học tập và nghiên cứu, được sự tận tình giúp đỡ của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các nhà quản lý, tôi đã hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu luận án với đề tài “Marketing lãnh thổ nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Tôi xin chân thành cảm ơn Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, Trung tâm tư vấn quản lý và đào tạo đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Vũ Trí Dũng đã tạo mọi điều kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài.

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo trong Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương đã góp ý cho tôi hoàn thiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội và các đồng chí lãnh đạo các sở, ban ngành của thành phố đã giúp đỡ tôi trong quá trình phỏng vấn và trao đổi về chủ trương chính sách và những thuận lợi và khó khăn trong việc thu hút FDI tại Hà Nội trong thời gian qua. Tôi xin chân thành cảm ơn sở KH-ĐT Hà Nội, Trung tâm XTĐT-sở KH&ĐT Hà Nội, BQL các KCN và chế xuất Hà Nội, trung tâm thông tin và XTĐT - BQL các KCN và chế xuất Hà Nội đã cung cấp tài liệu về thu hút đầu tư nước ngoài cho tôi để phục vụ công tác nghiên cứu. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ và nhân viên các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra, chọn mẫu phục vụ công tác nghiên cứu đề tài tiến sĩ.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Hải - ii - LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự điều tra, tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn theo quy định của Việt Nam. Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Hải - iii - MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.i LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG BIỂU.v DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH.vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.viii PHẦN MỞ ĐẦU.1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING LÃNH THỔ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI.1 Cơ sở lý luận về Marketing lãnh thổ.2 Cơ sở lý luận về FDI và thu hút FDI.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI.4 Marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI.5 Kinh nghiệm vận dụng marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI.48 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MARKETING LÃNH THỔ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN TỪ 2009 ĐẾN 2012.1 Thực trạng phát triển kinh tế và thu hút FDI của Hà Nội trong thời gian từ 2009 đến 2012.2 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới Marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI trên địa bàn Hà Nội.3 Phân tích và đánh giá về marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI trên địa bàn Hà Nội trong thời gian từ 2009 đến 2012.4 Đánh giá hoạt động marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI trên địa bàn thành phố Hà Nội.95 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MARKETING LÃNH THỔ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI, GIAI ĐOẠN 2013 – 2020.1 Bối cảnh mới tác động đến hoạt động marketing lãnh thổ nhằm thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong thời gian tới.2 Quan điểm marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI của Việt Nam đến 2020.3 Mục tiêu thu hút FDI của Hà Nội.4 Các giải pháp marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI trên địa bàn thành phố Hà Nội.5 Kiến nghị và đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư của Việt Nam nhằm thu hút FDI của Hà Nội. 148 TÀI LIỆU THAM KHẢO.157 -v- DANH MỤC BẢNG BIỂU Số Số Bảng / Tên Bảng / Biểu Trang TT Biểu Đặc điểm “sản phẩm- lãnh thổ” và yêu cầu về 1 Bảng 1.2 Các cấp độ khác nhau của sản phẩm lãnh thổ 37 Ưu nhược điểm của các dạng thức mạng lưới ở nước 3 Bảng 1.4 Các tác nhân chủ yếu trên lãnh thổ 44 Đầu tư nước ngoài của Hà Nội so với cả nước qua các 5 Bảng 2.1 61 thời kỳ 6 Bảng 2.2 FDI của Hà Nội (31/12/2012) 62 Số dự án và vốn đầu tư đăng ký qua các năm gần đây 7 Bảng 2.3 62 của Hà Nội 8 Bảng 2.4 Một số chỉ số cơ bản của nền kinh tế Việt Nam 67 Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước theo giá so 9 Bảng 2.5 68 sánh 1994 Chỉ số lan tỏa và độ nhạy của ngành khoa học công 10 Bảng 2.6 71 nghệ Đóng góp của các yếu tố vốn (K), lao động (L) và 11 Bảng 2.7 năng suất lao động tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng 71 (%) Bảng tổng hợp phân tích SWOT đối với hoạt động 12 Bảng 2.8 80 thu hút FDI của Hà Nội Cơ cấu các dự án FDI theo đối tác đầu tư trong địa 13 Bảng 2.9 bàn KCN (quốc gia và vùng lãnh thổ, tính đến 81 12/2012) Cơ cấu đầu tư theo ngành (tính theo các dự án còn 14 Bảng 2.10 82 hiệu lực) Vốn đầu tư và vốn đầu tư thực hiện khu vực có vốn 15 Bảng 2.11 đầu tư nước ngoài vào Hà Nội (Đơn vị tính : Triệu 82 USD) 16 Bảng 2.12 Nội dung nghiên cứu (định lượng) 86 17 Bảng 2.13 Cơ cấu theo quốc gia (nhà đầu tư) 87 - vi - 18 Bảng 2.14 Lý do chính để đặt nhà máy tại địa bàn 88 Tổng hợp đánh giá về các chính sách liên quan đến 19 Bảng 2.15 89 hoạt động của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Đánh giá về quy định luật pháp chuyên ngành liên 20 Bảng 2.16 90 quan đến lĩnh vực hoạt động của DN Đánh giá chung về mức độ hỗ trợ của Hà Nội đối với 21 Bảng 2.17 91 nhà đầu tư nước ngoài Đánh giá về mức độ hỗ trợ của địa phương liên quan 22 Bảng 2.18 đến quy định luật pháp chuyên ngành liên quan đến 91 lĩnh vực hoạt động của DN 23 Bảng 2.19 Đánh giá mức độ tiếp cận đến các yếu tố sản xuất 92 Đánh giá mức độ hỗ trợ của TP Hà Nội đối với các 24 Bảng 2.20 93 yếu tố sản xuất 25 Bảng 2.21 Đánh giá về các yếu tố cơ sở hạ tầng 93 Các yếu tố được xem là tác động tích cực đến quyết 26 Bảng 2.22 94 định đầu tư của doanh nghiệp vào Hà Nội 27 Bảng 2.23 Đánh giá về vai trò của cơ quan XTĐT Hà Nội 95 28 Bảng 3.1 Các kỹ thuật xúc tiến đầu tư 130 29 Bảng 3.2 Nội dung của chương trình hành động xúc tiến đầu tư 140 - vii - DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH Số Số Sơ đồ/ Tên Sơ đồ/ Hình ảnh Trang TT Hình ảnh 1 Sơ đồ 1.1 Mix - lãnh thổ 17 2 Sơ đồ 1.2 Lợi thế cạnh tranh lãnh thổ 27 3 Sơ đồ 1.3 Quá trình lựa chọn địa điểm đầu tư 29 4 Sơ đồ 1.4 Định vị và truyền thông marketing lãnh thổ 43 5 Hình 3.1 Phối hợp thu hút FDI trong một chiến dịch tích hợp 139 6 Hình 3.2 Mô hình tổ chức của TT XTĐT 141 - viii - DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Cụm từ tiếng việt BQL Ban quản lý BĐS Bất động sản CSHT Cơ sở hạ tầng CCHC Cải cách hành chính CLKN Cụm liên kết ngành CNC Công nghệ cao CNH Công nghiệp hóa ĐTTT Đầu tư trực tiếp ĐH Đại học DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp nhà nước. GCNĐT Giấy chứng nhận đầu tư GPMB Giải phóng mặt bằng HĐH Hiện đại hóa HĐND Hội đồng nhân dân KCN Khu công nghiệp KCNC Khu công nghệ cao KCX Khu chế xuất KH-ĐT Kế hoạch-Đầu tư KT-XH Kinh tế - xã hội QLNN Quản lý Nhà nước TP Thành phố TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh TTHC Thủ tục hàng chính TNDN Thu nhập doanh nghiệp TNTN Tài nguyên thiên nhiên - ix - TSKH Tiến sĩ Khoa học XTĐT Xúc tiến đầu tư UBND Ủy ban nhân dân VLXD Vật liệu xây dựng DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Từ viết tắt Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển châu Á AmCham The American Chamber of Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ Commerce tại Việt Nam ASEAN The Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nations Nam Á BOI Board of investment Ủy ban đầu tư EIU Economist Intelligence Unit FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế JETRO The Japan External Trade Tổ chức Xúc tiến Thương mại Organization Nhật bản MFN Most Favoured Nation Nguyên tắc tối huệ quốc NT National Treatment Ưu đãi quốc gia PCI Provincial Competitiveness Index Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp Tỉnh R&D Research & Development Nghiên cứu và Phát triển SWOT Strengths, Weaknesses, Cơ hội, Thách thức và Điểm Opportunities, Threats mạnh, Điểm yếu TFP Total Factor Productivity Năng suất lao động đổng hợp TNCs Transnational Corporations Tập đoàn kinh tế đa quốc gia USD United States dollar Đồng đô la Mỹ VCCI Vietnam Chamber of Commerce Phòng công nghiệp và thương and Industry mại Việt nam.

WB World Bank Ngân hàng Thế giới WIPO World Intellectual Property Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới Organization WTO The World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới -1- PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Trong phạm vi một quốc gia, các vùng lãnh thổ hay địa phương luôn đứng trước thách thức đạt được sự phát triển đồng bộ và bền vững.