Luận án tiến sĩ kinh tế giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của việt nam sang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG ----------o0o--------- GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ASEAN TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG ----------o0o--------- GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ASEAN TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN CHUYÊN NGÀNH: KINH DOANH THƯƠNG MẠI MÃ SỐ: 9.21 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi là nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Ninh cam đoan Luận án: “Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN trong bối cảnh hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN” là công trình khoa học do tôi độc lập nghiên cứu và hoàn thành với kết quả nghiên cứu chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trung thực, có nguồn gốc rõ ràng từ các tài liệu tham khảo trích dẫn trong luận án được nêu rõ trong danh mục tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan trên. Hà Nội, ngày 16 tháng 11 năm 2022 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Ninh ii LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn sâu sắc về sự hướng dẫn tận tình của TS.

Lê Huy Khôi và PGS.TS Đỗ Hương Lan trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận án. Nghiên cứu sinh cũng xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Ban lãnh đạo Viện nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương, các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các đơn vị chức năng trong Viện đã tạo điều kiện, góp ý chuyên môn trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Cuối cùng nghiên cứu sinh cảm ơn gia đình, bạn bè, cơ quan và đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện, động viên, hỗ trợ tôi trong thời gian thực hiện luận án. Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Ninh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ. viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

ix MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, phạm vị nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Những điểm mới của luận án. Kết cấu của luận án .TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước.

Các nghiên cứu về thương mại quốc tế và thương mại khu vực. Các nghiên cứu về xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường quốc tế và thị trường khu vực. Các nghiên cứu về thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN. Nhận xét về các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước.

Những vấn đề nghiên cứu mà các công trình đã tiếp cận, giải quyết. Khoảng trống cần được tiếp tục nghiên cứu. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HÓA TỪ NƯỚC THÀNH VIÊN SANG THỊ TRƯỜNG LIÊN KẾT KINH TẾ KHU VỰC. Lý luận về thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá.

Khái niệm về thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa. Các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa. Các tiêu chí đánh giá kết quả thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa. Các nhân tố ảnh hưởng tới thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.

Sự hình thành và những tác động của AEC tới thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá của các nước thành viên …………………………………………………………50 2. Khái quát chung về Cộng đồng kinh tế. Sự hình thành AEC và tác động đến thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá từ nước thành viên sang thị trường liên kết kinh tế khu vực. THỰC TRẠNG THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ASEAN.

Tổng quan tình hình thương mại nội khối ASEAN. Kim ngạch thương mại hàng hóa nội khối ASEAN. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa nội khối ASEAN. Cán cân thương mại nội khối ASEAN.

Thực trạng xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sang thị trường ASEAN giai đoạn 2011 – 2020. Kim ngạch xuất khẩu. Cơ cấu thị trường xuất khẩu. Cán cân thương mại hàng hóa Việt Nam - ASEAN.

Thực trạng biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sang thị trường ASEAN giai đoạn 2011 - 2020. Mặt hàng xuất khẩu. Phát triển thị trường và xúc tiến thương mại. Tín dụng xuất khẩu.

Bảo hiểm xuất khẩu. Tạo nguồn hàng xuất khẩu. Tạo thuận lợi thương mại. Phát triển nguồn nhân lực.

Đánh giá thực trạng thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sang thị trường ASEAN giai đoạn 2011- 2020. Những kết quả đạt được. Những hạn chế, tồn tại. Nguyên nhân của hạn chế, tồn tại.

QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ASEAN TRONG BỐI CẢNH HÌNH THÀNH AEC THỜI KỲ ĐẾN NĂM 2025, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030. Bối cảnh trong nước và thế giới. Sự dịch chuyển địa - kinh tế thế giới. Xu thế tự do hóa thương mại, xu thế bảo hộ mậu dịch.

Xu thế và tác động của thương mại điện tử, kinh tế số và cuộc cách mạng công nghiệp 4. Xu hướng tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Dự báo thương mại thế giới và khu vực ASEAN đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Thương mại thế giới.

Thương mại nội khối ASEAN. Quan điểm, định hướng thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sang thị trường ASEAN thời kỳ đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Quan điểm thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN. Định hướng thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN.

Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sang thị trường ASEAN trong bối cảnh hình thành AEC thời kỳ đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Giải pháp về phát triển mặt hàng xuất khẩu. Giải pháp về phát triển thị trường và xúc tiến thương mại. Giải pháp về thuế.

Giải pháp về tăng cường hỗ trợ tín tín dụng cho xuất khẩu. Giải pháp về ổn định và điều chỉnh linh hoạt tỷ giá hối đoái nhằm thúc đẩy xuất khẩu. Giải pháp về tăng cường bảo hiểm cho xuất khẩu. Giải pháp về tạo nguồn cung hàng hóa cho xuất khẩu.

Giải pháp về tạo thuận lợi thương mại. Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực cho xuất khẩu. Một số kiến nghị. Kiến nghị đối với Nhà nước.

Kiến nghị đối với các hiệp hội ngành hàng. Kiến nghị đối với doanh nghiệp……………………………………………. 159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 161 TÀI LIỆU THAM KHẢO .171 vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Mục tiêu của AEC. Các cấp độ hội nhập của AEC. Tổng giá trị thương mại nội khối ASEAN và thế giới năm 2020. Xuất khẩu hàng hóa nội khối ASEAN giai đoạn 2011 - 2015.

Xuất khẩu hàng hóa nội khối ASEAN giai đoạn 2016 - 2020. Cán cân thương mại nội khối ASEAN giai đoạn 2011 - 2020 .5: Kim ngạch XK hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN giai đoạn 2011 - 2020. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang các nước ASEAN giai đoạn 2011 - 2020. Tỷ trọng xuất khẩu một số nhóm mặt hàng chính của Việt Nam sang ASEAN năm 2020 .8: Cán cân thương mại hàng hóa Việt Nam - ASEAN giai đoạn 2011 - 2020.

79 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Khung khổ lý thuyết về thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá sang thị trường ASEAN. Tỷ trọng thương mại nội khối các quốc gia ASEAN năm 2020. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN giai đoạn từ 2011 - 2020.

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Thái Lan Giai đoạn từ 2011 - 2020. Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Malaysia Giai đoạn 2011 - 2020 .5: Tỷ trọng các nhóm hàng XK của Việt Nam sang ASEAN năm 202078 Biểu đồ 3.6: Đánh giá của doanh nghiệp về nguyên nhân hạn chế của thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN.7: Đánh giá của doanh nghiệp về mức độ hỗ trợ của các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường ASEAN .8: Đánh giá của doanh nghiệp xuất khẩu về khó khăn trong việc phát triển thị trường và sản phẩm .9: Đánh giá của doanh nghiệp về chính sách tạo thuận lợi thương mại.114 ix DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Viết tắt Nghĩa tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt Association of Southeast 1 ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á Asian Nations ASEAN Economic 2 AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN Community 3 AFTA ASEAN Free Trade Area Khu vực mậu dịch tự do ASEAN ASEAN Trade in Goods Hiệp định thương mại hàng hóa 4 ATIGA Agreement ASEAN 5 DN Doanh nghiệp 6 EU European Union Liên minh Châu Âu 7 FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do 8 NHNN Ngân hàng Nhà nước 9 HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế 10 TCTD Tổ chức tín dụng 11 THQG Thương hiệu Quốc gia Regional Comprehensive Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện 12 RCEPT Economic Partnership Khu vực Treatment Small and Medium-sized 13 SME Doanh nghiệp nhỏ và vừa Enterprises 14 XK Xuất khẩu 15 XNK Xuất nhập khẩu 16 XTTM Xúc tiến thương mại 17 WB World Bank Ngân hàng thế giới 18 WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập vào cuối năm 2015. AEC ra đời là bước ngoặt đánh dấu sự hội nhập khu vực một cách toàn diện của các nền kinh tế Đông Nam Á, hướng tới mô hình một cộng đồng kinh tế - an ninh - xã hội.

AEC cũng sẽ hòa trộn nền kinh tế của 10 nước thành viên thành một khối sản xuất, thương mại và đầu tư, tạo ra thị trường chung của khu vực. Điều đó sẽ có những tác động, ảnh hưởng nhất định đến nền kinh tế Việt Nam nói chung và thương mại quốc tế Việt Nam nói riêng. AEC là một trong ba trụ cột quan trọng của Cộng đồng ASEAN có sứ mệnh nhằm tạo dựng: - Một thị trường đơn nhất và cơ sở sản xuất chung, được xây dựng thông qua: Tự do lưu chuyển hàng hoá; Tự do lưu chuyển dịch vụ; Tự do lưu chuyển đầu tư; Tự do lưu chuyển vốn và Tự do lưu chuyển lao động có tay nghề.