Luận án tiến sĩ kinh tế giải pháp phát triển du lịch bền vững tây nguyên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI  NGUYỄN ĐỨC TUY GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TÂY NGUYÊN Chuyên ngành : Kinh tế Phát triển Mã số : 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: Hướng dẫn chính: GS. Đàm Văn Nhuệ Hướng dẫn phụ: TS. Bùi Trường Giang HÀ NỘI - NĂM 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Đức Tuy MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC CÁC HÌNH LỜI MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu:. Tình hình nghiên cứu:. Mục đích nghiên cứu của luận án.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:. Nhiệm vụ luận án phải giải quyết:. Phương pháp nghiên cứu:. Những đóng góp của đề tài:.

Kết cấu của Luận án:. 14 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN. 14 DU LỊCH BỀN VỮNG. Du lịch và một số vấn đề về phát triển du lịch.

Một số khái niệm liên quan đến du lịch. Tài nguyên du lịch và điểm hấp hẫn du lịch. Phát triển du lịch. Quan điểm về phát triển du lịch.

Các điều kiện phát triển du lịch. Các xu thế cơ bản trong phát triển du lịch. Vị trí, vai trò của ngành du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Vị trí của ngành du lịch.

Vai trò của ngành du lịch. Đối với phát triển kinh tế. Vai trò du lịch trong lĩnh vực văn hoá - xã hội. Vai trò của du lịch trong hội nhập quốc tế.

Phát triển du lịch bền vững. Định nghĩa về phát triển du lịch bền vững. Các yếu tố tác động đến việc phát triển du lịch bền vững. Về kinh tế:.

Về chính trị:. Về môi trường:. Tiêu chí phát triển du lịch bền vững. Hợp tác, liên kết vùng - yếu tố quan trọng hàng đầu trong phát triển du lịch bền vững.

Vùng lãnh thổ, vùng kinh tế và vùng du lịch. Xác định các bên tham gia hợp tác, liên kết trong hoạt động du lịch. Xác định nội dung hợp tác, liên kết phát triển du lịch bền vững. Kinh nghiệm phát triển du lịch bền vững.

Kinh nghiệm thế giới. Thành phố Kyoto - Nhật Bản. Thành phố Madrid - Tây Ban Nha. Khu sinh thái rừng mưa Chilamate - Nam Mỹ.

Kinh nghiệm trong nước. Thành phố Hội An - Quảng Nam. Du lịch cộng đồng Bản Lác, Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. 51 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG .51 TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN.

Tổng quan về Tây Nguyên. Điều kiện kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Tăng trưởng kinh tế. Nông lâm nghiệp.

Công nghiệp và xây dựng. Thương mại - dịch vụ. Hạ tầng kinh tế kỹ thuật. Về giao thông.

Bưu chính viễn thông. Hệ thống ngân hàng, tín dụng. Cơ sở đào tạo du lịch. Cơ sở hạ tầng y tế.

Thực trạng phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Về Kinh tế. Khách du lịch. Thu nhập du lịch Tây Nguyên.

Hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch. Đầu tư phát triển du lịch Tây Nguyên. Về chính trị. Cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên.

Quản lý Nhà nước về phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. An ninh, chính trị ảnh hưởng đến việc phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử. Phát triển nguồn nhân lực hoạt động du lịch.

Về môi trường. Tài nguyên đất đai. Tài nguyên du lịch thiên nhiên. Các nhân tố quan trọng cho sự phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên.

Sản phẩm du lịch. Liên kết phát triển du lịch Tây Nguyên. Công tác xúc tiến quảng bá du lịch. Đánh giá mức độ bền vững của du lịch Tây Nguyên.

Qua phỏng vấn khách du lịch đến Tây Nguyên. Quá trình xây dựng phiếu, gửi phiếu phỏng vấn.2 Tổng hợp kết quả. Đánh giá theo tiêu tiêu chí bền vững. Chính trị.

Môi trường. Phân tích SWOT cho phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Thiết lập Ma trận SWOT du lịch bền vững Tây Nguyên (Bảng số: 2. Kết hợp điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để xây dựng định hướng phát triển du lịch bền vững.

109 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH .109 BỀN VỮNG TÂY NGUYÊN ĐẾN NĂM 2020. Bối cảnh chung ảnh hưởng đến phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Bối cảnh quốc tế. Bối cảnh trong nước.

Bối cảnh của vùng Tây Nguyên. Quan điểm, mục tiêu và định hướng phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Định hướng phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên đến năm 2020. Định hướng không gian du lịch Tây Nguyên.

Định hướng thị trường du lịch. Định hướng phát triển sản phẩm du lịch. Định hướng phát triển các tuyến du lịch. Đề xuất giải pháp phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên.

Nhóm giải pháp bền vững về kinh tế. Giải pháp phát triển bền vững về kinh tế du lịch. Nhóm giải pháp về ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Nhóm giải pháp phát triển bền vững về Văn hóa - Xã hội.

Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa và tài nguyên du lịch nhân văn 130 3. Nhóm giải pháp phát triển bền vững về môi trường. Bảo tồn và khai thác bền vững tài nguyên và đa dạng sinh học. Tuyên truyền nâng cao nhận thức.

Giải pháp hợp tác, liên kết phát triển du lịch bền vững Tây nguyên 133 3. Chủ động và tích cực hội nhập và hợp tác quốc tế về du lịch. Xây dựng các hành lang du lịch kết nối các địa phương trong "Tam giác phát triển". Tăng cường hợp tác quốc tế về du lịch.

Tăng cường quản lý nhà nước về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường. Giải pháp quy hoạch và quản lý quy hoạch. Kiện toàn và đổi mới tổ chức, cơ chế quản lý. Tăng cường xúc tiến quảng bá du lịch.

Đề xuất cơ chế, chính sách cho phát triển du lịch bền vững Tây Nguyên. Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương. Đối với vùng Tây Nguyên. Đối với các tỉnh Tây Nguyên.

Đối với doanh nghiệp. 144 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 147 Tài liệu tiếng Việt. 147 Tài liệu tiếng Anh.

150 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT APEC Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (Asia Pacific Economic Cooperation) ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast AsianNations) BOT Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao BTO Xây dựng - chuyển giao - kinh doanh BT Xây dựng - chuyển giao CN Công nghiệp TN Tây Nguyên FDI Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) ODA Nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức QLNN Quản lý nhà nước UBND Uỷ ban nhân dân UBNDTP Uỷ ban nhân dân thành phố UNWTO Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organization) WB Ngân hàng thế giới (World Bank) WTO Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization) DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Một số thông số của khu vực Tây Nguyên Trang 52 Bảng 2.2 Số lượng đơn vị hành chính 5 tỉnh ở vùng TN Trang 53 Bảng 2.3 Số lượng khách quốc tế đến Tây Nguyên (2000 - 2012) Trang 61 Bảng 2.4 Số lượng khách của một số thị trường quốc tế đến TN Trang 62 Bảng 2.5 Các thị trường khách quốc tế đến các tỉnh TN (năm Trang 63 2012) Bảng 2.6 Số lượng khách nội địa đến các tỉnh TN (2000 - 2012) Trang 64 Bảng 2.7 Thị trường khách nội địa đến các tỉnh TN (năm 2012) Trang 65 Bảng 2.8 Tổng thu nhập du lịch TN, giai đoạn 2005 - 2012 Trang 66 Bảng 2.9 Cơ cấu tổng thu nhập từ du lịch vùng TN (2005 - 2012) Trang 67 Bảng 2.10 Cơ sở lưu trú du lịch các tỉnh Tây Nguyên (2000 - 2012) Trang 68 Bảng 2.11 Hạng cơ sở lưu trú du lịch vùng Tây Nguyên Trang 68 Bảng 2.12 Chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh Trang 75 Bảng 2.13 Di tích lịch sử cấp Quốc Gia trên địa bàn Tây Nguyên Trang 84 Bảng 2.14 Lao động du lịch các tỉnh vùng TN (2005 - 2011) Trang 85 Bảng 2.15 Tỷ lệ khách du lịch quốc tế đến các tỉnh qua phỏng vấn Trang 96 Bảng 2.16 Đánh giá thực trạng chất lượng và tính bền vững của du Trang 101 lịch các tỉnh TN qua phỏng vấn Bảng 2.17 Ma trận SWOT du lịch bền vững Tây Nguyên Trang 107 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 01. Sự tham gia của các bên trong hợp tác phát triển du Trang 35 lịch bền vững Hình 02. Bản đồ khu vực Tây Nguyên Trang 51 Hình 03. Tăng trưởng khách quốc tế đến với Tây Nguyên (1000 Trang 62 lượt) Hình 04.

Tăng trưởng khách nội địa đối với khu vực Tây Trang 64 Nguyên Hình 05. Tăng trưởng thu nhập du lịch, giai đoạn 2000 - 2012 Trang 66 Hình 06. Cơ cấu thu nhập du lịch, giai đoạn 2005 - 2012 Trang 67 Hình 07. Xuất xứ của du khách quốc tế Trang 96 Hình 08 Mục đích đến của khách quốc tế (%) Trang 97 Hình 09.

Xuất xứ của khách nội địa Trang 98 Hình 10. Mục đích đến của khách nội địa (%) Trang 98 Hình 11. Tỷ lệ khách quốc tế ưa thích sản phẩm du lịch (%) Trang 99 Hình 12. So sánh và đánh giá thực trạng chất lượng và tính bền Trang 102 vững của dịch vụ du lịch các tỉnh Tây Nguyên 1 LỜI MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu: Phát triển du lịch bền vững được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) định nghĩa tại Hội nghị về môi trường và phát triển của Liên Hợp quốc tại Riode Janeiro năm 1992. Phát triển du lịch bền vững không thể thoát ra khỏi các yêu cầu của phát triển bền vững mà các Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất về Môi trường và Phát triển tổ chức tại Rio de Janeiro (Braxin) năm 1992 và Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển bền vững, tổ chức tại Johannesburg (Nam Phi) năm 2002 xác định. Đó là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ và hài hoà giữa ba mặt của sự phát triển gồm: phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Phát triển bền vững đã trở thành xu thế tất yếu trong tiến trình phát triển của xã hội loài người.

Phát triển bền vững, trong đó có phát triển du lịch bền vững đã trở thành một vấn đề được đặc biệt quan tâm.