Luận án tiến sĩ hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thị trường chứng khoán việt

3 LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu ñộc lập của tôi. Các số liệu ñược sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Những kết quả của luận án chưa từng ñược công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Tác giả luận án Nguyễn Thị Thanh Hiếu 4 MỤC LỤC Trang LỜI CAM ðOAN MỤC LỤC DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, SƠ ðỒ LỜI MỞ ðẦU 1 CHƯƠNG 1.

NHỮNG VẤN ðỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI 11 VỚI TTCK VIỆT NAM 1. NHỮNG VẤN ðỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN 11 1. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TTCK 19 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ 1. 51 QLNN ðỐI VỚI TTCK VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO VIỆT NAM CHƯƠNG 2.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TTCK 70 VIỆT NAM KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TTCK VIỆT 2. 70 NAM PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TTCK 2. ðÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QLNN ðỐI VỚI TTCK VIỆT NAM 104 CHƯƠNG 3: QUAN ðIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ 135 NƯỚC ðỐI VỚI TTCK VIỆT NAM TÁC ðỘNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ ðẾN QUẢN 3. 135 LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI VỚI TTCK MỤC TIÊU VÀ QUAN ðIỂM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ðỐI 3.

144 VỚI TTCK VIỆT NAM 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QLNN ðỐI VỚI TTCK VIỆT NAM 151 3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỚI CHÍNH PHỦ VÀ CƠ QUAN QUẢN LÝ 191 KẾT LUẬN 194 CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ 196 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 197 PHỤ LỤC 1 1-18 PHỤ LỤC 2 19-30 5 DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT CK Chứng khoán CK & TTCK Chứng khoán và thị trường chứng khoán CPH Cổ phần hóa CTCK Công ty chứng khoán CTCP Công ty cổ phần CTNY Công ty niêm yết CTQLQ Công ty quản lý quĩ DN Doanh nghiệp ðKGD ðăng ký giao dịch ðTCK ðầu tư chứng khoán ðTNN ðầu tư nước ngoài GDCK Giao dịch chứng khoán IOSCO Tổ chức quốc tế các ủy ban chứng khoán KDCK Kinh doanh chứng khoán KTQT Kinh tế quốc tế KTTT Kinh tế thị trường LKCK Lưu ký chứng khoán NHNN Ngân hàng nhà nước NYCK Niêm yết chứng khoán PHCK Phát hành chứng khoán QLNN Quản lý nhà nước SCIC Tổng công ty ñầu tư kinh doanh vốn nhà nước SGDCK Sở giao dịch chứng khoán TCNY Tổ chức niêm yết TPCP Trái phiếu Chính phủ TTCK Thị trường chứng khoán TTGDCK Trung tâm giao dịch chứng khoán TTLKCK Trung tâm lưu ký chứng khoán WTO Tổ chức thương mại thế giới 6 DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ VÀ SƠ ðỒ A. Bảng biểu Trang Bảng 1.

Các tiêu chí ñánh giá nội dung quản lý TTCK 45 Bảng 2. Thống kê thị trường 2006-2010 79 Thống kê số liệu về các trường hợp vi phạm ñã bị xử phạt Bảng 2. Cam kết cụ thể trong lĩnh vực CK 133 B. Hình vẽ Hình 1.

Nội dung QLNN ñối với TTCK 30 Hình 1. Sơ ñồ năm trụ cột của QLNN ñối với TTCK 35 Hình 1. Mô hình QLNN ñối với TTCK Hoa Kỳ 55 Hình 1. Mô hình QLNN ñối với TTCK Hàn Quốc 62 Giá trị giao dÞch tr¸i phiÕu niªm yÕt trªn SGDCK Hà Nội Hình 2.

77 năm 2005-2010 Giá trị GDCK niêm yết trên SGDCK TP HCM Hình 2. Số tài khoản giao dịch 80 Hình 2.4 Quy mô mua ròng của vốn ngoại trên hai sàn chứng khoán 81 Hình 2. Cơ cấu tổ chức bộ máy của UBCKNN Việt Nam 92 1 LỜI MỞ ðẦU 1. Tính cấp thiết của ñề tài: Quá trình thực hiện công cuộc ñổi mới, xây dựng và phát triển ñất nước ñòi hỏi ngày càng phải có nhiều vốn.

Nhận thức sâu sắc vấn ñề ñó, Chính phủ ñã tiến hành hàng loạt các bước chuẩn bị và ñến tháng 7/2000, Trung tâm giao dịch chứng khoán (TTGDCK) ở nước ta ñã chính thức ra ñời và ñi vào hoạt ñộng, mở ra thời kỳ mới- thời kỳ hình thành và phát triển thị trường chứng khoán (TTCK) ở Việt Nam. Sau 10 năm hoạt ñộng, TTCK Việt Nam có những bước tiến bộ ñáng kể: ra ñời Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN), với Sở Giao dịch chứng khoán (SGDCK) tại thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và SGDCK tại Hà Nội (HXN), Trung tâm lưu ký chứng khoán (TTLKCK) và hơn 100 công ty chứng khoán (CTCK). Dù bị ảnh hưởng của khủng hoảng và suy thoái kinh tế, mức vốn hóa toàn thị trường tính ñến cuối tháng 12 -2009 là 620 nghìn tỷ ñồng, tương ñương gần 38% GDP; so với thời ñiểm cuối năm 2008 (225 nghìn tỷ ñồng), mức vốn hóa ñã tăng gấp gần 3 lần; tính ñến ngày 26/12/2010, giá trị vốn hóa thị trường ñạt 736,1 nghìn tỷ ñồng. Số lượng tài khoản năm 2009 tăng hơn 50% so với năm 2008 (ñạt 793 nghìn tài khoản); tính ñến ngày 20/11/2010, số lượng tài khoản nhà ñầu tư là 1.

Số lượng công ty niêm yết (CTNY) năm 2009 tăng hơn 30% (453 công ty) so với năm 2008; tính ñến ngày 26/12/2010, số lượng DN niêm yết trên cả hai sàn là 622; so với năm 2009, số DN niêm yết mới ñã tăng 168 doanh nghiệp (37%), mức tăng kỷ lục kể từ khi ra ñời của TTCK Việt Nam. Tính ñến tháng 12/2009, giá trị danh mục của nhà ñầu tư nước ngoài (ðTNN) trên TTCK ñạt khoảng 6,6 tỷ USD, tăng gần 1,5 tỷ USD so với ñầu năm 2009. Thống kê chung cả HNX và HOSE với các giao dịch cổ phiếu và chứng chỉ, không tính trái phiếu, tổng lượng vốn mua ròng trong năm 2010 của nhà ðTNN ñạt 16.145,87 tỷ ñồng; ñây là quy mô vốn vào tăng rất ñáng chú ý so với mức 3.372,83 tỷ ñồng của năm 2009; mức mua ròng năm 2010 chỉ ñứng sau kỷ lục hơn 23 nghìn tỷ ñồng của năm 2007. Tính ñến ngày 30/11/2010 có tổng cộng 1608 công ty ñại chúng, trong ñó có 631 công ty ñã niêm yết trên hai Sở.

2 Bên cạnh những thành tựu bước ñầu, TTCK Việt Nam vẫn nhỏ bé, ở dạng sơ khai, là lĩnh vực ñầu tư hết sức nhạy cảm, tính rủi ro cao và dễ phát sinh tiêu cực, có thể gây ảnh hưởng xấu ñến nền kinh tế cũng như xã hội, cần ñược quản lý. Nhận rõ vị trí quan trọng của TTCK và sự cần thiết phải quản lý ñối với TTCK, nhằm tăng cường việc huy ñộng nguồn vốn ñể xây dựng và phát triển kinh tế trong nước và hội nhập kinh tế quốc tế (KTQT), cơ quan quản lý ñã chủ ñộng ban hành nhiều văn bản qui ñịnh khuôn khổ pháp lý, hoàn thiện tổ chức quản lý, yêu cầu cung cấp thông tin nhằm minh bạch hóa TTCK, tăng cường thanh tra, giám sát, ñưa ra chế tài xử phạt các vi phạm về kinh doanh chứng khoán (KDCK); nhưng hoạt ñộng của TTCK vẫn còn nhiều bất cập cần tháo gỡ như: tổ chức bộ máy quản lý chưa hoàn thiện, khung pháp lý chưa ñồng bộ, mức cung của TTCK chưa phong phú, giám sát hoạt ñộng chưa phù hợp gây cản trở ñến hoạt ñộng của TTCK. Những hạn chế trên cần ñược khắc phục ñể tạo ñiều kiện thúc ñẩy TTCK Việt Nam phát triển nhanh, ổn ñịnh vững chắc, tạo kênh huy ñộng vốn quan trọng cho nền kinh tế quốc dân, từng bước ñưa TTCK Việt Nam hội nhập với TTCK quốc tế. Xuất phát từ tình hình thực tế và với mong muốn khắc phục những hạn chế trên, tôi ñã chọn vấn ñề:” Hoàn thiện quản lý nhà nước ñối với thị trường chứng khoán Việt Nam ” làm ñề tài luận án tiến sỹ của mình.

Tổng quan tình hình nghiên cứu ñề tài: CK, TTCK và quản lý TTCK là một trong những chủ ñề dành ñược nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu lý luận và thực tiễn ở nước ta trong những năm gần ñây. Các tác giả ñề cập ñến các vấn ñề: hình thành, tạo lập và phát triển của TTCK; phát triển các tổ chức tham gia TTCK; phát triển hàng hóa của TTCK; những kiến thức, thường thức về CK; các bí quyết về KDCK, mô tả cặn kẽ những cá nhân cụ thể thành công trong lĩnh vực KDCK; khía cạnh quản lý TTCK Việt Nam. Luận văn “Vai trß cña nhµ n−íc trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn TTCK ë ViÖt Nam” (2006) cña Lª Mai Thanh cho rằng nội dung vai trò Nhà nước ñối với sự hình thành và phát triển TTCK là ñịnh hướng và xây dựng kế hoạch phát triển TTCK; lập ra các chính sách hỗ trợ TTCK phát triển; tổ chức, quản lý và giám sát hoạt ñộng kinh doanh và phát triển TTCK; ñào tạo ñội ngũ quản lý và KDCK; tham gia phát hành trái phiếu trên TTCK. Tác giả luận văn cũng ñã phân tích thực 3 trạng về vai trò của Nhà nước trong quá trình hình thành và phát triển TTCK Việt Nam: chuẩn bị các ñiều kiện cho việc ra ñời TTCK Việt Nam; hoạch ñịnh chiến lược phát triển TTCK Việt Nam; xây dựng môi trường pháp lý phát triển TTCK; tham gia phát hành trái phiếu trên thị trường; quản lý và tổ chức các hoạt ñộng của TTCK; lập ra các chính sách hỗ trợ ñể TTCK phát triển (chính sách khuyến khích các CTCP ra niêm yết, chính sách khuyến khích các nhà ñầu tư và các tổ chức KDCK).

Tác giả ñề xuất 08 giải pháp hoàn thiện vai trò của Nhà nước ñối với phát triển TTCK Việt Nam là: ñảm bảo môi trường kinh tế vĩ mô ổn ñịnh và dự báo ñược; giữ vững ổn ñịnh về chính trị-xã hội; thực hiện ñồng bộ và thống nhất về hệ thống quản lý và hệ thống tài chính; hoàn thiện khung pháp lý, sớm ñưa Luật CK vào thực tiễn; phát triển cung cầu cho TTCK; mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ trên thị trường; ñảm bảo thị trường tiền tệ hoạt ñộng ổn ñịnh và lành mạnh; phát triển các TTGDCK, tăng cường công tác giám sát và cưỡng chế thực thi hoạt ñộng TTCK. Như vậy, luận văn ñã nªu ®−îc mét sè vÊn ®Ò vÒ QLNN ®èi víi TTCK ViÖt Nam nh−ng ch−a cã c¸i nh×n toµn diÖn, ®Çy ®ñ vÒ kh¸i niÖm vµ c¸c néi dung QLNN ®èi víi TTCK ViÖt Nam; tác giả nghiên cứu vai trò của nhà nước ñối với TTCK trên góc ñộ chức năng quản lý. Ở thời ñiểm tác giả bảo vệ luận văn, Việt Nam chưa chính thức trở thành thành viên của WTO và Luật CK Việt Nam chưa có hiệu lực. Có hơn 40 luận án tiến sỹ về CK, TTCK; ñối với vấn ñề QLNN ñối với TTCK có các luận án tiến sỹ sau: - “ Xây dựng và hoàn thiện khung pháp luật thị trường chứng khoán ở Việt Nam”(2002).