Luận án TS: Thành phần hóa học & hoạt tính sinh học cây Giác đế đài to, Giác đế cuống dài

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC CÁC BẢNG. v DANH MỤC CÁC HÌNH. vi DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC.

ix ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Giới thiệu sơ lược về thực vật họ Na (Annonaceae) .2 Giới thiệu về thực vật chi Goniothalamus .1 Sơ lược về chi Goniothalamus .2 Đặc điểm thực vật cây Giác đế đài to .3 Đặc điểm thực vật cây Giác đế cuống dài.3 Các nghiên cứu về hóa học và hoạt tính sinh học chi Goniothalamus .1 Styryl-lactone từ chi Goniothalamus .2 Acetogenin từ chi Goniothalamus .3 Flavonoid từ chi Goniothalamus .4 Alkaloid từ chi Goniothalamus .5 Một số hợp chất khác từ chi Goniothalamus. 32 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thu hái mẫu cây và xác định tên khoa học .2 Phương pháp xử lý và chiết mẫu .3 Phương pháp phân tích, phân tách các hỗn hợp và phân lập các hợp chất từ mẫu thực vật .4 Các phương pháp xác định cấu trúc hóa học của các chất phân lập được từ các mẫu thực vật nghiên cứu .5 Phương pháp thử hoạt tính gây độc tế bào và hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định .1 Phương pháp thử hoạt tính gây độc tế bào .2 Phương pháp thử hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định .1 Tách chiết, phân lập các chất từ cây Giác đế đài to .1 Vỏ cây Giác đế đài to .1 Xử lý mẫu thực vật và chiết tách .2 Dữ kiện phổ và hằng số vật lý của các hợp chất được phân lập từ vỏ cây Giác đế đài to .2 Quả cây Giác đế đài to .1 Xử lý mẫu thực vật và chiết tách .2 Dữ kiện phổ và hằng số vật lý của các hợp chất được phân lập từ quả cây Giác đế đài to .2 Tách chiết, phân lập các chất từ cây Giác đế cuống dài .1 Quả cây Giác đế cuống dài .1 Xử lý mẫu thực vật và chiết tách .2 Dữ kiện phổ và hằng số vật lý của các hợp chất được phân lập từ quả cây Giác đế cuống dài .2 Lá cây Giác đế cuống dài .1 Xử lý mẫu thực vật và chiết tách .2 Dữ kiện phổ và hằng số vật lý của các hợp chất được phân lập từ lá cây Giác đế cuống dài .3 Hoạt tính gây độc tế bào và hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định của các chất được phân lập. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .1 Các hợp chất phân lập được từ cây Giác đế đài to .1 Từ vỏ cây Giác đế đài to .2 Từ quả cây Giác đế đài to .5 cis+trans-Solamin (GM15) .2 Các hợp chất phân lập được từ cây Giác đế cuống dài .1 Từ quả cây Giác đế cuống dài .9 5-Hydroxy-3,7-dimethoxy-3’,4’-methylenedioxyflavone (GG9) .2 Các hợp chất phân lập được từ lá cây Giác đế cuống dài .3 Hoạt tính sinh học của các hợp chất được phân lập .1 Hoạt tính gây độc tế bào của các chất được phân lập .2 Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định của các chất được phân lập.

142 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 144 CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 147 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 iii DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT  Các phương pháp sắc ký TLC Thin Layer Chromatography: Sắc ký lớp mỏng CC Column Chromatography: Sắc ký cột  Các phương pháp phổ ESI-MS Electrospray Ionization Mass Spectroscopy: Phổ khối phun mù điện tử IR Infrared Spectroscopy: Phổ hồng ngoại 1 H-NMR Proton Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy: Phổ cộng hưởng từ hạt nhân proton 13 C-NMR Carbon-13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy: Phổ cộng hưởng từ hạt nhân carbon 13 DEPT Distortionless Enhancement by Polarisation Transfer: Phổ DEPT COSY Correlation Spectroscopy: Phổ tương tác 2 chiều đồng hạt nhân 1H-1H HSQC Heteronuclear Single Quantum Correlation: Phổ tương tác hai chiều trực tiếp dị hạt nhân HMBC Heteronuclear Multiple Bond Correlation: Phổ tương tác đa liên kết hai chiều dị hạt nhân NOESY: Nuclear Overhauser Effect Spectroscopy: Phổ NOESY s: singlet d: doublet t: triplet q: quartet quint: quintet m: multiplet dd: double doublet br: broad  Các chữ viết tắt khác IC50 Nồng độ ức chế 50% sự tăng trưởng của tế bào thử nghiệm ED50 Liều có hiệu quả trên 50% tế bào thử nghiệm MIC Nồng độ ức chế tối thiểu đnc.

Điểm nóng chảy DMSO Dimethyl sulfoxide TMS Tetramethyl silan CTPT Công thức phân tử MTT 3-(4,5-dimethythiazol-2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide OD Optical density: Mật độ quang iv grad. gradient  Tên của các hợp chất được viết theo nguyên bản Tiếng Anh DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4. Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, Acetone-d6) của GM11. Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CD3OD) của GM12.

Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CDCl3) của GG2. Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CDCl3) của GG1, GG3. Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CDCl3) của GG13. Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CDCl3) của GG14.

Dữ kiện phổ 13C-, 1H-NMR (125/500 MHz, CDCl3) của GG15. Hoạt tính gây độc tế bào của dịch chiết CH2Cl2 vỏ cây Giác đế đài to. Hoạt tính gây độc tế bào KB của dịch chiết MeOH phần vỏ và dịch chiết CH2Cl2 phần quả cây Giác đế đài to. Hoạt tính gây độc tế bào của các hợp chất từ cây Giác đế đài to và Giác đế cuống dài.

Hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định của các hợp chất từ cây Giác đế đài to và Giác đế cuống dài. 143 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Cành mang hoa (1) và ảnh chụp tiêu bản lá, cành mang quả (2) của cây Giác đế đài to. Cành mang hoa, quả (1) và ảnh chụp tiêu bản lá, cành mang quả (2) của cây Giác đế cuống dài.

Các khung cơ bản của styryl-lactone. Con đường sinh tổng hợp các khung styryl-lactone cơ bản. Một số dạng cấu trúc THF, THP của acetogenin. Một số dạng cấu trúc vòng epoxy của acetogenin.

Một số dạng cấu trúc vòng -lactone của acetogenin. Quá trình hình thành mono-THF acetogenin. Sơ đồ ngâm chiết vỏ cây Giác đế đài to. Sơ đồ phân lập dịch chiết CH2Cl2 vỏ cây Giác đế đài to.

Sơ đồ phân lập dịch chiết MeOH vỏ cây Giác đế đài to. Sơ đồ ngâm chiết quả cây Giác đế đài to. Sơ đồ phân lập các chất từ dịch chiết CH2Cl2 quả cây Giác đế đài to. Sơ đồ ngâm chiết quả cây Giác đế cuống dài.

Sơ đồ phân lập dịch chiết CH2Cl2 quả cây Giác đế cuống dài. Sơ đồ ngâm, chiết phân bố lá cây Giác đế cuống dài. Sơ đồ phân lập các chất từ lá cây Giác đế cuống dài. Cấu trúc các hợp chất được phân lập từ vỏ cây Giác đế đài to.

Một số tương tác chính trên phổ HMBC và COSY của chất GM1. Một số tương tác chính trên phổ HMBC và COSY của chất GM2. Một số tương tác chính trên phổ HMBC và COSY của chất GM5. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và NOESY của GM6.

Các tương tác chính trong phổ HMBC của chất GM8. Một số tương tác chính trong phổ HMBC, COSY, NOESY của GM9. Cấu trúc các hợp chất được phân lập từ quả cây Giác đế đài to. Phổ khối phân giải cao HR-ESI-MS của GM11.

Phổ 1H-NMR giãn rộng của GM11. Phổ 13C-NMR và DEPT của GM11. Phổ COSY giãn rộng của GM11. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và NOESY của GM11.

Phổ HMBC của GM11. Phổ NOESY giãn rộng của GM11. Cấu trúc không gian qua nhiễu xạ tia X của hợp chất GM11. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và NOESY của GM12.

Một số tương tác chính trên phổ HMBC, COSY và NOESY của GM13. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và phân mảnh MS/MS của GM14. Độ chuyển dịch hóa học đặc trưng của mono-THF-acetogenin. Phổ Li-(+)ESI-LQT/Obitrap MS/MS của GM14.

Cơ chế phân mảnh tạo ion X4, B1. Một số ion mảnh trên phổ Li-(+)ESI-QTOF MS/MS của GM14. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và phân mảnh MS/MS của GM15. Độ chuyển dịch hóa học của proton trong vòng ketolactone.

Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và phân mảnh MS/MS của GM16. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC và phân mảnh MS/MS của GM17. Một số tương tác chính trên phổ HMBC, COSY và NOESY của GM18. Cấu trúc các hợp chất được phân lập từ quả cây Giác đế cuống dài.

Một số tương tác chính trên phổ HMBC và NOESY của chất GG1. Phổ khối phân giải cao của GG2. Phổ 1H-NMR của GG2. Phổ 13C-NMR và DEPT của GG2.

Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC, NOESY của GG2. Phổ COSY của GG2. Phổ HMBC của GG2. Phổ NOESY của GG2.

Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC, NOESY của GG3. Các hợp chất được phân lập từ lá cây Giác đế cuống dài. Phổ khối phân giải cao HR-ESI-MS của GG13 .Phổ 1H-NMR của GG13. Phổ 13C-NMR và DEPT của GG13.

Phổ COSY của GG13. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC, NOESY của GG13 128 Hình 4. Phổ HMBC của GG13. Phổ NOESY giãn rộng của GG13.

Cấu trúc nhiễu xạ tia X của hợp chất GG13. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC, NOESY của GG14 131 Hình 4. Một số tương tác chính trên phổ COSY, HMBC, NOESY của GG15 135 DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục 1. Các phổ của hợp chất GM1 ……………………………….

PL1 Phụ lục 2. Các phổ của hợp chất GM2 ………………………………. PL5 Phụ lục 3. Các phổ của hợp chất GM3 ……………………………….

PL10 Phụ lục 4. Các phổ của hợp chất GM4 ………………………………. PL14 Phụ lục 5. Các phổ của hợp chất GM5 ……………………………….

PL17 Phụ lục 6. Các phổ của hợp chất GM6 ………………………………. PL22 Phụ lục 7. Các phổ của hợp chất GM7 ……………………………….

PL26 Phụ lục 8. Các phổ của hợp chất GM8 ………………………………. PL30 Phụ lục 9. Các phổ của hợp chất GM9 ……………………………….

PL34 Phụ lục 10. Các phổ của hợp chất GM10 ……………………………….… PL40 Phụ lục 11. Các phổ của hợp chất GM11 ……………………………….… PL40 Phụ lục 12. Các phổ của hợp chất GM12 ……………………………….… PL43 Phụ lục 13.

Các phổ của hợp chất GM13 ……………………………….… PL49 Phụ lục 14. Các phổ của hợp chất GM14 ……………………………….… PL54 Phụ lục 15. Các phổ của hợp chất GM15 ……………………………….… PL59 viii Phụ lục 16. Các phổ của hợp chất GM16 ……………………………….… PL66 Phụ lục 17.

Các phổ của hợp chất GM17 ……………………………….… PL73 Phụ lục 18. Các phổ của hợp chất GM18 ……………………………….… PL79 Phụ lục 19. Các phổ của hợp chất GM19 ……………………………….… PL84 Phụ lục 20. Các phổ của hợp chất GM20 ……………………………….… PL88 Phụ lục 21.

Các phổ của hợp chất GG1 ……….… PL88 Phụ lục 22. Các phổ của hợp chất GG2 ……….… PL94 Phụ lục 23. Các phổ của hợp chất GG3 ……….