Luận án tiến sĩ đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta

Tính cấp thiết của đề tài Quân đội ta là quân đội nhân dân cách mạng, quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Quân đội đó nhất định phải lấy chính trị làm gốc. Xây dựng quân đội về chính trị là nguyên tắc căn bản đối với quân đội ta. Lịch sử xây dựng và trưởng thành của quân đội ta đã khẳng định rằng, nhờ có chính trị vững vàng, chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân mà quân đội ta trở thành một đội quân hùng mạnh, một đội quân bách chiến bách thắng, một lực lượng chính trị trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và của nhân dân ta.

Hiện nay, đất nước ta đang triển khai công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh tình hình chính trị trên thế giới và trong nước đang có nhiều diễn biến hết sức phức tạp. Đất nước ta vừa thoát khỏi khủng hoảng kinh tế- xã hội, mọi mặt về sản xuất, đời sống, xã hội tuy có nhiều bước phát triển mới nhưng chưa thực vững chắc, đời sống còn nhiều khó khăn, tệ tham nhũng, quan liêu, và những tệ nạn xã hội khác chưa giảm được bao nhiêu, trình độ quản lý kinh tế- xã hội của Đảng, của Nhà nước tuy đã có những tiến bộ bước đầu rất quan trọng, nhưng còn khoảng cách khá xa so với yêu cầu trong điều kiện mới. Nền kinh tế ở nước ta hiện nay là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Nền kinh tế đó góp phần tích cực, đẩy nhanh sự phát triển của lực lượng sản xuất, thúc đẩy sản xuất phát triển.

Tuy vậy, bản thân nền kinh tế vận động theo cơ chế thị trường đã chứa đựng những yếu tố tạo môi trường thuận lợi làm nẩy sinh và phát triển các hiện tượng tiêu cực trong xã hội. Chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang diễn ra sức phản kích, chống phá quyết liệt hòng xoá bỏ chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ nghĩa xã hội ở nước ta và trên thế giới bằng chiến lược mới- chiến lược mới- chiến lược “diễn biến hoà bình” kết hợp với bạo loạn lật đổ. Trong chiến lược đó, chúng đã coi Việt Nam là một mục tiêu chống phá quan trọng, đặc biệt chống phá về chính trị- tư tưởng. “Phi chính trị hoá quân đội” là nội dung cơ bản, một thủ đoạn nham hiểm của “diễn biến hoà bình” hòng làm vô hiệu hoá quân đội ta.

Việc đế quốc Mỹ bình thường hoá trong quan hệ với Việt Nam và Việt Nam tham gia vào khối ASEAN, bên cạnh những thuận lợi mới trong quan hệ giao lưu hợp tác kinh tế, sẽ nẩy sinh nhiều khó khăn mới trong vươn lên đuổi kịp các nước trong khối, trong bảo vệ độc lập chính trị, kinh tế- xã hội. Trước tình hình đó quân đội ta có vai trò rất quan trọng, không những phải là một lực lượng quân sự hùng mạnh để bảo đảm cho đất nước có điều kiện hoà bình xây dựng mà còn phải là lực lượng chính trị vững vàng trong đấu tranh chính trị để giữ vững sự ổn định chính trị chung của đất nước. Vì vậy xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị ngày nay có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết.Sự đổ vỡ của quân đội các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên xô vừa qua đã chỉ ra bài học kinh nghiệm xương máu rằng, đối với một quân đội cách mạng được trang bị vũ khí kỹ thuật hiện đại vào bậc nhất thế giới, dù được huấn luyện rất kỹ càng về kỹ thuật, chiến thuật vẫn có thể bị tan rã, mất sức chiến đấu, để mất phương hướng chính trị giai cấp. Chính vì vậy, Đảng, Nhà nước ta đã đặc biệt quan tâm, thường xuyên chăm lo xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị.

Ngày nay chúng ta xây dựng quân đội về chính trị trong bối cảnh thế giới và trong nước đã thay đôỉ khác nhiều so với các giai đoạn trước, yêu cầu, nhiệm vụ của quân đội ta và bản thân đối tượng con người, cán bộ chiến sỹ đã có những bước phát triển mới khác trước. Tình hình đó đòi hỏi để xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị hiện nay, tất yếu phải đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội cho phù hợp với tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội trong giai đoạn mới. Đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội là một vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách có ý nghĩa quan trọng, làm cơ sở nhận thức đối với việc xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị trong tình hình hiện nay. 2- Tình hình nghiên cứu đề tài Ở Liên Xô (trước đây) đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về chính trị của quân đội và việc xây dựng quân đội về chính trị dưới những góc độ khác nhau, như nguồn gốc, bản chất chính trị- xã hội của quân đội; Vai trò của nhân tố chính trị- tinh thần trong chiến tranh: D.A VÔN- CÔ- GÔ- NÔP “Học thuyết Mác –Lênin về chiến tranh và quân đội”.

1987, “Nhân tố tinh thần chính trị trong chiến tranh hiện đại” của Học viện Quân chính Lênin. Ở Việt Nam cũng đã có nhiều bài viết, nhiều công trình khoa học nghiên cứu về xây dựng chính trị của quân đội ta trong tình hình mới của nhiều tác giả đã được công bố. Những công trình đó ở những góc độ khác nhau đã đề cập đến vấn đề cần đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta cho phù hợp với tình hình mới, như: “Đổi mới căn bản giáo dục chính trị, lý luận trong quân đội- một vấn đề quan trọng và cấp bách” của Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. (Tạp chí Quốc phòng toàn dân.

Số 1- 1992); “Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị trong thời kỳ mới” của Hà Học Hợi, Phó Ban Tư tưởng văn hóa trung ương. (Tạp chí Quốc phòng toàn dân. Số 12-1993) ; “Đôi điều suy nghĩ về xây dựng chính trị của quân đội ta trong giai đoạn hiện nay” của Trung tướng, Giáo sư Trần Xuân Trường. (Tạp chí Thông tin Giáo dục lý luận chính trị - quân sự.

Số 1-1994); “Xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn cách mạng mới” của Thượng tướng Lê Khả Phiêu, uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị (Tạp chí Quốc phòng toàn dân. Tuy nhiên cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách trực tiếp toàn diện có hệ thống dưới góc độ triết học- xã hội học đối với vấn đề đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay. Vì vậy vấn đề đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay đang còn là vấn đề lý luận và thực tiễn mới mẻ cần được nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống với tính cách là một đề tài khoa học để góp phần xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới. 3- Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận án Mục đích nghiên cứu của luận án là, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn để khẳng định xây dựng quân đội về chính trị là vấn đề có tính nguyên tắc đối với quân đội ta, về tính tất yếu và cấp thiết cần đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay, làm rõ thực trạng nhận thức và những yêu cầu cơ bản của đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội cho phù hợp với tình hình mới.

Từ đó đề xuất một số định hướng cơ bản để chỉ đạo quá trình đổi mới đúng đắn có hiệu quả, góp phần xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị. Để thực hiện mục đích trên, đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau: - Phân tích cơ sở khoa học của việc xây dựng quân đội về chính trị là một nguyên tắc đối với quân đội và tính tất yếu, cấp thiết cần đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay. -Phân tích thực trạng nhận thức và những yêu cầu cơ bản của đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta trong tình hình mới. - Đề xuất một số định hướng cơ bản để giữ vững phương hướng chính trị- giai cấp của Đảng trong quá trình đổi mới nhận thức và góp phần xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội trong giai đoạn mới.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu lĩnh vực: “Đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay” nói chung, vận dụng những vấn đề có tính qui luật của nhận thức vào nghiên cứu lĩnh vực đặc thù là đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội. Đề tài không đi sâu nghiên cứu một đối tượng, một chủ thể nhận thức cụ thể nào. 4- Những đóng góp mới về khoa học của luận án - Từ góc độ triết học- xã hội học luận án phân tích tương đói có hệ thống cơ sở khoa học về tính tất yếu va cấp thiết càan đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta hiện nay. - Khái quát thực trạng nhận thức, đặt ra một số yêu cầu cơ bản của đổi mới nhận thức về xây dựng chính trị của quân đội ta cho phù hợp với tình hình mới.

- Đề xuất một số định hướng cơ bản như là những giải pháp lớn để chỉ đạo quá trình đổi mới nhận thức đúng đắn và thiết thực góp phần xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong gia đoạn cách mạng mới.