Luận án tiến sĩ dạy học môn mạng cung cấp điện trình độ cao đẳng theo định hướng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN HOÀNG SƠN DẠY HỌC MÔN MẠNG CUNG CẤP ĐIỆN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN HOÀNG SƠN DẠY HỌC MÔN MẠNG CUNG CẤP ĐIỆN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN Chuyên ngành: LL&PPDH bộ môn Kỹ thuật công nghiệp Mã số: 9.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Văn Bính 2. Nguyễn Thanh Tùng HÀ NỘI 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan trên.

Tác giả Nguyễn Hoàng Sơn LỜI CẢM ƠN Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, Trung tâm Thông tin - Thư viện, các Thầy, Cô ở khoa Sư phạm Kỹ thuật - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và các nhà khoa học đã quan tâm, tạo điều kiện, giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án của mình. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Văn Bính, TS. Nguyễn Thanh Tùng – những người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban Chủ nhiệm khoa và các Thầy, Cô ở khoa Sư phạm Kỹ thuật – Trường ĐHSP Hà Nội đã quan tâm, tạo điều kiện, góp ý cho tác giả trong quá trình thực hiện đề tài luận án của mình.

Xin cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm giúp đỡ, động viên tác giả. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả Nguyễn Hoàng Sơn MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của đề tài. Cấu trúc của luận án. 6 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề.

Tổng quan tình hình nghiên cứu về năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học. Tổng quan tình hình nghiên cứu về năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn trong dạy học. Một số khái niệm công cụ liên quan. Khái niệm về năng lực.

Khái niệm về vấn đề thực tiễn. Khái niệm về năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Dạy học định hướng phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Khái quát về dạy học định hướng năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn.

Các mức độ của dạy học định hướng phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Qui trình dạy học định hướng phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Các khả năng vận dụng dạy học định hướng phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Thực trạng tình hình dạy học phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn ở các trường cao đẳng chuyên ngành kỹ thuật.

Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát. Kết quả khảo sát. 43 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 64 Chương 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY HỌC MÔN MẠNG CUNG CẤP ĐIỆN TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN.

Giới thiệu môn học Mạng cung cấp điện. Mục tiêu dạy học của môn Mạng cung cấp điện. Nội dung kiến thức môn Mạng cung cấp điện [1][64]. Những thuận lợi và khó khăn trong dạy học môn Mạng cung cấp điện.

Các năng lực cần hình thành và phát triển qua dạy học môn Mạng cung cấp điện tại các trường cao đẳng. Một số biện pháp dạy học môn Mạng cung cấp điện định hướng phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn trình độ cao đẳng. Xây dựng ngân hàng các tình huống/vấn đề, bài tập nâng cao để sử dụng trong dạy học. Biện pháp 2: Vận dụng phương pháp dạy học hợp lý để dạy sinh viên phương pháp tư duy giải quyết vấn đề.

Biện pháp 3: Tăng cường khả năng tự học của sinh viên thông qua các trải nghiệm thực tế nghề. Kiểm tra đánh giá theo năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn. Mục đích của kiểm tra, đánh giá theo năng lực phát hiện & giải quyết vấn đề thực tiễn. Một số yêu cầu, nguyên tắc đối với kiểm tra, đánh giá theo năng lực phát hiện & giải quyết vấn đề thực tiễn.

Phương pháp đánh giá năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thực tiễn của sinh viên trong dạy môn Mạng cung cấp điện. Một số bài dạy minh họa. Ví dụ 1: Sử dụng 1 tình huống thực tế trong ngân hàng câu hỏi, áp dụng một phương pháp dạy học hợp lí để dạy sinh viên phương pháp tự học và luyện kỹ năng phát hiện và giải quyết vấn đề (áp dụng biện pháp 1 và 2). Ví dụ 2: Áp dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề, đưa ra một vấn đề trong thực tế nghề nghiệp, yêu cầu sinh viên làm việc nhóm và giải quyết vấn đề (biện pháp 2).

Ví dụ 3: Biên soạn một bài dạy trong chương trình đào tạo của môn Mạng cung cấp điện. 106 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 117 Chương 3: KIỂM NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ. Mục đích kiểm nghiệm và đánh giá.

Phương pháp kiểm nghiệm và đánh giá. Phân tích kết quả kiểm định và đánh giá. Phân tích kết quả kiểm nghiệm theo phương pháp chuyên gia. Phân tích kết quả theo phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Điều tra về các biện pháp sư phạm đã đề xuất thông qua các bài dạy của giáo viên và sinh viên. Điều tra về tính mới mẻ và khả thi của đề xuất. Điều tra về tính mới mẻ và. Điều tra về kết quả của các giờ học thực nghiệm sư phạm đối với giáo viên.

Điều tra về kết quả của các giờ học thực nghiệm sư phạm đối với sinh viên. 138 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 140 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.

143 TÀI LIỆU THAM KHẢO .PL DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Đọc là ACCS Asean Common Comoetency Standards CBQL Cán bộ quản lý CĐR Chuẩn đầu ra CSND Cảnh sát nhân dân CT Chương trình DH Dạy học ĐC Đối chứng GQVĐ Giải quyết vấn đề GV Giáo viên, Giảng viên HĐ Hoạt động HS Học sinh HSSV Học sinh sinh viên KNN Kỹ năng nghề KNNQG Kỹ năng nghề Quốc gia KT Kiến thức KN Kỹ năng LL Lí luận LT Lí thuyết MCCĐ Mạng cung cấp điện NLTH Năng lực thực hiện NL Năng lực PP Phương pháp PPDH Phương pháp dạy học PH Phát hiện PH&GQVĐ Phát hiện và giải quyết vấn đề SV Sinh viên TN Thí nghiệm TNSP Thực nghiệm sư phạm TT Thực tiễn VĐ Vấn đề XSTK Xác xuất thống kê DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Kết quả khảo sát giảng viên. Kết quả khảo sát sinh viên. Kết quả khảo sát CBQL.

Nội dung mô đun thực tập sản xuất môn Mạng cung cấp điện. Bảng thống kê số lượng SV của các nhóm ĐC và TN của hai trường. Thống kê kết quả học tập của SV nhóm TN và ĐC trước khi TNSP. Kết quả thống kê điểm ở các lớp thực nghiệm.

Kết quả thống kê điểm ở các lớp sau TN vòng 1. Bảng thống kê số lượng SV của 2 nhóm ĐC&TN của 3 Trường. Kết quả học tập của SV nhóm TN và ĐC trước khi TNSP vòng 2. Kết quả thống kê điểm ở các lớp thực nghiệm trước TN vòng 2.

Kết quả thống kê điểm ở các lớp sau TN vòng 2. Điều tra về tính mới mẻ và khả thi của đề xuất. Điều tra GV về nội dung dạy học phát triển NL PH&GQVĐ. Điều tra GV về hiệu quả việc phát triển năng lực PH&GQVĐ thực tiễn cho SV trong các tiết học TNSP.

Điều tra SV về các tiết học trong quá trình TNSP. 139 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Cấu trúc của năng lực. Qui trình DH định hướng phát triển NL PH&GQVĐ cho SV.

Qui trình GQVĐ [39]. Qui trình GQVĐ khoa học theo phương pháp LAMAP. Tiến trình nghiên cứu khoa học của W. Bốn bước giải quyết vấn đề [50].

Qui trình dạy PP tư duy GQVĐ cho SV. Sơ đồ đơn tuyến của mạch điện. Hình đường dây truyền tải hạn chế vầng quang điện. Sơ đồ hộp kín có 6 đầu dây ra.

Sơ đồ đơn tuyến lưới điện. Tam giác công suất. Đa giác đồ về chất lượng học tập của nhóm TN và ĐC. Biểu đồ phân phối tỉ lệ điểm của SV 2 nhóm TN sau đợt thực nghiệm vòng 1.

Đa giác về kết quả học tập của nhóm TN và ĐC sau thực nghiệm vòng 1. Đa giác đồ về chất lượng học tập của nhóm TN và ĐC. Biểu đồ phân phối tỉ lệ điểm của SV 2 nhóm TN, ĐC sau đợt thực nghiệm vòng 2. Đa giác về kết quả học tập của nhóm TN và ĐC sau thực nghiệm vòng 2.

Lí do chọn đề tài 1. Dựa trên nghiên cứu chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước về giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13 [58, tr2] cũng đã khẳng định mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp: “là nhằm đào tạo nhân lực trực tiếp cho sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, có năng lực hành nghề tương ứng với trình độ đào tạo; có đạo đức sức khỏe; có trách nhiệm nghề nghiệp; có khả năng sáng tạo thích ứng với môi trường làm việc trong bối cảnh hội nhập quốc tế; bảo đảm nâng cao năng suất, chất lượng lao động; tạo điều kiện cho người học sau khi hoàn thành khóa học có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc học lên trình độ cao hơn”.