Luận án tiến sĩ đạo đức môi trường truyền thống và ý nghĩa của nó đối với việc b

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ GIANG ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY U N N TI N S TRI T HỌC HÀ NỘI - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ GIANG ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 62 22 03 02 LU N N TI N S TRI T HỌC Người hướng dẫn khoa học GS. HỒ S QUÝ HÀ NỘI - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu luận án là của riêng tôi. Các số liệu được sử dụng và trích dẫn trong luận án đảm bảo trung thực, có xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án Nguyễn Thị Giang LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC ỤC MỞ ĐẦU.

Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.

Những công trình nghiên cứu về đạo đức môi trường. Những công trình nghiên cứu đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam. Những công trình đề cập đến ý nghĩa của đạo đức môi trường truyền thống đối với việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan và những vấn đề đặt ra tiếp tục nghiên cứu đối với luận án.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ Ý U N VỀ ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG VÀ ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG. Một số quan niệm chủ yếu về môi trường và đạo đức môi trường. Khái niệm môi trường và bảo vệ môi trường. Đạo đức và đạo đức môi trường.

Khái niệm đạo đức môi trường truyền thống và cơ sở hình thành đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam. Một số chuẩn mực của đạo đức môi trường truyền thống Việt Nam. Người Việt yêu thiên nhiên, sống hài hòa với thiên nhiên. Người Việt biết khai thác tự nhiên một cách hợp lý, linh hoạt trong đối xử với tự nhiên.

61 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thái độ ứng xử hợp lý với tự nhiên được thể hiện qua tính cách tiết kiệm, cần cù và tình yêu lao động của người Việt xưa. Những nhân tố ảnh hưởng đến việc kế thừa và sử dụng đạo đức môi trường truyền thống trong việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến việc kế thừa và sử dụng đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam.

Ảnh hưởng của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế thị trường và biến đổi khí hậu toàn cầu đến việc kế thừa và sử dụng đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam. Đô thị hoá, sự biến động dân số và giáo dục ảnh hưởng đến việc kế thừa và sử dụng đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam. 77 đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam. 78 Tiểu kết chƣơng 2.

THỰC TRẠNG ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Thực trạng đạo đức môi trường truyền thống ở Việt Nam hiện nay. Yêu thiên nhiên - sống hài hoà với thiên nhiên. Khai thác tự nhiên một cách hợp lý - linh hoạt trong đối xử với tự nhiên.

Yêu lao động - tiết kiệm - cần cù. Những vấn đề đặt ra đối với việc kế thừa và bổ sung đạo đức môi trường truyền thống trong hoạt động bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Tăng trưởng kinh tế trong thực tế luôn tiềm ẩn nguy cơ làm ô nhiễm môi trường. Đạo đức môi trường truyền thống có nguy cơ ngày càng mai một.

Sự không tương thích giữa các chuẩn mực đạo đức môi trường trong hương ước, trong luật tục và trong luật bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam. 113 Tiểu kết chƣơng 3. Ý NGH A CỦA ĐẠO ĐỨC MÔI TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY .119 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý nghĩa của đạo đức môi trường truyền thống trong việc phát triển kinh tế, hoạch định chính sách và bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay.

Việc hoạch định chủ trương, chính sách ở Việt Nam hiện nay cần phải tính đến các chuẩn mực đạo đức môi trường truyền thống nhằm phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Chú trọng phát triển “Kinh tế xanh”, một phương án phát triển kinh tế theo hướng bền vững, phù hợp với các quan niệm đạo đức môi trường truyền thống Việt Nam. Tiếp thu, kế thừa một cách có chọn lọc các giá trị đạo đức môi trường truyền thống trong hoạt động bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Cần có tƣ duy biện chứng trong việc tiếp thu những giá trị đạo đức môi trƣờng truyền thống trong hoạt động bảo vệ môi trƣờng.

Bổ sung và phát triển các chuẩn mực đạo đức môi trường truyền thống trong phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường ở nước ta hiện nay. Ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức môi trường truyền thống trong sự nghiệp bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Giáo dục đạo đức môi trƣờng truyền thống có tầm quan trọng đặc biệt trong việc bảo vệ môi trƣờng. Kết hợp nội dung và phương pháp trong giáo dục đạo đức môi trường truyền thống bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay.

140 Tiểu kết chƣơng 4 .149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA T C GIẢ IÊN QUAN Đ N U N N DANH MỤC TÀI IỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC VI T TẮT BVMT Bảo vệ môi trường CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐĐTT Đạo đức truyền thống ĐĐMT Đạo đức môi trường ĐĐMTTT Đạo đức môi trường truyền thống NCS Nghiên cứu sinh LLSX Lực lượng sản xuất PTSX Phương thức sản xuất QHSX Quan hệ sản xuất TCH Toàn cầu hóa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. ý do chọn đề tài Môi trường, từ nhiều năm qua đã được coi là một trong những trụ cột quan trọng trong sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Tuy vậy, những năm gần đây, ô nhiễm môi trường vẫn không tránh khỏi là một vấn nạn của nhiều nước, nó ảnh hưởng tiêu cực đến việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội, đến sự phát triển, trong đó có Việt Nam. Hiện nay, ô nhiễm môi trường ở Việt Nam cao đến mức báo động bởi các vụ án lớn về môi trường ngày càng gia tăng với những hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Trước tình hình đó, Việt Nam đã đưa ra nhiều giải pháp để giải quyết vấn đề môi trường và sự phát triển kinh tế bền vững, nhưng vẫn chưa giải quyết được tận gốc vấn đề [Xem:12, 13, 18]. Bởi đối với việc BVMT, con người ngoài sự nhận thức được tầm quan trọng của môi trường đối với đời sống của mình còn cần hơn nữa đó là thái độ, tình cảm và hành vi để thực hiện nó. Giải pháp với môi trường mang yếu tố bền vững và cũng mang yếu tố lâu dài nhất chính là đạo đức môi trường. Trong khi đó, người Việt Nam ngay trong truyền thống đã có ý thức BVMT ở mức độ rất đáng kể.

Ý thức đạo đức này được thể hiện trong các hương ước, luật tục, trong tục ngữ, cao dao mà cao hơn nữa được tìm thấy trong một số điều luật của triều đại phong kiến Việt Nam. Từ thái độ của con người đối với thiên nhiên được thể hiện qua ca dao, tục ngữ và được thể hiện một cách rõ ràng thông qua cuộc sống lao động sản xuất, sinh hoạt hàng ngày và qua các lễ hội truyền thống. Cách ứng xử của con người với môi trường tự nhiên được mỗi cộng đồng thể hiện qua hương ước và luật tục để quy định cho mỗi cá nhân trong cộng đồng mình sinh sống làm theo và đây là những những yếu tố đạo đức môi trường cao nhất được thể hiện qua trong lịch sử cộng đồng Việt Nam. Người Việt trong truyền thống đã có những quy định đạo đức trong việc bảo vệ thiên nhiên, nhận thức được vai trò quan trọng của tự nhiên trong cuộc sống của mình và điều đó đã được minh chứng qua hàng ngàn năm lịch sử.

Theo quy luật, khi xã hội phát triển, khi xã hội phong kiến bị thay thế bằng một xã hội mới, tiến bộ hơn. Một phương thức sản xuất mới ra đời kéo theo nó là những yếu tố khác cũng 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thay đổi theo, nói một cách khác đó là khi tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hội cũng thay đổi theo cho phù hợp. Ở Việt Nam những thập kỷ gần đây, kinh tế thị trường ra đời, từ sự thay đổi về kinh tế dẫn đến những thay đổi trong đạo đức. Kinh tế thị trường bản thân nó đã tạo nên một kỳ tích trong sự phát triển kinh tế ở Việt Nam nhưng cùng với nó là mặt trái mà chúng ta hiện nay đang phải đối mặt, một trong số đó là sự ô nhiễm môi trường hay đằng sau của sự phát triển công nghiệp đó là những bãi rác thải do nghành công nghiệp ấy sinh ra đã thải vào môi trường và ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển bền vững của xã hội loài người.

Hiện trạng môi trường ở Việt Nam hiện nay đang ở mức độ báo động bởi sự tàn phá nặng nề của con người đối với môi trường tự nhiên. Sự tàn phá của người Việt hiện nay với rừng nguyên sinh, với sự khai thác không hợp lý các tài nguyên thiên nhiên và càng nguy hại hơn nữa đó là vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm gần đây làm cho chúng ta phải giật mình, con người sao lại có thể đối xử với con người, đối xử với giới tự nhiên như thế, đó là vấn đề đạo đức, trong đó có đạo đức môi trường. ĐĐMT quy định mối quan hệ ứng xử của con người với giới tự nhiên trong quá trình tồn tại và phát triển của mình.