Đánh giá cúm gia cầm TPHCM & khả năng bảo hộ của vắc-xin Navet-Fluvac 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH LƯU HÀNH VI-RÚT CÚM GIA CẦM TẠI KHU VỰC LÂN CẬN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ KHẢ NĂNG BẢO HỘ CỦA VẮC-XIN NAVET-FLUVAC 2 ĐỐI VỚI VI-RÚT CÚM GIA CẦM CLADE 2.1 Chuyên ngành: Bệnh lý học và Chữa bệnh vật nuôi Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP TP. HCM - Năm 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH LƯU HÀNH VI-RÚT CÚM GIA CẦM TẠI KHU VỰC LÂN CẬN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ KHẢ NĂNG BẢO HỘ CỦA VẮC-XIN NAVET-FLUVAC 2 ĐỐI VỚI VI-RÚT CÚM GIA CẦM CLADE 2.1 Chuyên ngành: Bệnh lý học và Chữa bệnh vật nuôi Mã số: 9.02 DANH MỤC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ TP.

HCM - Năm 2021 iii TÓM TẮT Đề tài “Đánh giá tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm tại khu vực lân cận Thành phố Hồ Chí Minh và khả năng bảo hộ của vắc-xin Navet-Fluvac 2 đối với vi-rút Cúm gia cầm clade 2.1” được thực hiện nhằm đánh giá tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm H5N1 tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận; xác định phả hệ các chủng vi-rút Cúm gia cầm lưu hành và các chủng vi-rút sử dụng trong thành phần vắc-xin Navet-Fluvac 2; đánh giá khả năng bảo hộ trên đàn gia cầm sau khi tiêm phòng vắc-xin Navet-Fluvac 2 đối với vi-rút Cúm gia cầm thuộc clade 2. Kết quả đạt được như sau: Kết quả khảo sát 2.880 mẫu xét nghiệm tại cơ sở giết mổ trên đàn gia cầm có nguồn gốc từ 8 tỉnh gồm Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang, Bến Tre và Thành phố Hồ Chí Minh và 1.800 mẫu xét nghiệm thu thập trên đàn gia cầm khỏe mạnh tại 5 huyện: Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè và Cần Giờ không phát hiện trường hợp dương tính vi-rút cúm A/H5N1. Nghiên cứu đã phát hiện 51/63 mẫu xét nghiệm dương tính với vi-rút Cúm A/H5N1, từ các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh Cúm gia cầm tại các hộ chăn nuôi tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Dấu hiệu lâm sàng phổ biến trên đàn gà, vịt mắc bệnh Cúm A/H5N1 gồm có ủ rũ, bỏ ăn, phù đầu, thở khò khè, liệt chân, sả cánh, phân trắng xanh, xoay vòng vòng, co giật.

Dấu hiệu thần kinh trên vịt là điển hình. Bệnh tích điển hình gồm có: não, phổi xuất huyết, xuất huyết lớp mỡ vành tim, gan và lách sưng xuất huyết, khí quản xuất huyết có thể sử dụng để chẩn đoán lâm sàng. Da chân xuất huyết trên gà là bệnh tích điển hình của bệnh Cúm gia cầm ở gà. Kết quả phân tích di truyền 26/51 chủng vi-rút Cúm A/H5N1 được chọn ngẫu nhiên trong giai đoạn 2013 - 2015 ghi nhận, có 22 chủng thuộc clade 2.1c, 3 chủng thuộc clade 1.2 và 1 chủng thuộc clade 2.

Các chủng vi-rút Cúm A/H5N1 thuộc clade 2.1c trong nghiên cứu có sự tương đồng trình tự nucleotide rất cao với 2 chủng vi-rút sử dụng công cường độc A/chicken/DL/NAVET 0292(14)/2013 và A/duck/Vietnam/BacNinh/NCVD- iv 17A261/2017 thuộc clade 2.1c, trong khoảng 96,1 - 99,1%; và với 2 chủng vi- rút sử dụng trong vắc-xin, 95,0 - 96% với chủng A/reassortant/USCDC_RG30 và 91,3 - 92,2% với chủng A/reassortant/NIBRG-14. Các chủng vi-rút Cúm A/H5N1 thực địa thuộc clade 1.2 chỉ tương đồng di truyền ở mức 89,7 - 89,8% với chủng vi-rút sử dụng trong vắc-xin A/reassortant/USCDC_RG30, nhưng tương đồng cao hơn với chủng vi-rút trong vắc-xin A/reassortant/NIBRG-14 ở mức 93,3 - 93,4%. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy vắc-xin Navet-Fluvac 2 đạt độ an toàn theo tiêu chuẩn sau khi tiêm phòng cho đàn gà, vịt và vịt trời, ngay cả khi tiêm với liều gấp đôi liều chỉ định. Vắc-xin Navet-Fluvac 2 có hiệu quả bảo hộ rất cao đối với vi-rút Cúm gia cầm thuộc clade 2.1c trên gà, vịt và vịt trời.

Đối với gà chỉ cần tiêm 1 lần ở thời điểm 2 tuần tuổi; đối với vịt và vịt trời phải tiêm phòng lặp lại 2 lần ở thời điểm 14 ngày tuổi và tiêm lặp lại mũi tiêm thứ 2 sau 14 ngày kể từ ngày tiêm mũi 1. Vắc-xin Navet-Fluvac 2 có khả năng giảm mạnh sự bài thải chủng vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1 độc lực cao sau khi công độc. Tỷ lệ bài thải vi-rút sau khi công cường độc 3 ngày, giữa gà, vịt được tiêm phòng và không được tiêm phòng vắc-xin Navet-Fluvac 2, có ý nghĩa thống kê với P<0,05. Thời gian miễn dịch bảo hộ của vắc-xin Navet-Fluvac 2 trên đàn gà và vịt được tiêm phòng tối thiểu là 6 tháng với hiệu giá kháng thể HI trung bình đạt trên 6log2 ở gà và trên 4log2 ở vịt.

Vắc-xin Navet-Fluvac 2 tạo được miễn dịch bảo hộ đối với công cường độc chủng vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1 độc lực cao không chỉ ở những vịt có hiệu giá kháng thể HI trung bình >4log2, mà cả ở những vịt có hiệu giá kháng thể HI thấp hơn 4log2. v SUMMARY Thesis “Prevalence of Avian Influenza Virus in Ho Chi Minh region and evaluation of Navet-Fluvac 2 vaccine efficacy against Avian Influenza Virus clade 2.1 in poultry” was conducted in order to (i) determine the prevalence of Avian Influenza Virus (AIV) in poultry in Ho Chi Minh region, (ii) analyze genetic relation of field and vaccine virus strains, and (iii) evaluate the protective efficacy of Navet-Fluvac 2 for poultry against AIV clade 2. The results showed that: All of these 2,880 samples at slaughterhouses on poultry flocks originating from 8 provinces: Dong Nai, Binh Duong, Ba Ria Vung Tau, Tay Ninh, Long An, Tien Giang, Ben Tre, Ho Chi Minh City and 1,800 samples collected from healthy poultry flocks in 5 districts: Cu Chi, Hoc Mon, Binh Chanh, Nha Be and Can Gio were negative for influenza A/H5N1 virus by RT-PCR test. However, from suspected cases of avian Influenza in livestock households in Ho Chi Minh City and neighboring provinces, the study detected 51/63 samples that were positive for Influenza A/H5N1 virus.

The common clinical signs in chickens and ducks infected with influenza A/H5N1 were lethargy, anorexia, swollen head, wheezing, leg paralysis, drooping wings, greenish white feces, torticollis, incoordination. Neurological signs in ducks are typical for AI. Haemorrhage lesions were observed on brain and many visceral organs including lungs, coronary pericardium, liver, spleen, and trachea. Haemorrhage on foot skin of chickens is a typical lesion of Avian Influenza in chickens.

The results of genetic analysis of 26/51 strains of Influenza A/H5N1 virus randomly selected in the period 2013-2015 recorded 22 strains belonging to clade 2.1c, 3 strains of clade 1.2, and 1 strain of clade 1.2 belonging to clade 2. Influenza A/H5N1 virus strains belonging to clade 2.1c in the study have very high nucleotide sequence similarity with 2 virus strains A/chicken/DL/NAVET 0292(14)/ 2013 and A/duck/Vietnam/BacNinh/NCVD-17A261/2017 belong to clade 2.1c using in challenge, in the range of 96.1%; and with 2 vaccine vi virus strains in the range of 95.0 - 96% with strain A/reassortant/USCDC_RG30 and 91.2% with strain A/reassortant/NIBRG-14.2 in this study were low homologous to those of vaccine virus strains A/reassortant/NIBRG-14 and A/reassortant/USCDC_RG30 with 93. The results of study showed that Navet-Fluvac 2 vaccine was safety in vaccinated poultry (chicken, duck and mallard), even when injected with double dose. Evaluation of Navet-Fluvac 2 vaccine efficacy in vaccinated poultry by virus challenge method was shown as follow: The Navet-Fluvac 2 vaccine is highly effective against clade 2.1c Avian Influenza viruses in chickens, ducks and mallards.

For chickens, only 1 injection is needed at 2 weeks of age; ducks and mallards must be vaccinated twice, at 14 days of age and repeat the second injection 14 days after the first injection. Navet-Fluvac 2 vaccine has the ability to strongly reduce the shedding of highly virulent Avian Influenza A/H5N1 virus after challenge. The rate of viral shedding after 3 days of challenge, between vaccinated and unvaccinated chickens and ducks with Navet-Fluvac 2 vaccine, was statistically significant with P<0. The duration of protective immunity of Navet-Fluvac 2 vaccine in vaccinated chickens and ducks is a minimum of 6 months with mean antibody titers above 6log2 in chickens and above 4log2 in ducks.

Navet-Fluvac 2 vaccine confers protective immunity against highly virulent Avian Influenza A/H5N1 viruses not only in ducks with mean HI antibody titers >4log2, but also in those ducks with HI antibody titers lower than 4log2. vii MỤC LỤC TRANG Trang phụ bìa TÓM TẮT .vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. x DANH MỤC CÁC BẢNG .xii DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ. xiv MỞ ĐẦU.

1 Chương 1 TỔNG QUAN. Giới thiệu về vi-rút Cúm gia cầm .2 Các phương thức biến đổi kháng nguyên vi-rút Cúm .1 Hiện tượng lệch kháng nguyên (antigienic drift). Hiện tượng trộn kháng nguyên. Hiện tượng glycosyl hóa.

Độc lực vi-rút Cúm gia cầm. Nhóm RNA-polymerase. Protein M2 và PB1-F2. Tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm (H5) trên thế giới và tại Việt Nam.

Tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm phân type H5 trên thế giới. Tình hình lưu hành các nhánh vi-rút Cúm gia cầm tại Việt Nam .5 Đặc điểm bệnh lý bệnh Cúm gia cầm .1 Dấu hiệu lâm sàng của gia cầm mắc bệnh.2 Bệnh tích trên gia cầm mắc bệnh. Miễn dịch đối với vi-rút Cúm gia cầm. Miễn dịch thụ động.

Miễn dịch chủ động. Miễn dịch chéo đối với vi-rút Cúm gia cầm. Cơ chế né tránh miễn dịch của vi-rút Cúm gia cầm. Một số nghiên cứu về vắc-xin Cúm gia cầm trên thế giới và Việt Nam.

Một số nghiên cứu về vắc-xin Cúm gia cầm trên thế giới. Một số nghiên cứu về vắc-xin Cúm gia cầm tại Việt Nam. Hiệu lực của vắc-xin Cúm gia cầm và phương pháp đánh giá. Tình hình bệnh và sử dụng vắc-xin Cúm gia cầm tại khu vực khảo sát.

Tình hình chăn nuôi và bệnh Cúm gia cầm. Tình hình sử dụng vắc-xin phòng bệnh Cúm gia cầm. 40 Chương 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm, thời gian nghiên cứu.

Thời gian: Từ tháng 01/2014 đến 12/2019. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Vật liệu, hóa chất.

Phương pháp nghiên cứu. Đánh giá tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1. Nghiên cứu phả hệ, so sánh sự biến đổi vi-rút Cúm gia cầm. Đánh giá hiệu quả bảo hộ của vắc-xin Navet-Fluvac 2 đối với vi-rút Cúm gia cầm clade 2.

Xử lý thống kê. 60 Chương 3 KẾT QUẢ THẢO LUẬN. Đánh giá tình hình lưu hành vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1 .1 Khảo sát vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1 trên gia cầm tại cơ sở giết mổ.2 Kết quả khảo sát vi-rút Cúm gia cầm tại hộ chăn nuôi ở Thành phố Hồ Chí Minh.3 Kết quả khảo sát vi-rút Cúm gia cầm A/H5N1 đối với các trường hợp gia cầm nghi ngờ bệnh Cúm gia cầm .4 Dấu hiệu lâm sàng ở gà, vịt bệnh dương tính với vi-rút Cúm A/H5N1. Nghiên cứu phả hệ của vi-rút Cúm A/H5N1.

Kết quả giải trình tự và phân tích gien HA.1 Xác định phân nhánh vi-rút Cúm gia cầm theo trình tự gien HA .