Luận án tiến sĩ đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ĐOÀN THỊ YẾN ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Quang Hiển HÀ NỘI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Luận án đƣợc hoàn thành dƣới sự hƣớng dẫn của PGS.TS Vũ Quang Hiển. Các số liệu và kết quả sử dụng trong luận án là chính xác, trung thực, khoa học và có nguồn gốc rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận án Đoàn Thị Yến i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Nhóm công trình nghiên cứu về giáo dục. Nhóm công trình nghiên cứu về giáo dục nói chung.

Nhóm công trình nghiên cứu về giáo dục phổ thông. Nhóm công trình đề cập đến sự nghiệp giáo dục Thái Nguyên. Các công trình nghiên cứu về Thái Nguyên có liên quan đến giáo dục nói chung. Các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến giáo dục phổ thông ở Thái Nguyên.

Nhận xét về các công trình nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết. Nhận xét về các công trình nghiên cứu. Những vấn đề luận án đi sâu nghiên cứu. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005.

Những yếu tố tác động đến sự nghiệp giáo dục phổ thông của tỉnh Thái Nguyên và chủ trƣơng của Đảng bộ. Những yếu tố tác động đến sự nghiệp giáo dục phổ thông của tỉnh Thái Nguyên. Chủ trƣơng của Đảng bộ. Chỉ đạo thực hiện.

Chỉ đạo xây dựng đội nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. 51 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chỉ đạo phát triển quy mô, mạng lƣới trƣờng lớp. Chỉ đạo xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học.

Chỉ đạo nâng cao chất lƣợng hoạt động dạy và học. LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010. Yêu cầu mới đối với sự nghiệp giáo dục phổ thông và những chủ trƣơng mới của Đảng bộ. Những yêu cầu mới.

Chủ trƣơng mới của Đảng bộ. Chỉ đạo hiện thực hóa chủ trƣơng của Đảng bộ. Chỉ đạo nâng cao chất lƣợng, chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện hệ thống trƣờng lớp theo hƣớng đa dạng hóa, chuẩn hóa và xã hội hóa.

Chỉ đạo xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trƣờng học theo hƣớng kiên cố hóa và hiện đại hóa. Chỉ đạo nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện. NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM. Nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên.

Một số kinh nghiệm. Vận dụng chủ trƣơng, chính sách giáo dục của Đảng, Nhà nƣớc phù hợp với địa phƣơng. Quan tâm phát triển giáo dục ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn trong tỉnh. Quán triệt sâu rộng quan điểm giáo dục là sự nghiệp của toàn dân, toàn xã hội.

138 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Coi trọng công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Quan tâm việc học đi đôi với hành. 144 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

148 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 164 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCHTW : Ban Chấp hành Trung ƣơng CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo GDPT : Giáo dục phổ thông NXB : Nhà xuất bản HĐND : Hội đồng Nhân dân THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông PTCS/PTTH : Phổ thông cơ sở/Phổ thông trung học UBND : Ủy ban Nhân dân v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Giáo dục có vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống con ngƣời. Giáo dục không chỉ là sản phẩm của xã hội mà đã trở thành nhân tố tích cực, động lực thúc đẩy sự phát triển của nhân loại.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng khoa học - công nghệ diễn ra mạnh mẽ, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển của lực lƣợng sản xuất thì giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Trong hệ thống giáo dục quốc dân ở Việt Nam, GDPT là bậc học có vai trò tiếp nối bậc học mầm non và mở đầu cho các bậc học kế tiếp, mang ý nghĩa là bậc học “bản lề” của toàn bộ quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các lứa tuổi nhi đồng, thiếu niên và thanh niên. GDPT là nền tảng văn hóa của một nƣớc, là sức mạnh tƣơng lai của một dân tộc, nó đặt những cơ sở ban đầu rất trọng yếu cho sự phát triển toàn diện con ngƣời Việt Nam xã hội chủ nghĩa [6]. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với quốc tế nhƣ hiện nay thì vai trò của giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao, có khả năng tiếp thu, sử dụng công nghệ mới để phục vụ sự nghiệp đổi mới đất nƣớc.

Với ý nghĩa đó, Đảng Cộng sản Việt Nam coi “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, từ đó, đầu tƣ cho giáo dục đƣợc coi là đầu tƣ cho sự phát triển. Tỉnh Thái Nguyên thuộc khu vực trung du Bắc Bộ, đƣợc tái lập vào năm 1997 (tách ra từ tỉnh Bắc Thái). So với các địa phƣơng trong khu vực, tỉnh Thái Nguyên có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển giáo dục: là trung tâm đào tạo đứng thứ 3 của cả nƣớc sau thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh; có vị trí kề sát Thủ đô; có thành phố công nghiệp Thái Nguyên đƣợc hình thành sớm (1962). Bên cạnh những thuận lợi kể trên, tỉnh Thái Nguyên có những khó khăn nhất định của một địa phƣơng miền núi.

Đó là: yếu tố địa hình, thổ nhƣỡng phức tạp; đồng bào các dân tộc thiểu số (chiếm 24.49% dân số toàn tỉnh) sống chủ yếu ở miền núi, vùng cao (Võ Nhai, Đại Từ, Định Hóa và một 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phần của huyện Phú Lƣơng) với điều kiện còn nhiều khó khăn nhƣ giao thông cách trở, đi lại không thuận tiện; tỷ lệ hộ nghèo cao, điều kiện sống, sinh hoạt quá đơn sơ; trình độ học vấn còn thấp và không đồng đều… Thực hiện chủ trƣơng phát triển giáo dục của Đảng, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã đề ra nhiều chủ trƣơng, biện pháp nhằm củng cố, đổi mới, phát triển sự nghiệp giáo dục địa phƣơng (trong đó có GDPT). Do vậy, từ năm 1997 đến năm 2010, ngành giáo dục của Thái Nguyên luôn giữ vị trí đi đầu trong khu vực trung du Bắc Bộ, là 1 trong 15 đơn vị giáo dục phát triển của cả nƣớc. Những thành quả đó đang góp phần thực hiện mục tiêu của Đảng bộ tỉnh đề ra là phấn đấu để Thái Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đạt đƣợc, sự nghiệp giáo dục Thái Nguyên vẫn còn nhiều bất cập.

Trong điều kiện Việt Nam nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói riêng, khi yêu cầu về nguồn lao động chất lƣợng cao ngày càng cấp thiết, đòi hỏi ngành giáo dục phải giải quyết bài toán về chất lƣợng giáo dục thì cần phải đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân. Cuộc đổi mới phải bắt đầu từ đổi mới cơ chế chính sách trong phát triển giáo dục; chƣơng trình, sách giáo khoa; đội ngũ giáo viên; phƣơng pháp dạy - học. Nhƣng từ nhận thức đến thực tiễn mỗi địa phƣơng có những điểm khác nhau, do những điều kiện lịch sử chi phối. Việc nghiên cứu, tổng kết sự lãnh đạo của mỗi đảng bộ địa phƣơng trong quá trình thực hiện chủ trƣơng của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển giáo dục không chỉ góp phần làm rõ sự vận động lịch sử đã và đang diễn ra trên địa bàn mỗi tỉnh, đúc rút kinh nghiệm của mỗi đảng bộ địa phƣơng mà còn có thể cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc giải quyết những vấn đề về nhận thức lý luận và chỉ đạo hoạt động thực tiễn đối với sự phát triển giáo dục của đất nƣớc.

Xuất phát từ lý do đó, tôi chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 1997 đến năm 2010” làm Luận án Tiến sĩ chuyên ngành lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Làm sáng tỏ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với sự nghiệp GDPT từ năm 1997 đến năm 2010, từ đó bƣớc đầu rút ra một số kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn, làm cho sự nghiệp GDPT của Thái Nguyên phát triển hơn trong thời gian tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu Phân tích hệ thống những yếu tố tác động đến sự nghiệp GDPT của tỉnh Thái Nguyên nhƣ: đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Thái Nguyên; thực trạng của GDPT tại thời điểm tái lập tỉnh (1997); chủ trƣơng phát triển GDPT của Đảng Cộng sản Việt Nam. Làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên vận dụng chủ trƣơng, chính sách của Đảng để chỉ đạo phát triển sự nghiệp GDPT trong những năm 1997 - 2010. Nhận xét những ƣu điểm, hạn chế trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp GDPT của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong những năm 1997 - 2010; từ đó tổng kết một số kinh nghiệm có thể vận dụng vào thực tiễn để thực hiện tốt hơn chủ trƣơng về phát triển GDPT trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.

Đối tượng nghiên cứu Những chủ trƣơng và biện pháp của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với sự nghiệp GDPT. Quá trình chỉ đạo thực hiện thực chủ trƣơng của Đảng bộ về GDPT thông qua hoạt động của các cấp bộ đảng, chính quyền, ban ngành chức năng ở địa phƣơng.