Luận án tiến sĩ đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 199

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN MINH TUẤN ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Hà Nội - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN MINH TUẤN ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:PGS. LÊ MẬU HÃN Hà Nội - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Luận án đƣợc hoàn thành dƣới sự hƣớng dẫn của PGS. Các số liệu và kết quả sử dụng trong luận án là chính xác, trung thực, bảo đảm khách quan, khoa học và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hà Nội, ngày … tháng…năm 2016 Tác giả luận án Nguyễn Minh Tuấn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Nghĩa của chữ viết tắt 1 BCH Ban Chấp hành 2 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 3 HĐND Hội đồng Nhân dân 4 HTX Hợp tác xã 5 NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn 6 NXB Nhà xuất bản 7 UBND Ủy ban Nhân dân ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. ii MỤC LỤC. iii MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Nhóm công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam. Nhóm công trình nghiên cứu về kinh tế nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở các vùng, miền, các địa phƣơng. Nhóm công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn tỉnh Thái Nguyên 17 1.

Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề luận án tập trung giải quyết. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố. Những vấn đề luận án tập trung giải quyết. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000.

Những căn cứ để xác định chủ trƣơng phát triển kinh tế nông nghiệp. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên. Tình hình kinh tế nông nghiệp Thái Nguyên trên địa bàn tỉnh Bắc Thái (1986 - 1996). Chủ trƣơng của Đảng về phát triển kinh tế nông nghiệp.

Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về phát triển kinh tế nông nghiệp 40 2. Phát triển nông nghiệp theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Xác định giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế nông nghiệp. Chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ.

48 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại. Tăng cƣờng cơ sở vật chất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp.

Chỉ đạo công tác quản lý Nhà nƣớc và đổi mới cơ chế, ch nh sách phát triển nông nghiệp, nông thôn. Chỉ đạo xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010. Những yêu cầu mới và chủ trƣơng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên.

Những yêu cầu mới. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh. Chỉ đạo thực hiện đẩy mạnh phát triển nông nghiệp. Phát triển kinh tế nông nghiệp toàn diện theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Chỉ đạo đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Chỉ đạo phát triển cây công nghiệp mũi nhọn. Chỉ đạo phát triển nông nghiệp gắn với hiện đại hóa nông thôn. Chỉ đạo tăng cƣờng công tác quản lý nhà nƣớc và đổi mới cơ chế, ch nh sách trong phát triển nông nghiệp.

Chỉ đạo đẩy mạnh xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. 122 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 4. NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM. Một số kinh nghiệm.

Nhận thức đúng vai trò của kinh tế nông nghiệp từ đó lựa chọn hƣớng đi, giải pháp phù hợp với điều kiện của địa phƣơng. Phải gắn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp với công nghiệp chế biến và nhu cầu của thị trƣờng. Phát triển kinh tế nông nghiệp gắn lợi ích của nông dân. Tăng cƣờng xây dựng tổ chức cơ sở Đảng ở nông thôn để đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế nông nghiệp.

153 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 156 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 175 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nông nghiệp có vị trí quan trọng đối với đời sống con ngƣời ở tất cả các quốc gia bởi hoạt động sản xuất nông nghiệp không chỉ tạo ra những sản phẩm thiết yếu bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của con ngƣời nhƣ lƣơng thực, thực phẩm mà còn cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp phục vụ cho đời sống xã hội, tiếp sức cho sự phát triển của năng lực và trí tuệ con ngƣời.

Vì vậy, ở nhiều quốc gia, việc phát triển kinh tế nông nghiệp là bộ phận không thể thiếu trong chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội. Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp. Phát triển kinh tế nông nghiệp là con đƣờng tất yếu để đƣa Việt Nam thoát khỏi tình trạng yếu kém, lạc hậu. Vì vậy, qua các thời kỳ cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng vấn đề này.

Trong thời kỳ đất nƣớc đổi mới, hội nhập, vai trò của kinh tế nông nghiệp đƣợc Đảng Cộng sản Việt Nam từng bƣớc nhìn nhận thấu đáo hơn. Từ quan điểm đặc biệt coi trọng CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản đƣợc đề ra tại Đại hội VIII (1996), đến quan điểm đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, tiếp tục phát triển và đưa nông, lâm, ngư nghiệp lên một trình độ mới đƣợc đề ra tại Đại hội IX (2001) và đẩy mạnh hơn nữa CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân tại Đại hội X (2006) cho thấy xuất phát từ thực tiễn và yêu cầu phát triển đất nƣớc, nhận thức của Đảng và Ch nh phủ Việt Nam là ngày càng quan tâm, chú ý tới phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Điều đó không chỉ bởi nông dân là lực lƣợng sản xuất quan trọng trong xã hội, chiếm tỷ lệ lớn trong dân số mà bởi ch nh nông nghiệp, nông dân Việt Nam luôn khẳng định vai trò đóng góp to lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nƣớc. Ch nh nông nghiệp đã mở đƣờng trong quá trình đổi mới, tạo nền tảng, động lực cho tăng trƣởng kinh tế và là nhân tố quan trọng, bảo đảm sự ổn định kinh tế, ch nh trị, xã hội cho Việt Nam.

Sau 25 năm đổi mới (1986 - 2010), kinh tế đất nƣớc đã phát triển khá toàn diện, song sản phẩm nông nghiệp Việt Nam vẫn là những sản phẩm chủ yếu thể hiện sự hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu có ý nghĩa lịch sử đó thì kinh tế nông nghiệp Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn nhƣ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, chƣa bền vững; tính cạnh tranh của sản phẩm với khu vực và thế giới còn thấp, đời sống nông dân vẫn còn khó khăn, nhiều nơi không còn đói ăn nhƣng chƣa giàu. Trong bối cảnh đó, Đảng và Chính phủ Việt Nam tiếp tục xác định: phát triển nông - lâm - ngư nghiệp toàn diện theo hướng CNH, HĐH gắn với giải quyết tốt vấn đề nông dân, nông thôn. Thái Nguyên là một tỉnh thuộc vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, diện t ch đất nông nghiệp lớn và đa dạng tạo tiềm năng để tỉnh phát triển kinh tế nông nghiệp theo hƣớng đa dạng.

Ngay từ khi tái lập tỉnh (năm 1997), Đảng bộ Thái Nguyên luôn chú ý lãnh đạo quán triệt, vận dụng đƣờng lối của Đảng nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp theo hƣớng CNH, HĐH. Nhờ đó, kinh tế nông nghiệp Thái Nguyên đã có nhiều chuyển biến tích cực theo hƣớng đổi mới cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cơ cấu mùa vụ và tăng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp. Những kết quả của ngành kinh tế nông nghiệp đã góp phần thúc đẩy sự chuyển biến về kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho ngƣời nông dân, xóa đói giảm nghèo và làm giàu cho ngƣời sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, kinh tế nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên vẫn đặt ra nhiều vấn đề, thách thức, tồn tại: nguồn lực chƣa đƣợc khai thác hiệu quả; ngành nông nghiệp phát triển vẫn chƣa tƣơng xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh; sản xuất chủ yếu là kinh tế hộ, nhỏ lẻ và phân tán; tình trạng lãng ph tài nguyên đất; việc ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất còn chậm; cơ cấu ngành kinh tế nông nghiệp còn bất hợp lý; thị trƣờng tiêu thụ nông sản luôn có nhiều biến động bất lợi; các mặt hàng xuất khẩu còn hạn chế; quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng kinh tế thị trƣờng và tiến hành CNH, HĐH còn chậm và chƣa đồng bộ… Trƣớc tình hình kinh tế thế giới có nhiều biến đổi, kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập với quốc tế và khu vực thì việc đánh giá quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.