Luận án: Đảng bộ tỉnh Hải Dương lãnh đạo xây dựng LLVT địa phương trong kháng chiến chống Pháp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN __________________________ NGUYỄN THU QUYÊN ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG LỰC LƢỢNG VŨ TRANG ĐỊA PHƢƠNG TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1945-1954) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN __________________________ NGUYỄN THU QUYÊN ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG LỰC LƢỢNG VŨ TRANG ĐỊA PHƢƠNG TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1945-1954) Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.NGND Lê Mậu Hãn PGS. Vũ Quang Hiển HÀ NỘI - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ Quang Hiển. Các số liệu trong luận án là trung thực, chính xác, đảm bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày … tháng … năm 2015 Tác giả luận án Nguyễn Thu Quyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập Nghiên cứu sinh tại Trƣờng Đại học Khoa học Xã Hội & Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, đƣợc sự giúp đỡ của Nhà trƣờng và các Phòng, Ban, Bộ môn của Trƣờng, nay tôi đã hoàn thành chƣơng trình học tập.

Tôi xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo Sau đại học, Khoa Lịch sử, Bộ môn Lịch sử Đảng - trƣờng Đại học Khoa học Xã Hội & Nhân văn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi đƣợc thực hiện và hoàn thành luận án Tiến sĩ này. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin đƣợc bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới PGS. TS Vũ Quang Hiển, ngƣời Thầy - Nhà khoa học đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi nghiên cứu và học tập, hoàn thành luận án Tiến sĩ này. Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc tới Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Tổ bộ môn Lịch sử Trƣờng THPT chuyên Nguyễn Trãi, tỉnh Hải Dƣơng, gia đình, bạn bè và các bạn đồng nghiệp đã luôn động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận án.

Hà Nội, ngày tháng năm 2015 Nguyễn Thu Quyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU .1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các nhóm công trình nghiên cứu. Nhóm các công trình nghiên cứu có liên quan đến xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Nhóm các công trình nghiên cứu về lực lượng vũ trang địa phương ở tỉnh Hải Dương.

Nhóm các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hải Dương trong xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Đánh giá kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tiếp tục làm sáng tỏ. Những kết quả đạt được. Những nội dung luận án đi sâu nghiên cứu.

CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HẢI DƢƠNG TRONG XÂY DỰNG LỰC LƢỢNG VŨ TRANG ĐỊA PHƢƠNG TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1949. Những yếu tố tác động đến xây dựng lực lƣợng vũ trang địa phƣơng ở tỉnh Hải Dƣơng và chủ trƣơng của Đảng bộ. Những yếu tố tác động. Chủ trương xây dựng lực lượng vũ trang địa phương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương.

Sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hải Dƣơng trong xây dựng lực lƣợng vũ trang địa phƣơng. Xây dựng tổ chức và biên chế. Giáo dục chính trị - tư tưởng. Huấn luyện tác chiến, phối hợp chiến đấu và công tác thương binh liệt sĩ .50 Tiểu kết chƣơng 2.

LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG LỰC LƢỢNG VŨ TRANG ĐỊA PHƢƠNG TỪ NĂM 1950 ĐẾN NĂM 1954. Những yếu tố mới tác động đến xây dựng lực lƣợng vũ trang địa phƣơng và chủ trƣơng của Đảng bộ. Những yếu tố mới tác động đến xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương .65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Chỉ đạo thực hiện. Kiện toàn tổ chức, biên chế. Xây dựng chính trị - tư tưởng. Huấn luyện tác chiến, phối hợp chiến đấu và công tác thương binh, liệt sĩ .82 Tiểu kết chƣơng 3.

NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ. Ƣu điểm và hạn chế của Đảng bộ tỉnh Hải Dƣơng. Một số kinh nghiệm lịch sử. Quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối xây dựng lực lượng vũ trang của Đảng vào tình hình thực tế của địa phương.

Giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng bộ, không ngừng củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực lãnh đạo trong lực lượng vũ trang địa phương. Xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh toàn diện, lấy xây dựng chính trị làm gốc. Nhận thức vị trí chiến lược quan trọng của địa bàn, nắm chắc và biết tận dụng thời cơ, nâng cao sức chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu cho LLVTĐP. Xây dựng quan hệ đoàn kết quân - dân, thực hiện tốt công tác tuyển quân và chính sách hậu phương quân đội .129 Tiểu kết chƣơng 4 .135 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ .138 LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .138 TÀI LIỆU THAM KHẢO .139 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BĐCL : Bộ đội chủ lực BĐĐP : Bộ đội địa phƣơng BTVTW : Ban thƣờng vụ Trung ƣơng CHQS : Chỉ huy quân sự CTND : Chiến tranh Nhân dân DQDK : Dân quân du kích DQTV : Dân quân tự vệ LLVT : Lực lƣợng vũ trang LLVTĐP : Lực lƣợng vũ trang địa phƣơng LLVTND : Lực lƣợng vũ trang nhân dân NCS : Nghiên cứu sinh NXB : Nhà xuất bản TWĐ : Trung ƣơng Đảng TTLTQGIII : Trung tâm lƣu trữ quốc gia III QĐND : Quân đội Nhân dân UBKCHC : Ủy Ban Kháng chiến Hành chính UBKCHC LK III : Ủy Ban kháng chiến hành chính Liên khu III LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Đất nƣớc Việt Nam trải dài từ Ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, nhìn ra Thái Bình Dƣơng với thế đứng vững vàng hôm nay là thành quả của mồ hôi, xƣơng máu của bao thế hệ ngƣời Việt đã xây dựng và chiến đấu. Từ thế kỉ III trƣớc Công nguyên với cuộc xâm lƣợc của nhà Tần, đến nay, trải qua hơn 2300 năm, nhân dân Việt Nam buộc phải cầm vũ khí tới 12 thế kỉ để bảo vệ độc lập, chủ quyền của Tổ quốc. Nhƣ thế, dựng nƣớc đi đôi với giữ nƣớc trở thành một quy luật tồn tại và phát triển của dân tộc. Trong phần lớn các cuộc chiến tranh, Việt Nam luôn phải đối đầu với quân xâm lƣợc có tiềm lực mạnh, thiện chiến.

Bài học thành công trong sự nghiệp giữ nƣớc của dân tộc là: “Dựa vào dân, xây dựng lực lƣợng vũ trang từ nhân dân, thực hiện chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự toàn dân, cả nƣớc đánh giặc” [165, tr. LLVT trong đó có lực lƣợng quân đội thƣờng trực luôn giữ vai trò nòng cốt của sức mạnh giữ nƣớc. Thời phong kiến, lực lƣợng đó bao gồm quân triều đình, quân các lộ, trấn và hƣơng binh, dân binh các bản làng. Thời hiện đại, trên cơ sở phát huy truyền thống dân tộc và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lê- nin vào hoàn cảnh đất nƣớc, Đảng đã chủ trƣơng xây dựng LLVTND gồm ba thứ quân: BĐCL, BĐĐP và DQDK.

LLVTĐP - bộ phận của LLVTND Việt Nam, gồm BĐĐP và DQDK “là công cụ bảo vệ nhân dân, bảo vệ Đảng và chính quyền, góp phần giữ gìn an ninh trật tự xã hội, xây dựng địa phƣơng vững mạnh, làm nòng cốt của chiến tranh nhân dân ở địa phƣơng, phối hợp chặt chẽ với Bộ đội chủ lực trong hoạt động tác chiến” [30, tr. Mỗi thứ quân đều có vị trí tác dụng, đặc điểm và quy luật hoạt động riêng. Để phát huy đƣợc sức mạnh của từng thứ quân, đồng thời tạo sức mạnh tổng hợp đánh bại quân xâm lƣợc vốn có ƣu thế về sức cơ động và vũ khí trang bị, Đảng đã tổ chức linh hoạt, hiệu quả các “hoạt động tác chiến của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phƣơng và dân quân tự vệ, phối hợp chặt chẽ hoạt động tác chiến của ba thứ quân, kết hợp đánh nhỏ, đánh vừa, đánh lớn, kết hợp đánh du kích và đánh tập trung” [80, tr. 324], tạo sức mạnh tổng hợp chiến thắng kẻ thù.

Ba thứ quân là hình thức tổ chức LLVT độc đáo của Việt Nam. Đây là lực lƣợng nòng cốt để phát động CTND, là điều kiện để kết hợp chiến tranh du kích và chiến tranh chính quy, đánh địch cả mặt trận chính diện và sau lƣng, kết hợp đánh tập trung và đánh phân tán, kết hợp đánh tiêu diệt và đánh tiêu hao, đánh địch trong mọi lúc, mọi nơi, mọi điều kiện thời gian và không gian, tạo ra một hình thái CTND đặc sắc của Việt Nam, vừa phát huy đƣợc sức mạnh của một dân tộc chống đế quốc, 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vừa thắng địch ở thế vận động, làm cho đối phƣơng đối phó một cách lúng túng đi đến thất bại. Hải Dƣơng - vùng đất trung tâm của đồng bằng Bắc Bộ, là “phên dậu” phía đông của Kinh thành Thăng Long xƣa và Thủ đô Hà Nội ngày nay. Trải qua các thời kỳ lịch sử, Hải Dƣơng luôn có vị trí chiến lƣợc trong thế phòng thủ và phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nƣớc.

Đƣợc tắm mình trong nền văn minh châu thổ, ngƣời dân Hải Dƣơng bao đời luôn cần cù, nhân hậu, thƣợng võ, hiếu học, đem tài trí giúp ích cho dân, cho nƣớc. Kế thừa và phát huy truyền thống của quê hƣơng, dƣới sự lãnh đạo của Đảng, LLVT tỉnh Hải Dƣơng đã lập nên nhiều chiến công oanh liệt, góp sức vào thắng lợi chung của dân tộc, làm rạng rỡ truyền thống anh hùng bất khuất trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của vùng đất “giàu của, giàu ngƣời, giàu chiến công”. Ngay khi mới thành lập, thực hiện đƣờng lối kháng chiến và phƣơng thức xây dựng lực lƣợng kháng chiến của Đảng, Đảng bộ cùng nhân dân đã từng bƣớc xây dựng LLVTĐP từ nhỏ đến lớn, từ yếu đến ngày càng vững mạnh, chiến đấu ngoan cƣờng dũng cảm, góp sức cùng cả nƣớc đánh bại mọi âm mƣu, thủ đoạn của kẻ thù, giành đƣợc thắng lợi vẻ vang.