Luận án tiến sĩ đảng bộ thành phố hải phòng lãnh đạo phát triển kinh tế biển từ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ ANH ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ ANH ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS TRẦN KIM ĐỈNH HÀ NỘI - 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Trần Kim Đỉnh. Các số liệu trong luận án là trung thực, chính xác, đảm bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày. năm 2014 Tác giả luận án Nguyễn Thị Anh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC.

1 DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT. 4 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. 9 Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000. Những nhân tố ảnh hƣởng đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế biển và chủ trƣơng của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong những năm 1996 - 2000.

Những nhân tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng. Chủ trương phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong những năm 1996 - 2000. Đảng bộ thành phố Hải Phòng chỉ đạo phát triển kinh tế biển trong những năm 1996 – 2000. Phát triển kinh tế hàng hải.

Phát triển kinh tế thủy sản. Phát triển công nghiệp đóng tàu. Phát triển du lịch biển. Xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị ven biển và phát triển kinh tế đảo.

56 Tiểu kết chƣơng 1. 58 Chƣơng 2: SỰ LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010. Chủ trƣơng phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng từ năm 2001 đến năm 2010. 60 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Yêu cầu mới đối với phát triển kinh tế biển Hải Phòng. Chủ trương của Đảng bộ thành phố Hải Phòng về phát triển kinh tế biển. Đảng bộ thành phố Hải Phòng chỉ đạo phát triển kinh tế biển từ năm 2001 đến năm 2010. Phát triển kinh tế hàng hải.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp và đô thị ven biển. Phát triển công nghiệp đóng tàu. Đẩy mạnh phát triển kinh tế thủy sản. Phát triển du lịch biển và kinh tế đảo.

96 Tiểu kết chƣơng 2. NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM. Một số nhận xét. Về hạn chế và nguyên nhân.

Một số kinh nghiệm chủ yếu. Nhận thức đúng về vị trí, vai trò kinh tế biển trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng. Lãnh đạo phát triển kinh tế biển toàn diện, song xác định đúng lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm. Chú trọng kết hợp phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế Trung ương và kinh tế địa phương. Mở rộng quan hệ hợp tác trong phát triển kinh tế biển. 131 Tiểu kết chƣơng 3. 134 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

137 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 138 PHỤ LỤC 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BC/KT Báo cáo/Kinh tế BCH TW Ban chấp hành trung ương CNH, HDH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH Chủ nghĩa xã hội CT/TU Chỉ thị/Thành ủy CT/TW Chỉ thị/ Trung ương CT/UB Chỉ thị/Ủy ban CTr/UBND Chương trình/Ủy ban nhân dân CV Mã lực (đơn vị đo công suất tàu biển) DWT Đơn vị đo năng lực vận tải an toàn của tàu biển EU Liên minh châu Âu GDP Tổng sản phẩm quốc nội HĐND Hội đồng nhân dân IMS Tiêu chuẩn hàng hải quốc tế IUCN Quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới. NQ/TU Nghị quyết/Thành uỷ NQ/TW Nghị quyết/ Trung ương PSSA Vùng biển nhạy cảm đặc biệt cần được bảo vệ bởi hoạt động hàng hải quốc tế gây ra. QĐ/HĐND Quyết định/Hội đồng nhân dân QĐ/UB Quyết định/ Ủy ban UNWTO Tổ chức Du lịch Thế giới WTO Tổ chức Thương mại Thế giới WTTC Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Trong quá trình phát triển của nhân loại, cùng với sự gia tăng dân số nguồn tài nguyên trên đất liền ngày càng cạn kiệt, môi trường ô nhiễm, không gian kinh tế truyền thống trở nên hạn hẹp.Giải quyết những vấn đề nêu trên, nhiều quốc gia có xu hướng tiến ra biển để tìm kiếm, bảo đảm các nhu cầu về tài nguyên, nhiên liệu, năng lượng và cả không gian sinh tồn của mình. Thực tiễn lịch sử cho thấy, những bước đột phá phát triển mang tầm quốc tế hầu như đều bắt nguồn từ những quốc gia có biển, điển hình như Anh, Mỹ, Nhật Bản, Singapore hay Trung Quốc. Vì vậy, vươn ra biển, khai thác biển, làm giàu từ biển đã trở thành mục tiêu hành động mang tính chiến lược của nhiều quốc gia. Việt Nam là một quốc gia có biển, bao đời nay biển luôn gắn bó mật thiết với hoạt động của con người Việt Nam.

Với vị trí địa lý tự nhiên thuận lợi, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam có những tiềm năng nổi bật như: Dầu khí, khoáng sản, hải sản, cảng biển và du lịch…Từ thập kỷ 90 của thế kỷ XX, Việt Nam thực hiện phương châm hướng mạnh ra biển để tăng tiềm lực kinh tế của mình. Đặc biệt, Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, nêu rõ: “Phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển, đảm bảo vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, làm cho đất nước giàu mạnh” [5, tr. Từ đây, vấn đề đẩy mạnh khai thác tiềm năng, lợi thế vùng biển, ven biển, tạo thế và lực để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ và làm chủ vùng biển đảo Tổ quốc trở thành nhiệm vụ cấp bách. Hải Phòng, một địa phương với nhiều lợi thế về biển, có 125 km đường bờ biển, thuận lợi cho việc giao lưu, hợp tác trong nước và quốc tế; có cảng Hải Phòng, một trong những cảng biển lớn nhất khu vực phía Bắc, tồn tại hơn một trăm năm; là trung tâm kinh tế lớn với các ngành công nghiệp cơ khí đóng tàu, chế biến thuỷ hải sản, dịch vụ cảng biển.; có đảo Bạch Long Vĩ là bàn đạp quan trọng để vươn ra biển lớn.

Từ xa xưa, biển và các lĩnh vực kinh tế liên quan đến biển là nơi tạo ra việc làm, đảm bảo thu nhập cho một phần lớn người dân thành phố. Chính các lĩnh 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vực kinh tế này đã tạo nên nét đặc trưng của kinh tế Hải Phòng - kinh tế biển. Bởi vậy, phát triển kinh tế biển luôn là một định hướng quan trọng trong quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội của Đảng bộ thành phố. Thời kỳ 1996 - 2010, với quan điểm “kinh tế biển là kinh tế động lực, là nhân tố cơ bản tạo sự chuyển biến nền kinh tế” [134], Đảng bộ thành phố Hải Phòng đã đề ra quan điểm, chủ trương lãnh đạo phát triển kinh tế biển toàn diện, có ý nghĩa chiến lược.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ thành phố, kinh tế biển đã có bước phát triển mới với những đóng góp quan trọng vào quá trình xây dựng, phát triển thành phố. Tuy nhiên, xét về tốc độ, quy mô, sự phát triển kinh tế biển Hải Phòng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của thành phố; phát triển còn nhiều yếu tố tự phát, thiếu bền vững. Hơn nữa, trong bối cảnh thế giới, khu vực và quốc gia đang hướng ra biển với các chiến lược phát triển kinh tế biển quy mô, hiện đại một số quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế biển có biểu hiện hạn chế về tầm nhìn, công tác dự báo, định hướng chiến lược.Do đó, để thực hiện mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành một trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước, một trọng điểm thực hiện Chiến lược biển Việt Nam, việc tổng kết, đánh giá toàn diện quá trình lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong thời gian qua, chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm làm căn cứ khoa học cho sự điều chỉnh, bổ sung chủ trương, chính sách phát triển kinh tế biển trong giai đoạn hiện nay là một vấn đề cần thiết. Với ý nghĩa đó, tôi chọn đề tài “Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo phát triển kinh tế biển từ năm 1996 đến năm 2010” làm luận án tiến sĩ lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Làm rõ sự lãnh đạo phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng từ năm 1996 đến năm 2010, từ chủ trương, quan điểm đến chỉ đạo thực hiện; phân tích những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, trên cơ sở đó, nêu lên một số nhận xét và đúc rút một số kinh nghiệm lịch sử. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nêu trên, luận án có nhiệm vụ: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích làm rõ những nhân tố ảnh hưởng, chi phối đến quá trình Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo phát triển kinh tế biển từ năm 1996 đến năm 2010. Phân tích chủ trương phát triển kinh tế biển của Đảng bộ thành phố Hải Phòng từ năm 1996 đến năm 2010.

Trình bày quá trình Đảng bộ thành phố Hải Phòng chỉ đạo thực hiện phát triển kinh tế biển trên các lĩnh vực từ năm 1996 đến năm 2010.