Luận án tiến sĩ cơ sở địa lý cho phát triển nông lâm nghiệp các huyện ven biển t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN  BÙI THỊ THU CƠ SỞ ĐỊA LÝ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÝ Hà Nội, 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN  BÙI THỊ THU CƠ SỞ ĐỊA LÝ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành: Quản lý Tài nguyên và Môi trƣờng Mã số: 62 85 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÝ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Lê Văn Thăng 2. Trần Anh Tuấn Hà Nội, 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Bùi Thị Thu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Luận án đƣợc hoàn thành tại Khoa Địa lý, Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội dƣới sự hƣớng dẫn khoa học tận tình và chu đáo của PGS. Lê Văn Thăng và PGS. Trần Anh Tuấn - Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến các thầy - những ngƣời đã thƣờng xuyên động viên, cố vấn khoa học cho tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận án. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã nhận đƣợc những chỉ bảo và góp ý quý báu của các thầy cô giáo ở trong và ngoài trƣờng: GS.

Nguyễn Cao Huần, GS. Trƣơng Quang Hải, GS. Đào Đình Bắc, GS. Phạm Hoàng Hải, PGS.

Phạm Quang Tuấn, PGS. Đặng Văn Bào, PGS. Nguyễn Thị Kim Chƣơng, PGS. Nguyễn Ngọc Khánh, PGS.

Trần Văn Tuấn, PGS. Nguyễn Khanh Vân, TS. Phạm Quang Anh, PGS. Nguyễn Hiệu, PGS.

Hoàng Đức Triêm, PGS. Hà Văn Hành, PGS. Lại Vĩnh Cẩm, PGS. Nguyễn Trần Cầu, TS.

Phạm Thế Vĩnh, PGS. Trần Viết Khanh… Xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ của Quý Thầy, Cô! Tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy giáo, cô giáo và cán bộ ở Khoa Địa lý và phòng Sau Đại học - trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành luận án. Xin cám ơn các anh chị ở Sở Tài nguyên và Môi trƣờng tỉnh Quảng Nam, Phòng Nông nghiệp và Phòng Thống kê các huyện và thành phố (Tam Kỳ, Hội An, Điện Bàn, Duy Xuyên, Thăng Bình và Núi Thành) đã giúp đỡ tác giả trong quá trình đi khảo sát thực địa tại địa phƣơng. cũng xin chân thành cám ơn Ban chủ nhiệm các đề tài cấp Nhà nƣớc về biến đổi khí hậu (BĐKH-18) và đề tài cấp Bộ (mã số B2011-ĐHH-01) đã hỗ trợ về tài liệu.

Cuối cùng, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến tất cả thầy, cô giáo và đồng nghiệp ở Trƣờng Đại học Khoa học, Trƣờng Đại học Sƣ phạm và Ban Đào tạo Sau Đại học - Đại học Huế, cũng nhƣ bạn bè và gia đình đã khuyến khích, động viên tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2014 Tác giả Bùi Thị Thu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang BẢNG CHỮ VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG. ii DANH MỤC CÁC HÌNH .iii MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những luận điểm bảo vệ.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Cơ sở tài liệu, số liệu. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.

TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Hƣớng tiếp cận cơ sở địa lý cho phát triển nông - lâm nghiệp. Tổng quan các công trình nghiên cứu về tổng kết kinh nghiệm và xây dựng mô hình hệ kinh tế sinh thái nông hộ. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam.

LÝ LUẬN VỀ CƠ SỞ ĐỊA LÝ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP. Một số khái niệm cơ bản. Lý luận về cơ sở địa lý cho phát triển nông - lâm nghiệp. QUAN ĐIỂM VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Quan điểm nghiên cứu. Các phƣơng pháp nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. ĐẶC ĐIỂM CẢNH QUAN CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM VÀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP 2.

CÁC NHÂN TỐ THÀNH TẠO CẢNH QUAN VÀ ẢNH HƢỞNG CỦA NÓ ĐẾN SẢN XUẤT NÔNG - LÂM NGHIỆP. Vị trí địa lý.43 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thổ nhƣỡng. Thảm thực vật.

Hoạt động nhân sinh. SỰ PHÂN HÓA CẢNH QUAN CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM. Phân loại cảnh quan. Phân vùng cảnh quan ở địa bàn nghiên cứu.

ĐÁNH GIÁ CẢNH QUAN VÀ ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM 3. PHÂN NHÓM LOẠI CẢNH QUAN THEO KHẢ NĂNG SỬ DỤNG CHO NÔNG - LÂM NGHIỆP. Chỉ tiêu phân nhóm loại cảnh quan. Kết quả phân nhóm loại cảnh quan theo khả năng sử dụng cho nông - lâm nghiệp.

ĐÁNH GIÁ CẢNH QUAN CHO MỘT SỐ LOẠI HÌNH SẢN XUẤT NÔNG - LÂM NGHIỆP. Đánh giá mức độ thích nghi sinh thái cảnh quan. Đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội và môi trƣờng. Đánh giá tổng hợp cảnh quan theo hƣớng tiếp cận kinh tế sinh thái.

ĐỀ XUẤT PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP THEO HƢỚNG BỀN VỮNG. Cơ sở khoa học của việc đề xuất. Đề xuất định hƣớng sử dụng hợp lý lãnh thổ cho phát triển nông - lâm nghiệp. Đề xuất áp dụng một số mô hình hệ kinh tế sinh thái ở các tiểu vùng cảnh quan.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG - LÂM NGHIỆP THEO HƢỚNG BỀN VỮNG Ở CÁC HUYỆN VEN BIỂN TỈNH QUẢNG NAM. Giải pháp về quy hoạch sử dụng đất đai. Giải pháp phát triển mô hình hệ kinh tế sinh thái ở các tiểu vùng cảnh quan. Giải pháp về thị trƣờng.

Giải pháp về bảo vệ môi trƣờng .131 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .134 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 135 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 147 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BẢNG CHỮ VIẾT TẮT CQ : Cảnh quan CLN : Cây lâu năm CTCNN: Cây trồng cạn ngắn ngày FAO : Tổ chức Nông - Lƣơng thế giới (Food and Agriculture Organization) KTST : Kinh tế sinh thái KTXH : Kinh tế - xã hội MT : Môi trƣờng NLKH : Nông - lâm kết hợp NLN : Nông - lâm nghiệp NTTS : Nuôi trồng thủy sản SX : Sản xuất SXNLN: Sản xuất nông - lâm nghiệp TB : Trung bình TVCQ : Tiểu vùng cảnh quan PV : Giá trị hiện thời (Present Value) NPV : Giá trị hiện tại ròng (Net Present Value) BCR : Tỷ suất lợi ích - chi phí (Benefit - Cost Ratio) i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. So sánh các điều kiện địa lý, cấu trúc CQ và hoạt động SXNLN.

Diện tích của các kiểu địa hình ở các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Nhiệt độ trung bình tháng, năm ở lãnh thổ nghiên cứu (C). Lƣợng mƣa trung bình tháng, năm ở lãnh thổ nghiên cứu. Số ngày mƣa trung bình tháng và năm ở lãnh thổ nghiên cứu.

Hệ thống chỉ tiêu phân loại sinh khí hậu ở lãnh thổ nghiên cứu nghiên cứu. Diện tích các loại đất ở các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Hệ thống phân loại cảnh quan Việt Nam. Đặc điểm và chức năng của các tiểu vùng cảnh quan.

Chỉ tiêu phân nhóm loại CQ theo khả năng sử dụng đất cho NLN. Kết quả phân nhóm loại CQ theo khả năng sử dụng cho nông-lâm nghiệp. Tổng hợp phân cấp các chỉ tiêu đánh giá CQ ở lãnh thổ nghiên cứu. Yêu cầu sinh thái của các loại hình sản xuất chủ yếu.

Kết quả đánh giá tổng hợp và phân hạng mức độ thích nghi sinh thái của các dạng cảnh quan có khả năng sử dụng cho nông nghiệp. Kết quả đánh giá tổng hợp và phân hạng mức độ thích nghi sinh thái của các dạng cảnh quan có khả năng sử dụng cho NLKH. Hiệu quả kinh tế của cây hàng năm theo các hạng thích nghi năm 2012. Hiệu quả sản xuất của các loại cây lâu năm theo hộ gia đình ở các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam năm 2012 (1.

Phân cấp và cho điểm các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Đánh giá tổng hợp hiệu quả XH và MT của một số loại hình SX. Kết quả đánh giá tổng hợp các dạng CQ có khả năng sử dụng cho nông nghiệp. Kết quả đánh giá tổng hợp các dạng CQ có khả năng sử dụng cho NLKH.

Diện tích và sản lƣợng một số loại cây trồng giai đoạn 2005 - 2012. Năng suất một số cây trồng hàng năm (tạ/ha). Số lƣợng gia súc và gia cầm giai đoạn 2005 – 2012 (con). Tổng hợp kết quả đánh giá CQ cho các loại hình SXNLN chủ yếu.

Đề xuất định hƣớng sử dụng hợp lý lãnh thổ cho nông - lâm nghiệp các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam theo đơn vị cảnh quan. Đề xuất định hƣớng sử dụng hợp lý lãnh thổ cho nông - lâm nghiệp theo tiểu vùng cảnh quan. Lợi nhuận TB năm của các mô hình sản xuất NLN năm 2012. Quy mô sử dụng đất nông nghiệp theo hộ gia đình năm 2011 .123 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.

Bản đồ các điểm, tuyến khảo sát thực địa. Quy trình các bƣớc nghiên cứu. Bản đồ hành chính các huyện ven biển trong tỉnh Quảng Nam. Bản đồ địa chất các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam.

Bản đồ phân kiểu địa hình theo trắc lƣợng hình thái ở các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ độ dốc các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ địa mạo các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ sinh khí hậu các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam.

Bản đồ mạng lƣới thủy văn các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ đất các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ thảm thực vật các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ cảnh quan các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam.

Lát cắt cảnh quan ở các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam. Bản đồ phân vùng cảnh quan các huyện ven biển tỉnh Quảng Nam.