Luận án tiến sĩ cải thiện môi trường đầu tư ở các tỉnh vùng trung du miền núi ph

i LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và trích dẫn nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực. Kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng ñược người khác công bố trong bất kì công trình nào. Hà Nội, ngày 2 tháng 10 năm 2011 Tác giả luận án ðỗ Hải Hồ ii MỤC LỤC LỜI CAM ðOAN.

i DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC HÌNH VẼ. vi PHẦN MỞ ðẦU.

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Tổng quan các công trình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu của nước ngoài.

Phương pháp nghiên cứu của luận án. Phương pháp phân tích tổng hợp. Phương pháp khảo sát bằng phiếu. Phương pháp phân tích SWOT.

Các phương pháp nghiên cứu khác. Khung lô - gíc của ñề tài. 32 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 34 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG ðẦU TƯ.

ðầu tư và vai trò của ñầu tư. Môi trường ñầu tư. Cải thiện môi trường ñầu tư. Cơ sở thực tiễn về cải thiện môi trường ñầu tư.

Bối cảnh quốc tế và trong nước tác ñộng ñến việc cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB. Kinh nghiệm cải thiện môi trường ñầu tư trong và ngoài nước. 68 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 86 CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG VỀ MÔI TRƯỜNG ðẦU TƯ Ở CÁC TỈNH TRUNG DU, MIỀN NÚI PHÍA BẮC.

Ảnh hưởng của ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hệ thống pháp luật. Ảnh hưởng của ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Ảnh hưởng của hệ thống luật pháp. Quá trình cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB.

Giai ñoạn từ năm 1987-2000. Giai ñoạn từ năm 2001-2010. ðánh giá chung về cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB 110 3. Những kết quả ñạt ñược.

Những hạn chế và nguyên nhân. 117 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 136 CHƯƠNG 4 : QUAN ðIỂM, ðỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP CẢI THIỆN. 138 MÔI TRƯỜNG ðẦU TƯ Ở CÁC TỈNH TRUNG DU, MIỀN NÚI PHÍA BẮC ðẾN NĂM 2020.

Quan ñiểm về cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB. Vận dụng linh hoạt hệ thống luật pháp Việt Nam, phù hợp với thông lệ và luật pháp quốc tế. Khai thác một cách có hiệu quả và bền vững tài nguyên thiên nhiên. Xây dựng mối liên kết và ñảm bảo lợi ích hài hoà giữa các tỉnh trong vùng, giữa vùng với cả nước.

ðảm bảo hài hoà lợi ích giữa nhà ñầu tư, nhà nước và người lao ñộng. Chủ ñộng và tích cực tham gia mạng sản xuất toàn cầu. ðịnh hướng cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB. Một số giải pháp cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh TDMNPB.

Nâng cao nhận thức, tạo sự ñồng thuận. Cải thiện cơ chế, chính sách, lấy chính sách huy ñộng vốn ñầu tư kết cấu hạ tầng là khâu ñột phá. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nâng cao tính minh bạch và chất lượng công vụ.

ðổi mới hoạt ñộng xúc tiến ñầu tư, chăm sóc và thực hiện hiệu quả các dự án ñầu tư hiện có. 161 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 170 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 174 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

181 iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AFTA ASEAN Free Trade Area APEC Asia and Pacific Economic Cooperation ASEAN Association of South East Asia Nations BOI Board of Invesment BOT Building, operation and transfer CNH-HðH Công nghiệp hóa - Hiện ñại hóa DDI Domestic Direct Invesment ðH ðại học DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp nhà nước ðT ðầu tư ðTNN ðầu tư nước ngoài EU European Union FDI Foreign Direct Invesment GCNðT Giấy chứng nhận ñầu tư GDP Gross Dometic Product ICOR Incremetal Capital - Output Rate JICA Japan International Cooperation Agency KCN Khu công nghiệp MTðT Môi trường ñầu tư NSNN Ngân sách nhà nước ODA Official Development Assistance OECD Organisation for Economic, Cooperation and Development PCI Provincial Competitiveness Index SCIC State Capital Investment Corporation SWOT Strengths, Weaknesses, Oportunities and Threats TDMNPB Trung du, miền núi phía Bắc TNC Transnational corporation TTHC Thủ tục hành chính UBND Uỷ ban nhân dân UNCTAD United Nations Conference on Trade and Development WB World Bank WTO World Trade Organization v DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC BIỂU Biểu 1. 1: Khung diễn giải mức ñộ hài lòng của doanh nghiệp ñối với môi trường ñầu tư theo giá trị trung bình.1: Nhu cầu vốn ñầu tư của các tỉnh ñến năm 2015.1: Tổng giá trị sản phẩm (GDP) các tỉnh năm 2010 theo giá hiện hành .2: Kim ngạch xuất khẩu các tỉnh năm 2010 .3: Kết quả thu hút ñầu tư vào 4 tỉnh ñến năm 2000.4: Quy hoạch phát triển các KCN ñến năm 2020 của 4 tỉnh.5: Bộ TTHC theo ðề án 30 thực hiện tại các tỉnh năm 2010.6: Tỉ lệ lao ñộng qua ñào tạo nghề tại các tỉnh.7: Phát triển các cơ sở ñào tạo nghề (bao gồm cả trung tâm giới thiệu việc làm) tại các tỉnh .8: So sánh kết quả thu hút ñầu tư vào 4 tỉnh qua 2 giai ñoạn.9: ðóng góp từ vốn của các dự án ñầu tư trong và ngoài nước trong tổng vốn ñầu tư toàn xã hội của các tỉnh năm 2010 .10: Kết quả thu hút ñầu tư vào 4 tỉnh theo lĩnh vực tính ñến năm 2010 .11: Tình hình phát triển các doanh nghiệp tại 4 tỉnh .12: Kết quả ước lượng mô hình hồi quy .13: ðánh giá của các DN về sự ủng hộ của chính quyền .14: Mức ñộ ủng hộ của người dân ñối với dự án .15: Mức ñộ công khai thông tin doanh nghiệp cần biết .16: Số lượng cơ sở ñào tạo nghề năm 2010 .17: Tỉ lệ lao ñộng qua ñào tạo tại các tỉnh năm 2010.18: Trình ñộ ñào tạo tại các tỉnh năm 2010.19: Số lượng TTHC của các tỉnh năm 2010.20: Trình ñộ ñào tạo của cán bộ công chức năm 2010 .21: Trình ñộ cán bộ công chức cấp xã tại các tỉnh năm 2010.22: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.23: Số lượng và quy mô dự án FDI ở các tỉnh năm 2010.24: Tiến ñộ thực hiện các dự án ñầu tư năm 2010 .25: Số doanh nghiệp và quy mô doanh nghiệp năm 2010 .132 vi DANH MỤC SƠ ðỒ Sơ ñồ 1.1: Khung Lô – gíc của ñề tài.1: Các kênh chính của nguồn vốn ñầu tư nước ngoài. 37 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Tác ñộng của ñầu tư ñến tăng trưởng kinh tế.1 : Thu, chi ngân sách các tỉnh năm 2010 .2 : Cơ cấu kinh tế các tỉnh năm 2010.3: Cải thiện môi trường ñầu tư thúc ñẩy các doanh nghiệp phát triển.4: Giá trị sản phẩm các Doanh nghiệp FDI trong GDP .5 : Tỉ lệ vốn ñầu tư thực hiện so với vốn ñăng kí năm 2010 .130 DANH MỤC BẢNG BIỂU 1 PHẦN MỞ ðẦU 1. Tính cấp thiết của ñề tài Theo Nghị ñịnh 92/2006/Nð-CP ngày 7 tháng 9 năm 2006 của Chính phủ về lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, nước ta ñược chia thành 6 vùng kinh tế - xã hội gồm: vùng trung du, miền núi phía Bắc; vùng ñồng bằng sông Hồng; vùng Bắc Trung bộ và duyên hải; vùng Tây nguyên; vùng ðông Nam bộ và vùng ñồng bằng sông Cửu Long.

Vùng trung du, miền núi Phía Bắc bao gồm 14 tỉnh: Hoà Bình, Sơn La, ðiện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Yên Bái, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Phú Thọ và Bắc Giang. Các tỉnh thuộc khu vực này có ñặc ñiểm chung ñều là tỉnh miền núi, ñịa hình phức tạp, ñiều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng lạc hậu, ñi lại khó khăn, ít thuận lợi cho việc phát triển kinh tế - xã hội hơn các tỉnh ñồng bằng, có nhiều ñồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình ñộ dân trí thấp, kinh tế chậm phát triển, ñặc biệt là sản xuất công nghiệp. Cơ cấu kinh tế lạc hậu, chậm chuyển dịch, giá trị sản xuất công nghiệp trong cơ cấu GDP thấp, chỉ ñạt 24,6% năm 2010, trong khi ñó giá trị sản xuất công nghiệp trung bình của cả nước là trên 40%. Thu nhập bình quân ñầu người thấp nhất so với cả nước, theo số liệu thống kê năm 2010, thu nhập bình quân ñầu người của cả vùng khoảng 500 USD, trong khi bình quân của cả nước là 1.

Theo số liệu thống kê, ñến cuối năm 2008, vùng Tây Bắc có tỉ lệ hộ nghèo cao nhất cả nước là 31,5%, chênh lệch hơn 9,8 lần so với vùng có tỉ lệ hộ nghèo thấp nhất. Hoạt ñộng thu hút ñầu tư trong và ngoài nước ở các tỉnh này còn hạn chế, chưa có những dự án lớn ñóng góp ñáng kể vào ngân sách cho phát triển kinh tế - xã hội cũng như chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nguyên nhân chủ yếu của kết quả thu hút ñầu tư còn hạn chế là môi trường ñầu tư ở các tỉnh này chưa thực sự hấp dẫn ñối với các nhà ñầu tư trong và ngoài nước. Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và ðầu tư, tính ñến tháng 2 10 năm 2010 cả nước có 249 Khu công nghiệp ñược quy hoạch, với diện tích ñất tự nhiên là 63.173 ha, trong ñó 14 tỉnh trung du, miền núi phía Bắc chỉ có 37 Khu công nghiệp ñược quy hoạch với tổng diện tích ñất tự nhiên là 6.703 ha, chiếm 15% về số lượng Khu công nghiệp ñược quy hoạch và 10,6% diện tích ñất tự nhiên ñược quy hoạch.

Một số tỉnh như ðiện Biên, Lai Châu chưa có khu công nghiệp nào ñược ñưa vào quy hoạch phát triển các khu công nghiệp của cả nước. Việc ñầu tư kết cấu hạ tầng các khu công nghiệp, tạo quỹ ñất sạch ñể thu hút ñầu tư chậm, do vậy ñiều kiện ñể các tỉnh trung du, miền núi Phía Bắc thu hút các nhà ñầu tư trong và ngoài nước còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh ñó kết cấu hạ tầng lạc hậu, ñi lại gặp nhiều khó khăn; tỉ lệ lao ñộng qua ñào tạo còn thấp, nhận thức về thu hút ñầu tư chưa cao; năng lực quản lý còn bộc lộ nhiều yếu kém. ðứng trước những vấn ñề khó khăn này, ñể thúc ñẩy phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá hiện ñại hoá, các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc ñặt ra mục tiêu là ñẩy mạnh thu hút ñầu tư.

ðể tăng cường thu hút ñầu tư, có nhiều giải pháp ñược ñưa ra, trong ñó giải pháp cải thiện môi trường ñầu tư có tính quyết ñịnh. Vì vậy, ñề tài luận án mà tác giả lựa chọn là: Cải thiện môi trường ñầu tư ở các tỉnh vùng Trung du, miền núi phía Bắc.